Փոխանցուած սիւնակ
Աւելի քան 18 տարիներու բոլոր աշուններուն ու ձմեռներուն, բոլոր գարուններուն ու ամառներուն անընդհատ գրած եմ այս սիւնակին վրայ։ Բացառութիւն մը չէ պատահած։ Այդ բացառութիւնը պահեցի այսօրուան։ Այսօր աշխատանքի պահուն վերեւ նշուած 18 տարիներու ընթացքին միշտ միասին աշխատած տիկին Լուսյէն Քոփար յանկարծ յայտարարեց թէ թերթի այս թիւով աւարտած կ՚ըլլայ «Ակօս»ի մէջ աշխատելու 20 տարիները։
Այդ յայտարարութիւնը լսելով փոքրիկ եռուզեռ մը գոյացաւ խմբագրատան մէջ։ Նազան իսկոյն վեր կեցաւ իր գրասեղանէն եւ անմիջապէս քանի մը կոֆետներ, փոքրիկ ու շգեղ տուփի մը մէջ տեղադրելով մատուցեց տիկին Լուսյէնին։ «Այս անակնկալի պահուն հազիւ այսքանը ճարեցի» ըսելով ողջունեց անցնող տարիները։
Այդ պահուն ես ալ մտածեցի 20 տարուայ վաստակի մասին։ Միջին հաշուով մարդու կեանքի մէկ չորրորդն է կարծես 20 տարին։
Հաշուեյարդար մը ընելու համար յարմար տարեթիւ մըն է այս։ Պահ մը աչքերդ կը գոցես եւ երեւակայութեան մէջ կը վերակենդանացնես բազմաթիւ յուշեր եւ յիշատակ դարձած կերպարներ։ Հետեւաբար այսօր սիւնակը տիկին Լուսյէնին թողելը տեղին որոշում մըն է։ Ես իր բերնէն պիտի յիշատակեմ բազում սիրելի անուններ, որոնց հետ աշխատելու, անոնց զրոյցներուն ներկայ գտնուելու բացառիկ առիթը ունեցած է այս երդիկին տակ։
Ան նախ կը յիշատակէ հայերէն էջերու երկարամեայ աւագ խմբագիր Սարգիս Սերովբեանը։ «Ան ինծի համար այս ասպարէզէ ներս ուսուցիչ մը եղած է։ Շատ բան սորված եմ իրմէ» ըսելով կը յիշատակէ հայ առասպելագիտութեան, աւանդազրոյցներու, դիցաբանութեան, հետզհետէ պատմական հայրենի երկրի աշխարհագրութեան եւ ազգագրութեան քաջաբար տիրապետող Սերովբեանը։
Վրայ կը հասնի Երուանդ Կոպելեանի վերաբերող բազում ապրումներու վերակենդանացումը։ Կոպելեան ոչ միայն գրիչով, այլ իր վարքով ու կենցաղով իւրայատուկ կերպար մը եղած է Լուսյէն Քոփարի յիշողութեամբ։ Սերովբեանի իրեն հանդէպ յարգանքը, իր այդ միջավայրի մէջ ապահոված ինքնավստահութիւնը, կատակները, անեկդոտները բոլորը կը խուժեն Քոփարի յիշողութեան եւ անզգալաբար ժպիտ մը կը տարածուի անոր դէմքին վրայ։
Այդ ժպիտը ալ աւելի տեսանելի կը դառնայ երբ խօսքը կը հասնի Յակոբ Այվազին։ «Այվազը խմբագրատուն կու գար իր ձեռագիրները գրպանին։ Ապա խնամքով կը բանար երկուքի ծալլուած այդ թեղին էջերը եւ կը յանձնէր ինծի, որպէսզի գրաշարեմ» կը պատմէ տիկին Լուսյէն։ Յետոյ միասնաբար կը յիշենք Վարուժան Քէօսէեանը։ Ան իր կեանքի վերջին տարիները անցուց Սուրբ Փրկիչ Հիւանդանոցի մէջ իրեն տրամադրուած սենեակէ մը ներս։ Քէօսէեան եւս ձեռագիրներով կու գար խմբագրատուն եւ քանի մը ժամ միասին անցնելէ ետք կը վերադառնար դարձեալ Սուրբ Փրկիչ։
Այս խորհրդանշական անուններուն վրայ կ՚աւելնայ նաեւ բազմաթիւ պատահարներ, որոնց մէկ մասը մինչեւ կեանքի վերջ անմոռանալի պիտի մնան։ Երանի թէ կարելի ըլլայ մոռանալ այս թերթի հիմնադիրի սպանուած օրը։
Տեսնենք դեռ ի՞նչ ճանապարհ կայ մեր այս սենեակի համագործակցութեան առումով։

