VARDUHİ BALYAN

2 Nisan 2016’da Karabağ’da Ermenistan ve Azerbaycan askerleri arasında yaşananlar 1994’te imzalanan ateşkesten sonra en şiddetli çatışmalardı. Birkaç gün süren ve ‘dört günlük savaş’ olarak tarihe geçen çatışmalarda her iki taraf da yüzden fazla kayıp verdi. ‘Dört günlük savaş’ın ardından iki sene geçti. Çatışmalarda ölenlerin mezarları ise çatışmaların yıldönümünde ziyaret edilmeye devam ediyor. Ermenistan’da “Hayat Nisan’dan önce ve Nisan’dan sonra diye ikiye ayrıldı” deniyor.

Ermenistan vatandaşı Asya Haçatryan, 2018’de Karabağ’ın başkenti Stepanakert’e taşınma kararı almıştı. Başkentin meydanında 1 Şubat’ta akşam saatlerinde gezen Asya, kendi anlatımına göre üç polis tarafından karakola götürüldü. Yerevanlı kadın daha sonra polisin fiziksel ve psikolojik şiddetine maruz kaldığını söyledi. Karakolda avukat verilmesini ve hukuk çerçevesinde hareket edilmesini talep ettiğini belirten Asya “Bana git haklarını Ermenistan’da ara cevabı verildi” diye konuştu.

Eski ajan Sergey Skripal ve kızı Yuliya Skripal’ın İngiltere’de zehirlemesinden sonra Rus diplomatlarını sınır dışı etme kararı alan İngiltere’yi ABD ve birçok AB ülkesi takip etti. AB, Moskova büyükelçisini geri çağırdı.

İstanbul’un kalbi, Beyoğlu’nda çoğulcu, alternatif ve kapsayıcı etkinlikleriyle ‘istos Kafe&Kitabevi’ İstanbulluların uğrak noktası haline geldi. Yunanca yayın kültürünü yaşatmak için kurulan ‘istos Yayınevi’nden değerli çalışmalara imza atan ‘istos film’e kadar uzanan yol, Yunanca ve Yunan müziği dersleri, farklı konularda haftalık istos sohbetleri yapılan ‘istos kafe&kitabevi’ne kadar uzandı. Yunancada ‘ağ’ anlamına gelen ‘istos’un öyküsünü kurucularından Seçkin Erdi’den dinledik.

Merkezi Yerevan’da bulunan Tufenkian Vakfı yöneticisi Raffi Doudaklian, bir yakınıyla Beyrut’ta Ermeni nüfusun yoğun olduğu Burc Hamud semtinde, kimliği belirsiz kişiler tarafından saldırıya uğradı. 26 Şubat’ta gerçekleşen saldırı sonucu başından ve gözünden yaralanan Doudaklian hastaneye kaldırıldı. Saldırının Burc Hamud’un merkezinde bulunan Şağzoyan Kültür Merkezi’nin otoparkında gerçekleştiği öğrenildi.

Ermeni, Katolik ve Yunan Ortodoks kiliseleri liderleri, 25 Şubat’ta Hıristiyan toplumunun haksız yere hedef haline geldiğini dile getirerek, Kudüs Belediyesi’nin vergi politikasını protesto amacıyla Kudüs’ün Kutsal Kabir Kilisesi’ni kapatma kararı almıştı. 28 Şubat’ta ise Kudüs Ortodoks Patriği 3. Teofilos yazılı bir açıklama yaparak kilisenin yeniden açıldığını bildirdi. 3. Teofilos’un açıklamasında, "İsrail Başbakanı'nın, Kudüs Belediyesinin kilise ve taşınmazlarını vergiye bağlama şeklindeki zalim planını dondurma kararı üzerine, protesto amacıyla üç gün boyunca kapatılan Kutsal Kabir Kilisesi yarın kapılarını açacak" ifadeleri yer aldı.

Ermenistan’dan mimarlık alanında önde gelen uzmanlar İstanbul’da meslektaşlarıyla görüştü ve ortak çalışmaların temellerini attı. Hrant Dink Vakfı’nın davetiyle Türkiye’ye gelen Ermenistan Ulusal Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi kadrosu, MEF ve Kadir Has Üniversiteleri’nin Mimarlık bölümlerinde sunumlar yaptı, İstanbul’un önemli mimari yapılarını ziyaret etti. Program kapsamında Havak Salonu’nda ‘Geçmişten Günümüze Ermeni Mimarisi’ adlı bir panel yapıldı. Panelin katılımcılarından Doç. Dr. Zaruhi Mamyan ve Doç. Dr. Emma Harutyunyan’la Ermeni mimarisinin farklı dönemlerini ve İstanbul’la ilgili izlenimlerini konuştuk.

Beyoğlu’nun çokkültürlülüğünü korumaya ve yaşatmaya çalışan ‘istos kafe&kitabevi’, yapılan Yunanca dersleri, kültürel etkinliklerin yanı sıra İstanbullulara Rebetiko ve Yunan geleneksel şarkıları öğrenme fırsatı da veriyor. Atinalı müzisyen Asineth Fotini Kokkala’nın inisiyatifiyle hayata geçen ‘istos korosu’, her pazartesi yapılan derslerde repertuarına yeni şarkılar ekliyor. Seslendirdiği 30 şarkı ile farklı etkinliklerde ve festivallerde yer almaya başlayan ‘istos korosu’nu kurucusu Fotini Kokkala anlattı.

Ermenistan Milli Kütüphanesi’nden Astğik Vardanyan ve Ani Sargsyan Ermenice kaynaklar keşfetme yolunda Eylül 2017’de İstanbul’da çalıştılar. Ermenice matbaacılığın merkezlerinden biri olan İstanbul’un kütüphaneleri Ermenistanlı uzmanları sıcak karşılamış. Hrant Dink Vakfı’nın Burs Programı ile İstanbul’a gelen uzmanlar Atatürk Kitaplığı ve başka kütüphanelerde çalışma fırsatı buldu. Sargsyan ve Vardanyan, elde ettikleri sonuçlardan mutlu, projenin amacına ulaştığından da emin. Türkiye’deki meslektaşlarıyla yeni işbirlikler hedefleyen kütüphaneciler, projenin detaylarını ve İstanbul deneyimlerini anlattılar.