İran'da yeni liderin seçiminden sorumlu Uzmanlar Meclisi, yazılı bir açıklama yayınladı. Açıklamada, "Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney’i Uzmanlar Meclisi üyelerinin ezici oy çoğunluğuyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak belirleyip ilan ettiğini duyurur" ifadeleri kullanıldı.
Uzmanlar Meclisi, ABD-İsrail saldırılarına rağmen lider seçilme çalışmalarının "dikkatli ve yoğun bir değerlendirmeyle" bugün gerçekleşen olağanüstü oturumla tamamlandığını belirtti.
Fars Haber Ajansı, İran Genelkurmay Başkanlığı, Devrim Muhafızları Ordusu ve İran Ordusu tarafından yapılan yazılı açıklamaları yayınladı. Ayrı ayrı yapılan açıklamalarda, “İran silahlı kuvvetlerinin yeni liderin komutası altında, ülkeyi düşmanlara karşı korumaya devam edecekleri” belirtildi.
Pezeşkiyan’dan tebrik
İran Meclisi Haber Ajansı (ICANA) da, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın tebrik mesajını yayınladı. Pezeşkiyan mesajında, "Ülkedeki mevcut sorunların üstesinden gelebilmek, sizin hikmetli liderliğinizin yanı sıra halkın güven, dayanışma, katılım ve geniş tabanlı direnişine dayanan bir ortamın oluşturulmasıyla mümkün olacaktır" dedi.
Mücteba Hamaney kimdir?
Mücteba Hüseyni Hamaney, 17 Eylül 1969’da Meşhed kentinde doğdu. ABD ve İsrail'in 28 Şubat Cumartesi günü başlattığı hava saldırısıyla öldürülen eski İran lideri Ali Hamaney’in ikinci oğlu. Mücteba Hamaney, İran-Irak Savaşı (1980-1988) sırasında İran'ın silahlı gücü Besic'in gönüllü bir üyesi olarak cephede bulundu.
Resmi bir görevi olmamasına rağmen 2000’lerin ortalarından itibaren hem ulusal hem de uluslararası medyada Mücteba adı daha fazla duyulmaya başlandı. Son yıllarda medyada, babasının halefi olarak sıkça gündeme getirilen Hamaney’in kamuoyuna yansıyan, kişisel hayatı hakkında sınırlı bilgi var.
İran liderinin yetkileri
İran'da seçimle iş başına gelen Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, “liderlik makamı”, tüm devlet organlarının üzerinde, sahip olduğu anayasal yetkilerle iç ve dış politika konularında son sözü söyleyen merci kabul ediliyor.
Cumhurbaşkanı dahil tüm devlet organlarının üzerinde bir otoriteye sahip ve “rehber” olarak adlandırılan devlet başkanı, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici rol oynuyor.
İran lideri, 88 kişiden oluşan ve halk tarafından sekiz yılda bir seçilen Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor. Bu meclise aday kişilerin çoğu lider tarafından belirlenirken, Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından da onaylanıyor. Konsey’in uygun görmediği kişiler, Uzmanlar Meclisi seçimlerine katılamıyor.
Ne olmuştu?
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.
İran da, İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla misilleme yaptı.
ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.
Saldırıların ilk gününde ABD ve İsrail’in bombaladığı Şahare Tayyebeh okulunda 168 kız çocuğu öldü. Çocukların cenazeleri 3 Mart’ta İran'ın Minab kasabasında toprağa verildi.
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, 4 Mart’ta yaptığı açıklamada, Ali Hamaney'in öldürülmesi ardından İran'da seçilecek yeni liderin de "aynı şekilde hedef alınacağı" mesajını vermişti.
