ABD, Ermenistan ve Azerbaycan 8 Ağustos 2025'te Beyaz Saray'da düzenlenen Barış Zirvesi'nin birinci yıl dönümü dolayısıyla ortak bir açıklama yayımladı.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Bir yıl önce Başkan Trump, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın katılımıyla Beyaz Saray'da tarihi bir zirveye ev sahipliği yaptı. Aliyev ve Paşinyan burada barış için Ortak Bildiri'yi imzaladı. Üç liderin huzurunda, 'Ermenistan Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Barışın ve Devletlerarası İlişkilerin Tesisi Hakkında Anlaşma' taslağı da Ermenistan ve Azerbaycan Dışişleri Bakanları tarafından parafe edildi.
Bu ilk yıl dönümünde, ülkelerimizin birlikte elde ettiği başarılardan büyük gurur duyuyor ve onlarca yıllık çatışmayı sona erdirerek Güney Kafkasya'yı daha müreffeh bir geleceğe taşıyan temelin üzerine inşa etme konusunda büyük bir kararlılık sergiliyoruz. Barışı sağlamak için gösterilen bu tarihi ve büyük çabaların takdiri olarak Cumhurbaşkanı Aliyev ve Başbakan Paşinyan, Başkan Trump'ı ortaklaşa Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterdi.
Ortak Bildiri, ABD'nin desteğiyle Ermenistan ve Azerbaycan'ın barışı güçlendirmesi, refaha ulaşması ve ortaklığını derinleştirmesi için somut bir yol haritası ortaya koydu. Bu cesur liderlerin bir araya gelmesinden bu yana geçen bir yıl içerisinde ülkeler, ilerlemenin devam etmesi için gerekli temelleri attı.
Ermenistan ve Azerbaycan, Ermenistan-Azerbaycan sınırı boyunca istikrarı korudu. İki taraf ilişkileri normalleştirmek, sınırları belirlemek ve kalıcı istikrar için gerekli güven artırıcı önlemleri hayata geçirmek amacıyla somut adımlar atıyor.
"TRIPP koridorunda somut adımlar"
Trump Uluslararası Barış ve Refah Rotası (TRIPP) adlı çok modlu ulaşım güzergâhı, fikir aşamasından gerçeğe dönüşüyor. Bu kapsamda, altyapı geliştirme çalışmalarını yürütmek üzere TRIPP Kalkınma Şirketi'nin kurulması konusunda ABD ve Ermenistan arasında anlaşmaya varıldı. Ermenistan'da mühendislik araştırmaları hâlihazırda devam ediyor. Azerbaycan ise kendi topraklarında Ermenistan'daki TRIPP güzergâhına bağlanacak otoyol ve demiryolunu neredeyse tamamladı. Üç ülke ayrıca TRIPP üzerinden bir elektrik iletim hattı kurulmasını destekliyor.
ABD, Güney Kafkasya ve Orta Asya'da Trans-Hazar Ticaret Yolu'na (Orta Koridor) özel sektör yatırımlarını çekmek amacıyla Trans-Hazar Girişim Fonu'na 201 milyon dolar sağladı.
ABD, hem Ermenistan hem de Azerbaycan ile ilişkilerini derinleştirdi. Üç ülkenin uzun vadeli refahına yönelik yatırımlar kapsamında yeni ikili stratejik ortaklıkları belirleyen anlaşmaların yanı sıra enerji güvenliği, sınır altyapısı ve güvenliği, yapay zekâ ve yarı iletken inovasyonu ile kritik mineraller alanlarında mutabakat zabıtları imzalandı. Bu anlaşmalar şimdiden somut sonuçlar vermeye başladı.
Beyaz Saray Barış Zirvesi'nin ruhu doğrultusunda Azerbaycan, Ermenistan'a yönelik tüm transit kısıtlamalarını tek taraflı olarak kaldırdı. Bir yıl içerisinde yaklaşık 60 bin ton mal, Azerbaycan üzerinden Ermenistan'a ve Ermenistan'dan taşındı. Azerbaycan ayrıca Ermenistan'a 20 bin ton petrol ürünü tedarik etti. İki ülke ikili ticareti artırmak için çalışmalarını sürdürüyor.
İki ülkenin telekomünikasyon operatörleri, bölgesel bağlantı güzergâhlarını çeşitlendirecek, Güney Kafkasya'daki bağlantıların güvenilirliğini ve dayanıklılığını artıracak ve Avrasya telekomünikasyon ağlarının altyapı gelişimini destekleyecek bir internet anlaşması imzaladı.
AGİT Minsk Grubu ve ilgili yapılar, Ermenistan ve Azerbaycan'ın ortak talebi üzerine feshedildi. Bu durum, çözüme kavuşturulmamış çatışma döneminin sona erdiğinin bir göstergesi olarak değerlendirildi.
ABD'nin daveti üzerine Ermenistan ve Azerbaycan Barış Kurulu'na (Board of Peace) katıldı. Bu durum, iki ülkenin daha barışçıl ve müreffeh bir dünya oluşturma çabalarında ABD'nin yanında yer aldığını gösteriyor.
ABD, Ermenistan ve Azerbaycan, her iki ülkenin uluslararası olarak tanınan sınırları içerisindeki egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve yargı yetkisine yönelik sarsılmaz desteklerini yeniden teyit etti.
"Verilen sözler tutuldu" vurgusu
Üç ülke, 8 Ağustos tarihli Ortak Bildiri'nin lafzına ve ruhuna uygun şekilde tamamen uygulanmasına ve bölgenin olağanüstü ekonomik potansiyelinin ortaya çıkarılmasına bağlılıklarını sürdürüyor. ABD ayrıca Ermenistan ve Azerbaycan ile imzalanan ikili anlaşmaların ve mutabakat zabıtlarının tamamen uygulanmasına ve her iki ülkeyle ikili ilişkilerini güçlendirmeye bağlılığını sürdürüyor.
Gerçek barış bir günde sağlanamaz. Ancak Başkan Trump'ın ifade ettiği gibi: 'Verilen sözler tutuldu.' Azerbaycan ve Ermenistan'ın kalıcı barış yönünde attığı adımlar dünya için bir model oluşturuyor ve bölgenin parlak ve müreffeh geleceğini görmek için sabırsızlanıyoruz."
Kaynak: Armenpress
