Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, bugün Strasbourg'taki Avrupa Parlamentosu'da bir konuşma yaptı ve Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki barış anlaşmasının Güney Kafkasya için tarihi bir dönüm noktası olduğunu belirterek, bölgedeki son gelişmeleri "bin yıllık olmasa da yüzyıllık öneme sahip" değişimler olarak nitelendirdi.
Paşinyan konuşmada, Ekim 2023'te parlamentoya yaptığı önceki konuşmasından bu yana en önemli gelişmenin Ermenistan ve Azerbaycan arasında barışın sağlanması olduğunu söyledi.
AP Başkanı Roberta Metsola ile düzenlenen ortak basın toplantısında ve Genel Kurul'daki hitabında güvenlik kavramına değinen Paşinyan, Ermenistan'ın 30 yıl boyunca güvenliği yalnızca ordu ve silah olarak algıladığını belirterek, "Benim için artık tek güvenlik garantisinin barış olduğu açıktır. Güvenliğin ikinci katmanı ise ekonomik işbirliği ve karşılıklı bağımsızlıktır" ifadelerini kullandı.
Fransa ile askeri işbirliği yürüttüklerini ve Avrupa Barış Fonu'ndan destek aldıklarını hatırlatan Başbakan, ordunun bir dış politika aracı değil, yalnızca diplomatik araçların işe yaramadığı durumlarda devreye girecek bir "rezerv" olarak görülmesi gerektiğini vurguladı. Paşinyan ayrıca, Ermenistan'ın AB'ye entegrasyon sürecinin önündeki en büyük zorluğun AB-Gürcistan siyasi diyaloğunun donmuş olduğunu belirtti. Ermenistan'ın AB standartlarına ulaşmak için reformlara devam edeceğini söyleyen Paşinyan, "Eğer AB bizi tam üye olarak kabul ederse bu çok iyi, etmezse de AB standartlarını yakalamış bir ülke olarak yine biz kazanacağız" dedi.
Bölgesel ulaşım ve TRIPP projesi
Azerbaycan ile sağlanan barışın yeni altyapı projeleri için fırsat yarattığını dile getiren Paşinyan, Ermenistan'ın mevcut altyapısıyla (Kornidzor-Goris-Yeghegnadzor-Yeraskh rotası) Azerbaycan ile Nahcivan arasında karayolu bağlantısını "bugün bile" sağlamaya hazır olduğunu açıkladı.
Sınırda 8 aydır tam bir huzur olduğunu ve 2025'in 1991'den bu yana can kaybı yaşanmayan ilk yıl olarak kayıtlara geçtiğini hatırlatan Başbakan, Kasım 2025'te Azerbaycan'dan kalkan bir trenin Ermenistan'a ulaştığını belirterek bu kısıtlamayı kaldıran Azerbaycan yönetimine teşekkür etti. Paşinyan, ABD ve Ermenistan arasında "Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Yolu" (TRIPP) projesinin pratik uygulamasına yönelik anlaşmanın yakında imzalanacağını da duyurdu.
Karabağlı mülteciler ve tutuklu Ermeniler
Konuşmasında Karabağ'dan göç eden Ermenilerin durumuna da değinen Paşinyan, mültecilerin duygularının istismar edilmemesi gerektiğini ve onlara sahte umutlar verilmesine karşı olduklarını belirtti. Yerevan'ın net stratejisinin, bu kişilere Ermenistan vatandaşlığı vererek onları kalıcı olarak ülkeye yerleştirmek olduğunu söyleyen Başbakan, halihazırda 4886 ailenin bu programdan yararlandığını ifade etti.
Bakü'de tutuklu bulunan Ermenilerin serbest bırakılması için "sessiz diplomasi" yürüttüklerini belirten Paşinyan, yakın zamanda serbest bırakılan dört kişinin bu stratejinin bir sonucu olduğunu savundu. Azerbaycan'ın elinde hala, aralarında eski Dağlık Karabağ siyasi ve askeri liderlerinin (Arayik Harutyunyan, Ruben Vardanyan, Davit Babayan vb.) de bulunduğu 19 Ermeni'nin hapis olduğunu hatırlattı.
İç siyaset: "Yeni bir savaşa izin vermeyeceğiz"
Nisan 2024'te Azerbaycan ile sınır belirleme sürecini başlatma kararının Ermenistan'ı yıkımın eşiğinden döndürdüğünü savunan Paşinyan, iç siyasette özellikle Kilise öncülüğünde yürütülen muhalefet hareketine sert sözlerle yüklendi.
Sınır köylerinden Kirants'ın eskisine göre çok daha güvenli ve gelişmiş durumda olduğunu örnek gösteren Paşinyan, bazı din adamlarını dış istihbarat servisleriyle (KGB vurgusuyla) bağlantılı olmakla ve eski yöneticilerle birleşerek ülkeyi yeni bir savaşa sürüklemek istemekle suçladı. Başbakan, "Hıristiyanlık karşıtı amaçlar uğruna binlerce kurbanın kanıyla kazanılmış bağımsızlığımızın feda edilmesine ve yeni bir savaşa asla izin vermeyeceğiz" dedi.
Ortadoğu mesajı
Son olarak Ortadoğu'daki tırmanan gerilime ve İsrail ile ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarına değinen Başbakan, yaşananları derin bir üzüntüyle izlediklerini aktardı. İran'ı "bin yıllık komşu ve iyi bir dost", ABD ve Arap ülkelerini ise "iyi ortaklar" olarak tanımlayan Paşinyan, Ermenistan'ın mütevazı bir devlet olarak ancak diplomatik çözümler için dua edebileceğini sözlerine ekledi.
