Anadolu köklerine yolculuğun rehberi Aroyan’ı kaybettik
Yüzlerce Ermeni diasporası üyesinin Anadolu’daki köklerini bulmasına öncülük eden mühendis, kültür insanı ve hayırsever Armen Aroyan, 13 Ocak 2026’da 83 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) Dornsife Ermeni Araştırmaları Enstitüsü, kurumun uzun süreli destekçisi ve bağışçısı olan mezunları Aroyan’ın vefatını yaptıkları bir açıklama ile duyurdu.
Kahire’den Pasadena’ya
1943’te Mısır’ın Kahire şehrinde, kökleri Antep’e dayanan bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Armen Aroyan, 1962’de ABD’ye göç ederek Pasadena’ya yerleşti. USC’de mühendislik eğitimi alan ve uzun yıllar mesleğinde uzun yıllar başarıyla çalışan Aroyan, aynı zamanda Pasadena’daki Ermeni Kilikya Protestan Kilisesi’nde 40 yıl boyunca koro şefliği yaparak toplumsal yaşama hizmet etti.
“Hac” yolculukları
Aroyan’ın hayatındaki dönüm noktası, 1984 yılında İstanbul’a yaptığı kısa gezi oldu. Bu seyahat, zihnindeki yerleşik algıları yıkarak onu Anadolu’nun derinliklerine yöneltti. 1987-1989 yılları arasında Anadolu ve Mezopotamya’ya yaptığı keşif yolculuklarını, 1991’den itibaren köklerini bulmak isteyen Ermeniler için düzenlediği grup turları takip etti.
Aroyan, 25 yıl boyunca (1991-2016) Türkiye genelinde yaklaşık 100 gezi düzenledi. Kendisinin "hacı" olarak adlandırdığı yaklaşık 1.450 katılımcıya, atalarının yaşadığı köyleri ve şehirleri bulmalarında rehberlik etti. Bu geziler, sadece turistik ziyaretler değil, birçok akademisyen ve aile için kayıp geçmişle kurulan ilk elden bir bağ niteliği taşıyordu.
Arşiv gelecek nesillere emanet
Titiz bir arşivci olan Armen Aroyan, Anadolu seyahatlerini neredeyse her anını videoya kaydederek belgeledi. 2018 yılında yaklaşık 400 video kasetini dijitalleştirilmek üzere USC Ermeni Araştırmaları Enstitüsü’ne bağışladı. 2025 yılında ek kasetlerin de bulunmasıyla tamamlanan "Armen Aroyan Koleksiyonu", bugün USC Dijital Kütüphanesi üzerinden araştırmacıların ve tarih meraklılarının erişimine sunuluyor.
Mirası yaşayacak
USC Dornsife Enstitüsü’nden yapılan açıklamada, Aroyan’ın çalışmalarının nesilleri kökleriyle buluşturduğu ve aidiyet duygusuna kalıcı bir miras bıraktığı vurgulandı. Enstitü, Aroyan’ın karakterini ve kültürel mirası koruma yolundaki benzersiz katkılarını sonsuza kadar yaşatacaklarını belirtti.
