Bugüne kadar 12 patrik mezun eden, İstanbul’daki Rum toplumunun en önemli eğitim kurumlarından biri olan Heybeliada Ruhban Okulu'nun açılışına dair yeni bir gelişme yaşandı. Hürriyet'in haberine göre Fener Rum Patriği Bartholomeos, resmi ziyaret kapsamında bulunduğu Atina’da, yıllardır tartışma konusu olan Heybeliada Ruhban Okulu’nun Eylül ayında “görkemli bir açılışla” yeniden faaliyete geçeceğini söyledi.
Açılış için artık geri sayımın başladığını belirten Bartholomeos, “Önümüzdeki aylarda okul kompleksindeki kapsamlı yenileme çalışmaları tamamlanacak. Eylül ayında da açılışı kutlayacağız” ifadelerini kullandı.
Ruhban Okulu konusu Bartholomeos ile Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis görüşmesinde de gündeme geldi. Miçotakis, “Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılmasıyla ilgili bize ulaştırdığınız olumlu haberler son derece önemli. Bunun uzun zamandır arzuladığınız tarihi bir karar olduğunu biliyorum” dedi.
Ne olmuştu?
Heybeliada’daki Ruhban Okulu, 1844 yılında Fener Rum Patrikhanesi tarafından açılmıştı. O zamanki adı Yüksek Ortodoks Teoloji idi ve amacı din görevlisi yetiştirmekti.
Fener Rum Patriği Bartholomeos da bu okuldan mezun oldu.Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda faaliyetlerine devam eden kurum, İstanbul’daki Rum toplumunun en önemli eğitim merkezlerinden biri oldu.
Okul, 1971 yılında Anayasa Mahkemesi'nin 1965 yılında çıkarılmış Özel Öğretim Kurumları yasasının özel yüksek öğretime izin veren maddelerinin, "yüksek öğretimin sadece devlet eliyle verilebileceği" hükmü gerekçesiyle iptali sonucunda kapatılmıştı. Oysa, Ruhban Okulu bu yasa çıkmadan önce de faaliyet gösteriyordu dolayısıyla bu yasanın iptal edilen maddeleriyle ilişkilendirilmesi tartışmalıydı. Şahsi görüşüm, bu kararın Türk-Yunan ilişkileri çerçevesinde alındığıdır. Bu dönemde (1964-1972) iki taraftaki azınlıklara yönelik karşılıklı kısıtlamalar ve uygulamalar olduğunu biliyoruz. Nitekim bu karardan sonra Yunanistan da Rodos'taki son Türk okulu Süleymaniye medresesini kapattı.
AKP döneminde, açılabileceğine dair bakan düzeyinde açıklamalardan sonra, Başbakan Erdoğan "Atina'da cami açılsın, bakarız" demişti. Cami açıldı, okulun açılmasının önündeki "yüksek din eğitiminin devlet eliyle verilebileceği" şeklindeki hukuki engel de, vakıf üniversitelerinde ilahiyat ya da İslami bilimler fakülteleri gibi fakülteler açılmasıyla ortadan kalkmış oldu.
Okul hangi statüyle açılabilir?
54 yıldır kapalı olan Heybeliada Ruhban Okulu için Patrikhane’nin talebi okulun eski statüsüyle yani Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı özel okul statüsüyle açılmasıydı.
Ancak Türkiye ve Yunanistan basınında devlet üniversitelerine bağlı bir enstitü, vakıf üniversitesi çatısı altında bir ilahiyat fakültesi ya da meslek yüksekokulu gibi formüllerin konuşulduğuna yönelik haberler yer almıştı. “Özel statülü bir üniversite modeli”nin değerlendirildiği Heybeliada Ruhban Okulu’nun geleceği için artık masanın karşısında Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) oturuyor. Son gelinen noktada Ruhban Okulu’nun yeniden açılması için “butik üniversite” formülü değerlendiriliyor.
