İngiltere’nin öncülüğünde yaklaşık 35 ülke, İran’ın fiilen kapattığı Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik seçenekleri değerlendirmek üzere bugün (2 Nisan) çevrim içi toplantı gerçekleştirecek.
Toplantıya ABD’nin doğrudan davet edilmemesi dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.
İngiltere İçişleri Bakanı Yvette Cooper’ın başkanlık edeceği görüşmeye Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Japonya, Avustralya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda ülke katılacak.
Toplantıda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması, bölgede mahsur kalan gemi ve mürettebatın güvenliği ile enerji taşımacılığının yeniden başlatılması için diplomatik ve siyasi seçenekler ele alınacak.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 1 Nisan’da yaptığı açıklamada bu görüşmenin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik “uygulanabilir bir planın ele alınacağı ilk resmi adım” olacağını belirtti. Starmer, sürecin hem askeri hem de diplomatik boyutlarının birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Avrupalı yetkililer, bu toplantının bir başlangıç olduğunu, ilerleyen süreçte askeri plânlamacıların da devreye gireceğini ifade etti. Olası bir plânın ilk aşamasında su yolunun mayınlardan temizlenmesi, ardından tanker trafiğinin güvenliğinin sağlanması hedefleniyor.
Öte yandan İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın “düşmanlara kapalı” olduğunu ve kontrolün İran donanmasında bulunduğunu açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump ise boğazın açılmaması hâlinde ateşkes olmayacağını belirterek, diğer ülkeleri daha fazla sorumluluk almaya çağırdı.
Küresel petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırılarına İran’ın verdiği yanıt sonrası kısmen ablukaya alınmıştı. Savaşın başlamasından bu yana geçişlerin ciddi biçimde azaldığı ve bölgede yaklaşık bin geminin mahsur kaldığı ifade ediliyor.
