Երեւանեան ուրախութիւն

Ափսո­սալու կա­րիք չկայ։ Հայ­րե­նի երկրի մայ­րա­քաղա­քը, միշտ ու­նի տօ­նական տրա­մադ­րութիւն, որ բախ­տա­ւոր կը դարձնէ իւ­րա­քան­չիւր այ­ցե­լու, պայ­մա­նաւոր որ ան­հա­տը իր մէջ ու­նե­նայ հա­մապա­տաս­խան նե­րուժ։

Մենք ալ բախ­տա­ւորո­ւեցանք վա­յելե­լով քա­ղաքա­մայր Երե­ւանի հիմ­նադրու­թեան 2808-ամեակը։

Երե­ւանի տա­րեդար­ձին ծա­նօթա­ցած ենք առա­ջին ան­գամ լսե­լով Ատիս Հար­մանտեանի «Իմ դա­րաւոր Էրե­բու­նի, ճա­հել ես այնքան, 2750 տա­րեկան» խօս­քե­րով սկսող եր­գը։ Ապա վա­յելած էինք 2750 ցայ­տաղբիւրնե­րով օժ­տո­ւած այ­գիի յայտնու­թիւնը Հան­րա­պետու­թեան Հրա­պարա­կի ան­մի­ջապէս կող­քին։

Վրայ հա­սած էր ամ­բողջ հա­յաշ­խարհը ալե­կոծող «Երե­ւան- Էրե­բու­նի» եր­գը։

Ակնթար­թի մէջ այս բո­լոր յի­շատակ­նե­րը տո­ղան­ցե­ցին մտքիս մէջ, երբ յան­կարծ Փուշքի­նի պո­ղոտա­յի վրայ երկյար­կա­նի հան­րա­շար­ժը կանգ առաւ կար­միր լոյ­սի պատ­ճա­ռաւ։ Հրա­շալի տրա­մադ­րութիւն մըն էր, այդ հան­րա­շար­ժէն հնչող բարձրա­ձայն պա­րային երաժշտու­թիւնը, որուն ըն­կե­րակ­ցութեամբ կը պա­րէին հան­րա­շար­ժի բաց տա­րած­քը ամ­բողջո­վին զբա­ղեց­նող երկսեռ երի­տասար­դութիւ­նը։ Կա­րելի չէր ան­հա­ղորդ մնալ այդ ու­րա­խու­թեան, ար­դա­րեւ մենք ալ մայ­թին վրայ սկսանք պա­րել ոգե­ւորիչ երաժշտու­թեան ելե­ւէջ­նե­րով։ Ահա­ւասիկ քա­ղաքը գրկած էր մեզ բո­լորս։ Պեր­լի­նաբ­նակ թուրք ամու­սիններ, պոլ­սաբնակ հա­յեր եւ իրենց ըն­կե­րակ­ցող մահ­մե­տակա­նացած հա­յեր։

Կա­ղապա­րուած մտքե­րուն դժո­ւար բա­ցատ­րե­լի պատ­կեր մըն էր գո­յացա­ծը։ Հայ­ը ինչպէ՞ս ըն­կա­լէր թէ թուրքի հետ նոյն ու­րախ տրա­մադ­րութիւ­նը պի­տի բաժ­նէ իր հայ­րե­նի երկրի մայ­րա­քաղա­քին մայ­թե­րուն վրայ։ Սա ըն­կա­լելու հա­մար միայն մէկ բան անհրա­ժեշտ է՝ կոտ­րել կարծրա­տիպ­ե­րը։

Մեր բա­րեկամ­նե­րը շատ բարձր տպա­ւորո­ւած են ոչ միայն քա­ղաքի, կեն­սունա­կու­թե­նէն, շքե­ղու­թե­նէն, ար­դիակա­նու­թե­նէն, քան մարդկանց հա­րազա­տու­թենէն։

Ըն­դա­մէնը հա­զիւ մէկ շա­բաթո­ւայ տու­րիստա­կան այ­ցե­լու­թիւն մըն է մեր կա­տարա­ծը, որ իր կար­գին ըն­կե­րագի­տական նոր փոր­ձի մը առիթ ստեղ­ծած է նաեւ։ Յի­շելով ճար­տա­րագի­տական եր­կիր Հա­յաս­տա­նի թէ Խորհրդա­յին տա­րինե­րը՝ թէ ան­ցումա­յին խա­ւարի օրե­րը ան­գործու­թեան դա­տապար­տուած, թա­լանո­ւած ու լքո­ւած գոր­ծա­րան­նե­րը, այ­սօր զար­մանքով կը դի­տենք այս երկրի մէջ աշ­խա­տանք ճա­րելու հա­մար փու­թա­ցած օտա­րերկրա­ցինե­րը։ Մա­նաւանդ յի­շելով թէ աշ­խա­տան­քը կորսնցու­ցած բազ­մա­թիւ հա­յեր, ցրուած են աշ­խարհի տար­բեր եր­կիրներ, ստանձնած բա­զում դժո­ւար աշ­խա­տանքներ, մի բուռ հա­ցի սի­րոյն։

Այդ «մի բուռ հաց» կտրուկ ար­տա­յայ­տութիւ­նը իր մէջ կը բո­վան­դա­կէ նաեւ բա­զում երե­սակ­ներ։ Սպա­ռելու աւե­լի շատ մի­ջոց­ներ, աւե­լի փար­թամ կան­քի մը կողմնա­կի մաս­նա­կիցը դառ­նա­լու հնա­րաւո­րու­թիւններ եւ այլն։

Ինչ լաւ է տես­նել թէ Հա­յաս­տա­նը այդ կար­ծե­ցեալ զտա­րիւն դի­մագի­ծը կորսնցու­ցած է եւ դար­ձած բազ­մե­րանգ մշա­կոյթնե­րու, լե­զու­նե­րու, բար­քե­րու խաչ­մե­րուկ։ Հա­մաշ­խարհայ­նա­ցում կո­չուա­ծի յստակ պատ­կեր մըն է, որ կը տի­րէ եթէ ո՛չ ամ­բողջ Հա­յաս­տա­նի, յատ­կա­պէս Երե­ւանի եւ մա­նաւանդ ալ կեդ­րո­նական հա­տուա­ծի մէջ։

Այս տո­ղերը կը գրենք Մի­սակ Մա­նու­շեանի անո­ւան զբօ­սայ­գիի հա­րեւա­նու­թեամբ, դի­տելով ապա­գայ սե­րունդի ման­կութիւ­նը, որ ու­րախ կը ճօ­ճուի այ­գիի օրօ­րոց­նե­րու վրայ երաշ­խա­ւորե­լով վա­ղուայ հան­դէպ մեր հա­ւատ­քը ու վստահութիւնը։