Georgia valiliği için yarışan Burt Jones'ın telefon üzerinden düzenlenen mitingine katılan Trump, İran savaşı ile ilgili açıklamalar yaptı. Trump, "Duydununuz mu bilmiyorum, bugün İran ile savaşı bitirdik. Hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmamaya razı oldular ki bu bizim ısrarcı olduğumuz bir konuydu. Tüm amacımız buydu. Amacımızın yüzde 95'i buydu" ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada Washington ve Tahran'ın nihai barış anlaşmasının çerçevesini oluşturacak "çok güçlü bir mutabakat zaptı" üzerinde anlaştıklarını iddia etti. Trump'a göre "büyük uzlaşma" Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlarken, İran'ı nükleer kapasite peşinde koşmaktan vazgeçmeye de mecbur bırakacak. Trump, "Nükleer silaha sahip olmayacaklar, bunu kabul ettiler. Aynı zamanda hiçbir şekilde nükleer silah satın almayacaklar, geliştirmeyecekler" ifadelerini kullandı.
İran, Trump'ı yalanladı
Trump'ın bu açıklamalarına karşılık olarak İran'dan yalanlama geldi.
İran devlet televizyonuna açıklama yapan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, anlaşmanın önemli kısımlarının kesinleştiğini, ancak hala netleşmeyen konular olduğunu belirtti. Ayrıca Tahran'ın kırmızı çizgilerinden taviz vermeyeceğini vurguladı.
Mutabakat taslağından yeni detaylar
Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Yarı resmi Mehr Haber Ajansının müzakere heyetine yakın ve ismi açıklanmayan kaynağına dayandırdığı haberine göre, ABD ile İran arasındaki 14 maddelik mutabakat taslağı hakkında yeni detaylar ortaya çıktı.
Buna göre, mutabakat taslağı, ABD’nin yaptırımları kaldırma, İran çevresindeki güçlerini çekme, deniz ablukasını kaldırma, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma, petrol yaptırımlarını kaldırma ve dondurulmuş İran fonlarını serbest bırakma taahhüdünü içeriyor.
ABD’nin İran ekonomisini yeniden inşa etme planı sunması gerektiği ifade edilen detayda, "İki ülke arasındaki nihai müzakereler ise İran'ın füze programı gündeme alınmadan, nükleer ve ekonomik konular üzerinde yürütülmelidir." ifadelerine yer verildi.
İran-ABD arasındaki 14 maddelik mutabakat zaptı taslağına ilişkin yeni detaylar olduğu ileri sürülen metne göre, Lübnan'ın varılacak ateşkese dahil edileceği belirtiliyor.
Metinde, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasını 30 gün içerisinde kaldıracağı, Hürmüz Boğazı'nın da 30 gün içinde "Tahran'ın düzenlemelerine göre" yeniden tam olarak gemi trafiğine açılacağı yer alıyor.
İran'a yönelik petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve Tahran'ın dondurulmuş varlıklarına tam erişiminin sağlanmasını içeriyor.
Anlaşma kapsamında İran'ın nükleer faaliyetleri konusunda anlaşmaya varılması ve ABD'nin Tahran'a yönelik birincil, ikincil ve diğer yaptırımlarının tamamen kaldırılması ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararlarının alınması için 60 gün boyunca müzakereler yapılması planlanıyor.
ABD ile yapılacak 2 aylık müzakereler sırasında İran'ın 12 milyar doları görüşmelerden önce olmak üzere 24 milyarlık dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması da maddeler arasında yer alıyor.
Mutabakat taslağı olduğu öne sürülen metinde, İran'ın dondurulmuş fonlarının yarısının serbest bırakılması vurgulanarak, "İran'a uygulanan petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının kaldırılması şartları yerine getirilmeden nihai müzakereler başlamayacaktır." ifadesine yer verildi.
İran'ın, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşmasına (NPT) göre nükleer silah üretmeme taahhüdünün tekrar etmesi gerektiği kaydedilen metinde, nihai anlaşmanın "yalnızca zenginleştirilmiş malzemelerin (uranyumun) ve zenginleştirmenin akıbeti, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanma programı üzerine yapılacağı ifade ediliyor.
İran'ın füze programı ve "direniş grupları" olarak nitelendirdiği vekil güçlere verdiği destek gibi konuların ise gündemden "kesin olarak çıkarıldığı" aktarılıyor.
Kaynaklar: Anadolu Ajansı, ANKA.
