Արծրուն Ապրեսեանի գործերը կրկին Թուրքիոյ մէջ է

ԼՈՒՍՅԷՆ ՔՈՓԱՐ

Ստեղծա­գոր­ծութիւննե­րը Միացեալ Նա­հանգնե­րու, Գեր­մա­նիոյ, Ֆրան­սա­յի, Իս­պա­նիոյ, Անգլիոյ, Ռու­սիոյ, Գա­նատա­յի, Վրաս­տա­նի, Կիպ­րո­սի, Իրա­նի եւ Հա­յաս­տա­նի մաս­նա­ւոր հա­ւաքա­ծոնե­րուն մէջ գտնո­ւող Ապ­րե­սեանի գոր­ծե­րը կրկին Թուրքիոյ մէջ է։

Գուզկունճու­քի IMOGA ART SPACE-ը, 9-30 Մա­յիս 2026 թո­ւական­նե­րու մի­ջեւ կը ՚հիւ­րընկա­լէ Արծրուն Ապ­րե­սեանի «Ճամ­բորդու­թիւն» խո­րագ­րեալ ցու­ցա­հան­դէ­սը, որուն կու­րա­տորու­թիւնը կը ստանձնէ Պայ­քար Տե­միր։

Քա­ղաքա­յին եւ գիւ­ղա­կան բնան­կարներ, կեն­դա­նական կեր­պարներ եւ փոքր խորհրդան­շա­կան ման­րա­մաս­նութիւններ՝ արո­ւես­տա­գէտը դի­տողը կը տա­նի բաց ծայ­րով տե­սողա­կան պատ­մա­խօսու­թեան մը մէջ։ Ան առա­ջին ան­գամ 2014 թո­ւակա­նին, Թուրքիոյ կա­յանա­լիք իր առա­ջին ցու­ցա­հան­դէ­սի առի­թով այ­ցե­լած էր «Ակօս»ի խմբագ­րա­տուն։ Մին­չեւ այ­սօր շա­րու­նա­կուող բա­րեկա­մու­թեան առա­ջին քայ­լե­րը, այն օր նե­տուե­ցաւ ու այժմ կա­րօտով կը սպա­սենք իր նո­րանոր ան­տիպ աշ­խա­տու­թիւննե­րը։ Զինք հոս չկրցանք տես­նել, սա­կայն խնդրե­ցինք որ «Ակօս»ի ըն­թերցող­նե­րուն հա­մար քա­նի մը հար­ցեր պա­տաս­խա­նէ։

Դուք կրկին մղած էք ձեր աշ­խարհի սահ­մաննե­րը՝ երա­զի ու իրա­կանու­թեան արան­քին։ Կրկին թռչող մարդկանց ու­րա­խու­թիւնը ինձ ին­ձա­նից խլեց։ Այս ան­գամ, ցա­ւօք, չկա­րողա­ցանք տես­նել ձեզ։ Քա­նի՞ կտա­ւով Իս­թանպուլ հա­սած էք։

Ող­ջոյն։ Ու­րախ եմ այս զրոյ­ցի հնա­րաւո­րու­թեան հա­մար։ Ափ­սոս, որ այս ան­գամ Իս­թանպուլ չեմ եւ չկրցայ ան­ձամբ հիւ­րընկա­լուիլ ար­դէն հա­րազատ դար­ձած «Ակօս»-ի խմբագ­րութեան մէջ։ Ցու­ցա­հան­դէ­սին ներ­կա­յացո­ւած է 13 կտաւ։ Թէ­պէտ ինքս ֆի­զիկա­պէս ներ­կայ չեմ, ու­րախ եմ, որ աշ­խա­տանքներս կը շա­րու­նա­կեն իրենց ճա­նապար­հորդու­թիւնը եւ կը հան­դի­պին արո­ւես­տա­սէր­նե­րուն։

Եկէք մի փոքր խօ­սինք այս ստեղ­ծա­գոր­ծութիւննե­րու աշ­խա­տան­քա­յին փու­լի մա­սին։ Քա­նի՞ տա­րուայ ըն­թացքին պատ­րաստո­ւեցաւ «Ճամ­բորդու­թիւնը»։ Այս ըն­թացքին «Ճամ­բորդու­թիւն» անու­նով ներ­կա­յացո­ւած գոր­ծե­րէն բա­ցի, ար­դեօք աշ­խա­տա՞ծ էք այլ թե­մանե­րով, այլ ստեղ­ծա­գոր­ծութիւննե­րու վրայ։

Իմ վեր­ջին ան­հա­տական ցու­ցա­հան­դէ­սը 2023 թո­ւակա­նի Ապ­րի­լին էր, որ­մէ ետք շա­րու­նա­կած եմ ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան աշ­խա­տանքս առանց դա­դարի։ «Ճամ­բորդու­թիւն» ցու­ցա­հան­դէ­սին ներ­կա­յացո­ւած աշ­խա­տանքնե­րը ստեղ­ծո­ւած են վեր­ջին մէկ տա­րուայ ըն­թացքին։ Այդ ըն­թացքին, ի հար­կէ, աշ­խա­տած եմ նաեւ այլ գա­ղափար­նե­րու ու թե­մանե­րու շուրջ, բայց այս շար­քը իր ներ­քին տրա­մաբա­նու­թեամբ ու զգա­յական ամ­բողջու­թեամբ առանձնա­ցաւ եւ ձե­ւաւո­րուե­ցաւ որ­պէս ինքնու­րոյն ցու­ցա­հան­դէս։

Ձեր գրե­թէ բո­լոր նկար­նե­րուն մարդկանց կող­քին կեն­դա­նիներն ալ տեղ կը գտնեն։ Կրնա՞նք մի փոքր խօ­սիլ ձեր ստեղ­ծա­գոր­ծութիւննե­րուն մէջ տեղ գտած մարդկանց եւ կեն­դա­նիի հա­մատեղ ներ­կա­յու­թեան մա­սին։ Գլխարկներն ու հա­գուստնե­րը ինձ կը յի­շեց­նեն թա­գաւո­րական դի­մաւո­րու­թիւննե­րուն տի­րող շքե­ղու­թիւնը։ Իսկ ձեզ հա­մար ի՞նչ կ՚ար­տա­յայ­տեն անոնք։

-Եթէ նկա­տած էք, իմ ստեղ­ծա­գոր­ծութիւննե­րը հիմ­նա­կանին տղա­մար­դու եւ կնոջ յա­րաբե­րու­թիւննե­րու, անոնց ներ­քին կա­պի ու փո­խադարձ ներ­կա­յու­թեան մա­սին են։ Կեն­դա­նինե­րը եւ միւս առար­կա­ները յա­ճախ լրաց­նող դեր ու­նին, սա­կայն անոնք պար­զա­պէս դե­կորա­տիւ տար­րեր չեն։ Անոնք իմ գե­ղագի­տական աշ­խարհի կա­րեւոր մա­սերն են, որոնք կ՚օգ­նեն ստեղ­ծել տրա­մադ­րութիւն, խո­րաց­նել պատ­մութիւ­նը եւ ընդգծել կեր­պարնե­րու ներ­քին վի­ճակ­նե­րը։

Ինչ կը վե­րաբե­րի գլխարկնե­րուն ու հա­գուստնե­րուն, անոնք ինձ հա­մար նոյնպէս կա­րեւոր ար­տա­յայտչա­միջոց­ներ են։ Անոնք եր­բեմն թա­տերա­կանու­թիւն, իսկ եր­բեմն ալ կեր­պարնե­րուն ժա­մանա­կակից ու իրա­կանու­թիւնէն դուրս մի առանձնա­յատուկ ներ­կա­յու­թիւն կու տան։

Ձեր ստեղ­ծա­գոր­ծութիւննե­րը կը ցու­ցադրո­ւին տաս­նեակ երկրնե­րուն մէջ։ Ար­դեօք վեր­ջին հինգ տա­րինե­րուն, Գուզկունճու­քի IMOGA Art Space-էն բա­ցի, ար­տերկի­ներու մէջ ցու­ցա­հան­դէսներ կազ­մա­կեր­պած էք։

Այս պա­հին բա­ցառա­պէս IMOGA Art Space-ին է վե­րապա­հուած ներ­կա­յաց­նել իմ ստեղ­ծա­գոր­ծութիւննե­րը։ Անոնք իմ աշ­խա­տանքնե­րը ներ­կա­յացու­ցած են արո­ւես­տի տօ­նավա­ճառ­նե­րու եւ մի­ջազ­գա­յին տար­բեր հար­թակնե­րու մէջ, որուն շնոր­հիւ նկար­ներս հնա­րաւո­րու­թիւն ու­նե­ցած են հան­դի­պելու տար­բեր երկրնե­րու արո­ւես­տա­սէր­նե­րու հետ։

Կը ցան­կա­նայի հարցնել, թէ ին­չո՞ւ ձեր ցու­ցա­հան­դէ­սը անո­ւանած էք «Ճամ­բորդու­թիւն» անու­նով։ Ձեր երա­զի ու իրա­կանու­թեան արան­քին ան­սահման ճամ­բորդու­թիւնը ար­դէն ամէն ան­գամ կը զար­մացնէ Արծրուն Ապ­րե­սեանի սի­րահար­նե­րուն։ Սա­կայն յատ­կա­պէս ին­չո՞ւ այս ցու­ցա­հան­դէ­սը անո­ւանած էք «Ճամ­բորդու­թիւն»։

«Ճամ­բորդու­թիւն» անո­ւանու­մը ծնած է իմ եւ ցու­ցա­հան­դէ­սի հա­մադ­րող Պայ­քար Տե­միրի քննար­կումնե­րու ըն­թացքին։ Այդ գա­ղափա­րը յե­տագա­յին շատ գե­ղեցիկ ձե­ւակեր­պո­ւեցաւ Մե­րի Թեք Տե­միրի գրած թեքսթի մէջ, որ խո­րու­թեամբ կը ներ­կա­յաց­նէ ցու­ցա­հան­դէ­սի ներ­քին իմաստն ու տրա­մադ­րութիւ­նը։ Կը ցան­կա­նայի, որ դի­տող­նե­րը ան­պայման ըն­թերցեն այդ թեքսթը, որով­հե­տեւ կը կար­ծեմ՝ այնտեղ կա­րելի է գտնել նաեւ ձեր հար­ցի ամե­նաճշգրիտ պա­տասխանը։