Ժողովուրդին ուրախութիւն է պէտք

Տաս­նա­մեակ­ներ շա­րու­նակ Հայ Առա­քելա­կան Եկե­ղեց­ւոյ կա­րեւո­րագոյն հինգ տա­ղաւար­նե­րէն մէկն է Վար­դա­վառի տօ­նը։ Իրա­կանու­թեան մէջ ան շու­մե­րական աւան­դութիւն մըն էր, ձօ­նուած ջու­րե­րու չաս­տուած Ուա­տար Առ-ի։ Այդ օր իբ­րեւ մեղ­քե­րէ մաք­րո­ւելու ծի­սակա­տարու­թիւն, մար­դիկ ջուրս կը սրսկէին իրա­րու վրայ։

Աւե­լի ուշ շրջան­նե­րուն, երբ քրիս­տոնէու­թիւնը մուտք գոր­ծեց Հա­յաս­տան, նոր կօրնքը փոր­ձեց ձեր­բա­զատո­ւիլ հե­թանոս ծի­սակա­տարու­թիւննե­րէ։ Սա­կայն դժո­ւար էր ժո­ղովուրդնե­րու յի­շողու­թեան մէջ դրոշ­մուած աւան­դութիւննե­րը ար­գի­լելով վե­րաց­նե­լը։ Ար­դա­րեւ հնա­րուե­ցաւ այդ նոյն օրո­ւայ զու­գա­դիպող քրիս­տո­նէական պատ­ճա­ռաբա­նու­թիւն մը, որն էր Յի­սու­սի Պայ­ծա­ռակեր­պութիւ­նը։

Այս երե­ւոյ­թը միայն մեզ՝ հա­յերուս տրուած ռազ­մա­վարու­թիւն մը չէ։ Զա­նազան ժո­ղովուրդներ որ­դեգրե­լով քրիս­տո­նէու­թիւնը, իրենց նախ­կին կրօն­քի խորհրդան­շաններն ալ պատ­շա­ճեցու­ցած են նոր կրօն­քի։ Այս տե­սակի խորհրդան­շա­կան օրի­նակ­ներ կա­րելի է հա­մարել տօ­նածա­ռի զար­դա­րու­մը, Զատ­կի հաւ­կիթնե­րու ներ­կո­ւիլը կամ Խա­ղողօրհնէ­քը։

Բո­լորն ալ հե­թանո­սական շրջա­նէն աւան­դո­ւած սո­վորու­թիւններ են, որոնք նոր իմաստ վե­րագ­տած են քրիս­տո­նէու­թեան մէջ։

Շատ եր­կար տա­րիներ սփիւռքի պայ­մաննե­րուն մէջ Վար­դա­վառը նշո­ւեցաւ տա­ղաւա­րի Սուրբ Պա­տարա­գով միայն։ Իսկ այժմ յատ­կա­պէս ըն­դօ­րինա­կելով Հա­յաս­տա­նեան կեն­սունակ տօ­նական տրա­մադ­րութիւ­նը, տօ­նը վե­րագ­տաւ իր վա­ղեմի խրախ­ճանքի մթնո­լոր­տը։ Նոյ­նիսկ այն վայ­րե­րը, ուր եկե­ղեցի գո­յու­թիւն չու­նի, Վար­դա­վառը դար­ձեալ նշո­ւեցաւ իրա­րու վրայ ջուր սրսկե­լու զո­ւարթ տրա­մադ­րութիւ­նով։ Այսպի­սի օրի­նակ­ներ եղան Պուրկազ Կղզիի, Չը­նար­ճը­քի կամ Քումպուրկա­զի ապ­րումնե­րը, ուր չկար ժամ-ժա­մեր­գութիւն, բայց անոր տեղ կար դոյ­լե­րով, աման­նե­րով, շի­շերով իրար թրջող ու­րախ բազ­մութիւններ։

Ան­շուշտ որ Պոլ­սոյ Հա­յոց Եկե­ղեցի­ներու մէջ ալ նշո­ւեցաւ նոյն աւան­դութիւ­նը նա­խորդ տա­րինե­րուն հետ բաղ­դա­տած բո­լորո­վին տօ­նական տրա­մադ­րութիւնով։