AİHM'e 2025'te en çok ‘hak ihlâli başvurusu’ Türkiye'den yapıldı
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM), içtihat hukukuna genel bir bakışla birlikte 2025 Yıllık Raporu'nu yayınladı.
En çok şikayet edilen ülke yine Türkiye
Rapora göre 2025 yılında Türkiye'den 18 bin 464 başvuru yapıldı. Bu sayı, 2024 yılında yapılan 21 bin 600 başvuruya göre önemli bir azalmaya işaret etse de, Avrupa Konseyi (AK) ülkeleri arasında en çok şikayet edilen ülke yine Türkiye oldu.
Türkiye'den gelen başvuruların yüzde 80'den fazlasının, 15 Temmuz 2016 tarihli darbe girişimi sonrası alınan önlemlerle bağlantılı gözaltı, tutuklama ve yargılamalardan kaynaklandığı belirtiliyor.
Mahkeme, 2025 yılında Türkiye hakkında bireysel veya grupsal başvurularla ilgili toplam 74 davada karar açıkladı. Bunlardan 66'sında, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) en az bir maddesinin ihlâl edildiğine hükmederken, altısında ihlâl bulmadı. İkisinin ise diğer yöntemlerle sonuçlandığı açıklandı.
Türkiye hakkında 24 dava ile en fazla ihlâl kararı, AİHS'in adil yargılanma hakkı maddesi temelinde verildi. Bu maddeyi 21 dava ile AİHS'in özgürlük ve güvenlik hakkıyla ilgili maddesi izledi.
2026'da rekor başvuru bekleniyor
Türkiye'yi, Rusya (7 bin 177), Ukrayna (4 bin 4), Polonya (3 bin 517), İtalya (2 bin 787), Yunanistan (2 bin 562), Romanya (2 bin 489) ve Azerbaycan (2 bin 180) izliyor. Rapora göre AİHM'de toplam başvuru sayısı geçen yıl yüzde 11 azaldı ve 53 bin 450'ye geriledi. 2026 yılında ise rekor başvuru bekleniyor.
AİHM kaynakları, yılın başından bu yana Türkiye'ye karşı yaklaşık 650 yeni başvuru yapıldığı bilgisini paylaştı. Yeni başvuruların büyük kısmı, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası meslekten ihraç edilenler tarafından yapıldığı belirtildi.
Yakın gelecekte, aynı veya benzer şikayetleri içeren kitlesel bir başvuru dalgası gerçekleşebileceğini öngören AİHM, bu başvuruların "idari olarak etkin bir şekilde yönetilmesi" amacıyla 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren bazı özel tedbirleri yürürlüğe sokmuştu.
Bu tedbirler arasında, başvuruların bir kapak sayfasıyla sunulması, başvurucuların Mahkeme'nin internet sitesinde yer alan resmi başvuru formunu indirmesi, elektronik olarak doldurması ve hem kapak sayfasının hem de başvuru formunun her bir başvurucu için ayrı ayrı doldurulması, çıktılarının alınması ve bu şekilde gönderilmesi bulunuyor.
Spor kulüplerinden başvurular artıyor
AİHM kaynakları, Türkiye'deki spor kulüplerinden gelen başvurulardaki artışa da dikkat çekti. AİHM gündeminde şu anda, özellikle Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Kurulu'nun bağımsızlığını konu alan yaklaşık 60 başvuru bulunuyor. AİHM bu ay başında aldığı bir kararda, Tahkim Kurulu'nun bağımsızlığının yeterli olmadığına hükmetm
