AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bugün Ermenistan’a yaptığı ziyaret öncesi dün de Azerbaycan’ı ziyaret etmişti. Von der Leyen, Ermenistan’a olduğu gibi Azerbaycan için de geniş kapsamlı ekonomik işbirliği planlarını açıkladı. Von der Leyen, Çarşamba günü Bakü'ye yaptığı ziyarette, Güney Kafkasya genelinde 200 milyon avroya varan hibeler ve Azerbaycan'da 20 milyon avroluk bir “Barış Teşvik Programı”nı açıkladı.
Ermenistan’ın 7 Haziran’da yaptığı seçim, ülkenin Rusya'dan Batı'ya doğru yavaş yavaş uzaklaşmasını sağlamlaştırdığı jeopolitik bir dönüm noktası olarak görülüyor. Ermenistan’ın bu tutumu, Rusya ile gerilime sebep olmuş ve Rusya Ermenistan’dan ihraç ettiği birçok ürüne ambargo koymuştu.
Öte yandan Azerbaycan, Rusya ile yaşadığı sorunlar ve AB'nin Rus fosil yakıtlarına olan bağımlılığını tamamen sona erdirme çabalarıyla birlikte ülkenin enerji kaynaklarına olan ilgisinin artmasıyla, AB ile ilişkilerini de genişletti.
Azerbaycan “AB’nin güvenilir enerji ortağı”
Von der Leyen, Çarşamba günü Bakü'de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile birlikte yaptığı açıklamada, "Bugün burada, Avrupa Birliği için büyük önem taşıyan ve gerçek bir ivme kazanan ortaklığımızı derinleştirmek için bulunuyorum" ifadelerini kullandı.
Konuşmasına Azerbaycan ve Ermenistan’ın yürüttüğü barış sürecini överek başlayan von der Leyen, Aliyev'e "bölge genelinde barış ve işbirliğini teşvik etmede gösterdiği liderlik" için şahsen teşekkür etti ve bu çabaların "istikrar, güven ve ortak refah için yeni fırsatlar yarattığını" söyledi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ise AB ile ilişkilerde "benzeri görülmemiş bir dinamizm" ve "benzeri görülmemiş bir faaliyet evresi"nden söz ederek, ticaret, enerji, koordinasyon ve yenilenebilir enerji alanlarını vurguladı, barış sürecinde atılan pratik adımlara dikkat çekti ve "fiili barışın artık somut bir gerçeklik" olduğunu ifade etti.
Von der Leyen daha sonra Azerbaycan için, "Güney Kafkasya genelinde ulaşım, enerji ve dijital bağlantılar için 200 milyon avroya kadar hibe" de dahil olmak üzere çeşitli yeni mali yardım ve işbirliği paketleri açıkladı ve bunun "2 milyar avroya kadar kamu ve özel yatırımı harekete geçirme potansiyeline sahip" olduğunu söyledi.
Ayrı bir açıklamada ise von der Leyen, AB'nin sağlık hizmetleri, mayın temizleme, kırsal yaşama destek ve "barışın faydalarını insanların günlük yaşamlarında görünür ve somut hale getirmenin" diğer yollarını içeren 20 milyon avroluk bir "barış teşvik programı" sağlayacağını açıkladı. Programın amacının "bölgede barışın kök salmasına yardımcı olmak, barışın faydalarını sınır bölgelerinde yaşayan insanların günlük yaşamlarında görünür kılmak" olduğunu söyledi.
Von der Leyen, Azerbaycan'ın AB'ye enerji sağlama rolünü vurgulayarak, bunu "ortaklığımızın en güçlü ayaklarından biri" olarak nitelendirdi.
"Son yıllarda Azerbaycan, Avrupa Birliği için güvenilir ve saygın bir enerji ortağı olduğunu kanıtladı. Rusya'nın enerjiyi silah olarak kullandığı ve Avrupa'ya doğalgazı kestiği bir dönemde Azerbaycan'ın öne çıktığını unutmadık" dedi.
Aliyev ne dedi?
Aliyev, von der Leyen'in heyetiyle enerji işbirliği de dahil olmak üzere "çok etkileyici" bir gündemi görüştüklerini ve Azerbaycan'ın Güney Kafkasya'da AB'nin ana ticaret ortağı olduğunu, bölgesel ticaretin yüzde 70'inin Bakü ile gerçekleştiğini söyledi.
Azerbaycan ve AB'nin enerji sektöründe stratejik ortaklık anlaşması imzaladığını ve Bakü'nün AB üye ülkelerine doğalgaz ihracatının yaklaşık yüzde 65 arttığını hatırlattı.
Aliyev, görüşmelerinde bağlantı, yenilenebilir enerji ve Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreci de dahil olmak üzere bölgesel güvenlik konularının ele alındığını söyledi.
"Güney Kafkasya'da barış artık bir gerçeklik, ancak onu güçlendirmek, kalıcı kılmak ve sonsuza dek sürdürmek için çok çalışmalıyız. Ve elbette, Avrupa Komisyonu'nun desteğini takdir ediyoruz."
"Sayın başkan ayrıca bana Avrupa Komisyonu'nun yardımcı olabileceğini ve olmak istediğini söyledi. Ve bence bu, bölgedeki dinamizmi güçlendirecek ve Güney Kafkasya'nın herhangi bir toprak iddiasından, herhangi bir çatışmadan arınmış bir bölge olmasını sağlayacaktır. Ortaklık, işbirliği ve barış alanı," diye ekledi.
Tutuklu gazeteciler unutuldu!
Tutuklu Azerbaycanlı gazeteciler ve aktivistler, von der Leyen'den ziyareti sırasında ülkenin sorunlu insan hakları sicilini gündeme getirmesini istemiş olsalar da, von der Leyen kamuoyuna yaptığı açıklamalarda bu konuya hiç değinmedi.
(Kaynak: OC-Media, AA English)
