Հրանդի մահէն ետք յաճախ պատահած է որ, ես ինծի հարցնեմ թէ արդեօք Հրանդ ի՞նչ կ՚ըսէր այս նիւթի շուրջ։ Ներկայ օրերը դարձեալ մտածել կու տան նոյն բանը, երբ կը դիտեմ Սուրիոյ տարածքին վերջին զարգացումները։
Ինչպէս ծանօթ է, Նոր Տարուայ յաջորդող օրերուն Սուրիոյ ներքին քաղաքական դաշտը դարձեալ փխրուն է։ Կ՚արժէ այդ երեւոյթը դիտել նախորդ տարուայ աւարտին մօտեցող օրերու պարզած մթնոլորտով։
Թուրքիոյ մէջ վերջերս կը տիրէր քրտական զինեալ ապստամբութեան վերջ տալու միտող կարգ մը քայլեր։ Այդ քայլերը մեկնարկած էին Ազգային Շարժում Կուսակցութեան պետի յանկածակիօրէն յայտնուած նոր ռազմավարութիւնով։ Տեւլեթ Պահչելի բոլորին զարմանք պատճառող յանկարծաբանութեամբ, Խորհրդարանի մէջ ուղղուած էր ՏԵՄ կուսակցութեան շարքերուն եւ ձեռնուած, անցեալին շատ լուրջ նախատինքներով դիմած երեսփոխաններու հետ։
Երբ մարդիկ կը փորձէին հասկնալ այս ընթացքի փոփոխութեան շարժառիթը, ան առաջարկեց ՓՔՔ-ի ինքնալուծարկումը։
Գորշ Քայլերու պետը այս բոլորը կը բացատրէր Միջին Արեւելքի տարածքին պայմաններու փոփոխութիւնով։ Կ՚ըսէր թէ այս խառնակ մթնոլորտի մէջ պէտք է ապահովենք ներքին համերաշխութիւն։
Խօսոյթը որքան ալ անսպասելի ըլլար, ընդունելի էր քրտական շրջանակներուն համար ալ։ Արդարեւ զարգացաւ գործընթաց մը, որ հասաւ զինաթափութեան։
Այդ պահուն է, որ թրքական քաղաքական միտքը դիմեց առաւելապաշտութեան, պահանջելով որ քիւրտերը Սուրիոյ մէջ ալ վար դնեն իրենց զէնքերը։ Ճիշդ այս պահուն է, որ կրկին կը կարդամ Հրանդ Տինքի 28 Փետրուար 2003-ին, «Ակօս»-ի մէջ լոյս տեսած յօդուածը։ Տինք այդ գրութիւնով կը դիմէր քիւրտերուն, ըսելով թէ զգօն ըլլան գաղութատիրական ռազմավարութեան հանդէպ։ Օրինակ կը բերէր Ա. Համաշխարհային պատերազմի նախօրէին որոշ հայ շրջանակներու ապիկար յոյսերէն։
Ոմանք հայ ազգի փրկութիւնը կը տեսնէին ռուսած հետ համագործակցելով, իսկ ոմանք ալ անգլիացիներուն։ Իսկ Տինք կը յուշէր թէ այդ տարրերը միայն իրենց շահերը կը հետապնդեն եւ դոյզն իսկ օգուտ չեն ունենար իրենց ժամանակաւոր շահերուն համար օգտագործած տարրերուն։
ԱՄՆ-ի Անգարայի դեսպան եւ Միջին Արեւելքի խնդիրներով Թրամփի խորհրդատու Թոմ Պարաքի «այս հանգրուանին Սուրիոյ Տեմոկրաթական Ուժերուն կարիք չունինք» խօսքը եղելութիւնը շատ պարզ կը բնորոշէ։ Չէ որ այդ գերտէրութիւնը Ասատի իշխանութեան անկումով հասած է իր նպատակին։ Հիմա կրնայ ուս թօթուել իր երբեմնի օժանդակ մարմնին։
Վախն այն է որ քիւրտ ժողովուրդը անգամ մը եւս զոհը դառնայ միջազգային դաւադրութեան մը եւ հատուցէ բաւականին սուղ։
Յուսանք թէ զարգացումները նոր յիշումներու առիթ չստեղծեն եւ չմտաբերենք Խրիմեան Հայրիկի Պերլինի վեհաժողովէն վերադարձին իր ժողովուրդին պատմած երկաթէ շերեփի առակը։
