Պատերազմի ընթացքին մարմիններն ու հոգիները կամայ թէ ակամայ կը փոխակերպուին, իսկ ժամանակի ազդեցութիւնը անոնց վրայ բնականէն աւելի արագ կերպով կը ներթափանցէ։ Անորոշութիւնը, վախն ու կորուստը ներսէն կը փոխակերպեն անհատը, եւ բոլոր արժէքներուն վրայ կու գայ իշխելու ողջ մնալու բնազդը։ Այս վերջինը աւելի սուր դրսեւորում կ՚ունենայ անհատի առօրեային վրայ բազմաշերտ եւ զանազան համայնքներէ բաղկացած երկիրներու մէջ, ինչպիսին է Լիբանանը։
Լիբանան կը դիմագրաւէ նոր պատերազմ մը, երբ տակաւին չեն սպիացած նախորդ պատերազմի վէրքերը։ Շուրջ երեք շաբթուան ընթացքին, տեղահանուած են աւելի քան մէկ միլիոն մարդ, այլ խօսքով բնակչութեան շուրջ 20 տոկոսը՝ շատեր երկրորդ, նոյնիսկ երրորդ կամ չորրորդ անգամ ըլլալով, արձանագրուած են աւելի քան 1200 զոհեր եւ 3500 վիրաւորներ՝ ներառեալ բժշկական անձնակազմի անդամներ, լրագրողներ, փրկարար ուժեր եւ մարդասիրական ոլորտի աշխատողներ։ Աւերուած են ենթակառոյցներ՝ հիւանդանոցներ, դպրոցներ, կամուրջներ, ջրամատակարարման եւ ելեկտրամատակարարման համակարգեր։ Տեղահանուածներէն մաս մը կը գտնուի ապաստաններու մէջ եւ մնացածը՝ ծանօթներու քով, վարձու բնակարաններու մէջ կամ փողոցը։
Իսրայէլ առաւելաբար բրտօրէն կը ռմբակոծէ Լիբանանի հարաւային շրջանները, Պէյրութի հարաւային արուարձանները եւ Հիւսիսի մէջ Պեքաա շրջանը։ Մնացած շրջանները կը կրեն պատերազմի ցանած անապահովութիւնը, թիրախաւորուած հարուածներու հետեւանքով կողմնակի վնասներ, ռեսուրսներու հատնումի վախը, ձայնի պատի խզման հետեւանքով ցնցումները, անգործութիւն եւ հոգեկան անհանգիստ վիճակներ։
Ներքին միասնակամութեան բացակայութեան, երկրին ընկերային կեանքը նոյնքան խառն վիճակի մէջ կը գտնուի որքան քաղաքական անհամաձայնութիւնները։ Բնականաբար Լիբանանի տարածքին մարդասիրական բոլոր հաստատութիւնները անխտիր լծուած են օժանդակութիւն մատակարարելու ապաստարաններու մէջ տեղակայուած քաղաքացիներուն, բայց եւ այնպէս բարձր է ձայնը Լիբանանի այն խաւին, որոնք երկրին ներքաշուիլը Իսրայէլ-Միացեալ Նահանգներ ընդդէմ Իրան պատերազմի կը համարեն ինքնին հարուած երկրին։
Մամուլէն կը հետեւիմ ներքին պառակտումներուն եւ կը փորձեմ մերթ անջատուիլ առօրեայէն եւ մերթ կարեկցիլ տուժողներուն։ Կեանքիս մէջ առաջին անգամ «դիմադրել, փախչիլ, սառիլ» հակազդեցութեան փորձառութիւնը կ՚ապրիմ քանի մը գիշեր առաջ, երբ Իսրայէլեան մարտական օդանաւը ժամերով բաւական ցած թռիչք կատարելով՝ քունէս ընդոստ կ՚արթնցնէ զիս։ Մարմինս սառած վիճակի մէջ կը գտնեմ եւ, չկարողանալով շարժիլ, ինքզինքս ոզնիի նման կծկուած կը զգամ։ Միայն ուղեղս եւ ականջս կ՚աշխատին եւ այդ ալ՝ հասկնալ փորձելու օդանաւին որքան մօտ ըլլալը։ Չեմ յիշեր քունի անցած ըլլալս, բայց անկարողութեամբ տեղս քամուիլս մարմնային յիշողութեանս մէջ թաջուածքի պէս կը դրոշմուի։ Մինչեւ այդ պահը «փախուստ»-ն էր երեք հակազդեցութիւններուն գերիշխողը։ Դէպի «աւելի ապահով» վայրեր, օրինակ՝ ապաստարան կամ միջանցք, փախչելու «սովորութիւնը» կարծես ծինային համակարգիս անցած է ծնողքէս, որոնք ապրած են 1975-1990 պատերազմը, եւ այդ պատճառով իւրաքանչիւր հարուածի կամ ձայնի պատի խզման հակազդեցութիւնս մեքենաբար զիս միջանցքի մը մէջ կը նետէ։ Սակայն այդ գիշեր տարբեր էին զգացած վախս ու անորոշութիւնս, իսկ ողջ մնալու փափաքս՝ բաւական բուռն։
Այսուհանդերձ, այս բոլորին մէջ դիմադրութեան ոգին կը մնայ ոչ թէ հակազդեցութիւն, այլ սկզբունք՝ պայքարելու համար ծաւալապաշտական եւ գաղութատիրական մեր գլխուն եկած ծրագիրներուն դէմ։
