Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, bu sabah Yerevan'da başlayan ... Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi'nin resmi açılışını yaptı. Paşinyan zirveyi "Ermenistan için tarihi" olarak nitelendirdi ve AST formatının Ermenistan ile Azerbaycan arasında barışın sağlanmasındaki rolünü vurguladı.
Paşinyan açılış konuşmasında, “Ermenistan'a hoş geldiniz. Avrupa Siyasi Topluluğu'nun 8. Zirvesi'ne ev sahipliği yapmak bizim için büyük bir onur. AST zirvesi çok ama çok önemli. Ermenistan ve Azerbaycan arasında barışın sağlanmasında çok önemli bir rol oynadı” dedi.
Ermenistan Başbakanı, 2022'de Prag'da düzenlenen ilk Avrupa Siyasi İşbirliği Konferansı (AST) Zirvesi sırasında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel'in Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile dörtlü bir görüşme organize ettiğini hatırlattı.
Paşinyan, “Ermenistan ve Azerbaycan, 1991 Alma-Ata Deklarasyonu temelinde birbirlerinin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini tanıdı” dedi ve bu anlayışın “Ermenistan ve Azerbaycan arasında bir barış anlaşmasına varılması için gerçekçi bir olasılık yarattığını” sözlerine ekledi.
Azerbaycan'la barış
Paşinyan'a göre süreç, 2025 Ağustos ayında Washington Zirvesi'ne yapılan Trump-Paşinyan-Aliyev toplantısına yol açtı ve burada, "ABD Başkanı Donald Trump'ın desteği ve katılımıyla, Azerbaycan Cumhurbaşkanı ve ben barış deklarasyonunu kabul ettik" dedi.
"ABD Başkanı da anlaşmaya şahit olarak imza attı" diyen Paşinyan, Ermenistan ve Azerbaycan dışişleri bakanlarının iki ülke arasında barış ve ikili ilişkilerin kurulmasına yönelik anlaşmayı başlattığını da sözlerine ekledi.
Paşinyan ayrıca “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası”na da değinerek, projenin “bölgesel yolların önünü açarak ve doğudan batıya, güneyden kuzeye yeni uluslararası yollar oluşturarak barışa katkıda bulunacağını ve uluslararası tedarik zinciri istikrarına muazzam katkı sağlayacağını” söyledi.
Paşinyan, “Değerli dostlar, artık Azerbaycan ile barış içindeyiz” diye konuştu. “Azerbaycan ile aramızda iki yıldır çatışmalarda can kaybı yaşanmadı. Bu, bağımsızlığımızdan bu yana eşi benzeri görülmemiş bir durum” diye ekledi.
Ayrıca, Ermenistan ve Azerbaycan'ın iki ülke arasındaki barışı güçlendirmek ve kurumsallaştırmak için yakın işbirliği içinde çalıştığını da sözlerine ekledi.
Paşinyan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın Ermenistan'da düzenlenen bir etkinliğe ilk kez katıldığını, katılımın "çevrimiçi de olsa" önemli bir gelişme olduğunu belirtti ve 2028'de AST 10 Zirvesi için Azerbaycan'ı ziyaret etme fırsatı bulmayı umduğunu ifade etti.
Başbakan, "Ermenistan ve Azerbaycan, AST zirvelerine ev sahipliği yapma konusunda birbirlerinin adaylıklarını karşılıklı olarak destekledikleri"ni hatırlattı.
Türkiye ile ilişkiler
Ermenistan Başbakanı ayrıca AST çerçevesinde Türkiye ile olan temaslara da değinerek, "Türkiye Cumhurbaşkanı ile ilk ikili görüşmemin Prag'daki ilk EPC zirvesinin oturum aralarında gerçekleştiğini" söyledi.
"Ve şimdi, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yerevan'daki AST zirvesine katılmak üzere burada bulunuyor ve Ermenistan'ı ziyaret eden ilk Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı oluyor" dedi.
Paşinyan, Kuzey Makedonya, Bosna Hersek ve Avrupa Parlamentosu başkanlarının yanı sıra Birleşik Krallık, İtalya, İspanya, Hırvatistan, İrlanda, Andorra, Finlandiya, Estonya, Lüksemburg, Norveç, Slovenya, Kosova ve Lihtenştayn başbakanları da dahil olmak üzere birçok liderin ilk kez Ermenistan'ı ziyaret ettiğini söyledi.
"Bu da bu zirveyi Ermenistan için tarihi bir tarih olarak değerlendirmemizin bir başka nedeni" dedi.
Paşinyan, daha geniş uluslararası gelişmelere değinerek, zirvenin "özellikle Ukrayna'dan Ortadoğu'ya kadar dünyanın giderek artan çok yönlü zorluklarla karşı karşıya olduğu şu dönemde, uluslararası bağlam açısından da önemli" olduğunu söyledi.
"Umarım ki, yaptığımız görüşmeler ve aldığımız kararlar sonucunda bu zirve, uluslararası barış ve istikrar açısından da tarihi bir öneme sahip olur" ifadelerini kullandı.
