Ճամբորդութիւն՝ Սկիւտարի պատմութեան եւ մշակոյթին

Սուրբ Խաչ Դպրե­վան­քի կող­մէ կազ­մա­կեր­պո­ւած` «Մահ­մուտ Բ.ի եւ Թան­զի­մաթի շրջա­նին Սկիւ­տա­րի մէջ Միլ­լէթ-ի Սա­տըքա­յի (հա­յոց) վար­ժա­րան­ներ եւ մշա­կու­թա­յին կեան­քը» խո­րագ­րեալ ձեռ­նարկը տե­ղի ու­նե­ցաւ ջերմ մթնո­լոր­տի մը մէջ։

Ծա­ւալած ծրա­գիրը սկսաւ Սուրբ Խաչ Վար­ժա­րանի տնօ­րէն Հայկ Սեր­քան Քը­յըճըի բաց­ման խօս­քով։

Փրոֆ. Օն­նիկ Ժամ­կո­չեանի, Տքթ. Սեր­քան Քէ­չէճիի եւ Սա­տըք Միւ­ֆիթ Պիլ­կէի պատ­մութեան, կրթու­թեան եւ մշա­կու­թա­յին կեան­քի վե­րաբե­րող կա­րեւոր զե­կոյցնե­րը մեծ հե­տաքրքրու­թեամբ հե­տեւո­ւեցան մաս­նա­կից­նե­րուն կող­մէ։

Անոնք իրենց խօս­քե­րուն մէջ յատ­կա­պէս անդրա­դար­ձան Թուրքիոյ Հա­յոց Պատ­րիար­քա­րանի ամի­րանե­րու ազ­դե­ցու­թեան տակ գոր­ծող շրջա­նին, կրթա­կան հաս­տա­տու­թիւննե­րու հա­սարա­կական կեան­քին մէջ ու­նե­ցած դե­րակա­տարու­թեան, եւ Թան­զի­մաթի (սահ­մա­նադ­րութեան եւ բա­րեփո­խումնե­րու) գոր­ծընթա­ցի՝ հա­մայնքա­յին կեան­քին վրայ տե­ղի տո­ւած ար­ձա­գան­գին։

Ունկնդիր­նե­րը՝ որոնց մէջ կա­րեւոր հա­մեմա­տու­թիւն կը կազ­մէին գիտ­նա­կան­ներ, հե­տազօ­տող­ներ եւ պատ­մութեան սի­րող­ներ, ու­շադրու­թեամբ հե­տեւուեցան ար­խի­ւային փաս­տա­թուղթե­րով եւ մօտ ան­ցեալի պատ­մութեան նկատ­մամբ հե­տաքրքիր­ներ գո­հու­նա­կու­թեամբ հե­տեւե­ցան ակա­դեմա­կան ելոյթնե­րուն, որոնց շնոր­հիւ աւե­լի տե­սանե­լի դար­ձաւ ան­ցեալի բազ­մամշա­կու­թա­յին կրթա­կան կեանքը։