Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, partisinin haftalık Meclis grup toplantısında çıkması beklenen çözüm süreci çerçeve yasasına değinirken, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş da aynı gün çerçeve yasa hakkında konuşarak, bir an önce çıkarılması gerektiğini belirtti.
Vefat eden Akil İnsanlar'dan Kadir İnanır'ı anarak konuşmasına başlayan Bakırhan, çözüm sürecine dair şunları söyledi:
“Yürünmesi gereken yol, Kürt meselesinde ‘çerçeve yasa’ ile barışı hukuka bağlamak, demokratik çözümü gecikmeden hayata geçirmektir. Önümüzde Türkiye siyasi tarihin en büyük fırsatlarından birisi duruyor. Bu, Barış ve Demokratik Toplum Süreci’dir. Süreç neredeyse 2’nci yılına girmek üzere. Bu süreçte kimi adımlar atıldı. Silahlar yakıldı, Meclis’te bir komisyon kuruldu. Komisyon İmralı’ya ziyarete gitti, raporunu tuttu. Bunların hiçbirini küçümsemiyoruz. Aksine bu adımların üzerine bu demokratik toplum ve barış sürecini sağlam bir şekilde inşa etmek istiyoruz."
Çerçeve yasa
Bunun yolunun çerçeve yasa olduğunu bir kez daha buradan söyleyelim. 100 yıllık bir meseleyi şiddet zemininden hukuk zeminine çekmek önemli bir iştir. Toplumun kulağı bu yasadadır. Dağdan dönmeyi bekleyenlerin de haksız hukuksuz şekilde cezaevinde olanların da, hasta tutsakların da, sürgünde yaşayanların da kulağı burada.
Bu yasa eğer gerçekten doğru ve cesur bir şekilde geçerse, belki bugüne kadar özlemini duymuş olduğumuz bir demokratik zemine giriş yapmış olacağız.
İzmir’deki arkadaşlarla bir yarım saat sohbet ettik. Arkadaşlarımız dediler ki; gerçekten devlet sözünü tutacak mı? Bu meseleyi bir hukuka bağlayacak mı? Evet, ben de soruyorum: Sözünüzü tutup gerçekten bu meseleyi bir hukuka bağlayacak mısınız? Bunun önünde bir engel var mı? Tekrar soralım sizin adınıza; insanlar güvenle ülkelerine, evlerine dönebilecek mi? Bu ülke gerçekten bu barış sürecini ciddiye alacak mı? Bunları mücadele ederek göreceğiz. İşte çerçeve yasa bu soruların tamamına cevap verecek bir yasadır. Onun için çerçeve yasa dar tutulmamalı, belirsiz olmamalıdır. Güvenlikçi yorumlara kapalı olmalı ve topluma güven veren bir yasa olmalıdır diyoruz.
‘Hukuk varsa herkes için aynı olmalıdır’
Hukuk yoksa güven olmaz. Güven yoksa dönüş olmaz. Dönüş yoksa barış kalıcılaşmaz. Dönenler arasında ayrım yapılmamalı. Bazı yetkililerden duyuyoruz; ‘şunu kapsar, bunu daha az kapsar’ denilmemeli. Barışın kapısına girmek isteyen herkese o kapı açık olmalıdır. Yasa da buna uygun yapılmalıdır. İnsanların geleceğini bir memurun, bir savcının, bir mahkemenin keyfine teslim edemezsiniz. Dönüş varsa güvence olmalıdır. Hukuk varsa herkes için aynı açıklıkta olmalıdır. Kapsayıcı, cesur, muğlak olmayan, insanları bir savcının hakimin insafına bırakmayan bir açıklıkta bir yasa yapılmalıdır.
‘Gerçekçi bir yasa olmalıdır’
Bu yasa dönmek isteyenlerin onuruyla dönebileceği gerçekçi bir yasa olmalıdır. İnsanların onurunu kıracak bir yorumlama olmamalıdır. Mesele sadece birkaç maddelik teknik bir düzenleme değildir. Mesele bu ülkenin birlikte yaşama iradesinin hukuka bağlanmasıdır. Birlikte yaşayacaksak bunu hukuka bağlamamız lazım. Söz ile başlayan yasayla mühürlenmek zorundadır. Bu yasa kim kazandı, kim kaybetti sorusuna göre ele alınamaz. Barış yapılıyorsa kimin kazandığı, kaybettiği burada önemli değil. Asıl soru şudur; Bu ülke artık birlikte nasıl yaşayacak? Bu mesele günlük hesaplara kurban edilemez. Barış bekletilecek bir dosya değildir. İyi ve hayırlı işlerde acele etmek gerekir.
Hukuki düzenleme yapılmadıkça eski ezberler, güvenlikçi normlar, çözüm karşıtı odaklar kendisine zemin bulurlar. Bu nedenle çerçeve yasa ertelenemez. Öyle sonbahara falan bırakılamaz. Bırakılan her adım barışın önüne konulmuş yeni bir taş ve engel olur. Tarihin kapısı bugün açıktır. O kapı açıkken içeri girmek gerekir. Çerçeve yasa gecikmeden, korkmadan, açık ve güven veren bir içerikle artık meclise gelmelidir. Yasa hemen şimdi, barış hemen şimdi.
Öcalan’ın koşulları
Yaptığımız dört mitingde de temel bir talep göz ile görülür şekilde öne çıktı. Katılan bütün halklar dedi ki: ‘Sayın Öcalan’la artık buluşmak istiyoruz.’ Toplum bu süreçte Sayın Öcalan’a daha fazla alan açılmasını istiyor. Muhatapsa alanını aç o halde. Hem muhatap hem 12 metrekarelik hücrede hem haftalardır görüşülmüyor. Sayın Öcalan iletişim, yaşam ve çalışma şartları artık bu sürece uygun bir şekilde kavuşmak zorundadır.
Kurtulmuş: Yasa af niteliğinde olmayacak
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, Norveç Parlamentosu’nun Başkanı Masud Gharahkhanı ile yaptıkları görüşmenin ardından Meclis’te düzenlediği basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Kurtulmuş, barış sürecine ilişkin yapılacak yasal düzenlemenin Meclis’in ortak iradesiyle hazırlanması gerektiğini söyledi.
Komisyonun hazırladığı rapora atıf yapan Kurtulmuş, “Bu rapor bir yol haritasıdır. Şimdi o yol haritasında dile getirilen hususları esas alarak partilerimizin, bu süreci sonlandırmak ve taçlandırmak bakımından bir yasal düzenleme yapması mecburiyeti vardır” dedi.
Geçici yasa
Çıkartılacak yasanın “müstakil” ve “geçici” bir yasa olacağını belirten Kurtulmuş, “Yani örgüt mensuplarını, münfesih örgüt mensuplarını kapsayacak geçici bir yasadır. Belli bir süre verildikten sonra gelenler bundan istifade edecek, gelmeyenler için de kapı kapanacak. Böyle bir mekanizmanın kurulmasını ümit ediyoruz. Bu, kararlaştırdığımız sonuçlarda yer alan başlıklardan biridir. Ayrıca çıkacak olan yasa bir af niteliğinde olmayacaktır. Bütün partilerin bir araya gelerek silah bırakma sürecinin tamamlanması için gerekli olan bu yasal düzenlemeleri yapmasını bekliyoruz” diye konuştu.
‘Türkiye’nin bu adımı atması şarttır’
Yasanın komisyonda yer alan partilerin ittifakıyla hazırlanması gerektiğini belirten Kurtulmuş, “Süreçle ilgili devlet kurumlarının hepsi büyük bir titizlikle çalışmalarını sürdürüyor. Ümit ederim ki çok kısa bir süre içerisinde yasal hazırlıklar da tamamlanır ve önce komisyonlara ardından da Genel Kurul’a getirilmiş olur. Artık bundan sonra bu işin savsaklanmadan, geciktirilmeden ve asla en ufak bir detayın ihmal edilmeden, iyi planlanarak yapılması ve Türkiye’nin bu adımı atması şarttır” ifadelerini kullandı.
