Yayıncı, şair, yazar, çevirme, reklamcı ve Agos gazetesi yazarlarından Nazar Büyüm'ü bir yıl önce 20 Kasım gecesi kaybetmiştik.
17 Aralık Çarşamba akşamı Agos gazetesinin Harbiye’deki Anarad Hığutyun Binası’nda düzenlenen etkinliğe Büyüm’ün çocukları Ludmilla, Milena ve Ali Murad'ın yanısıra Osma Kavala'nın eşi Ayşe Buğra, Rakel Dink ve dostları katıldı. Etkinlikte Sevengül Sönmez, Turgay Fişekçi ve Rober Koptaş, Büyüm’ün yayıncılığa, edebiyata ve kültür hayatına katkılarını farklı yönleriyle aktardı.
Etkinlikte Nazar Büyüm’ün Hrant Dink Vakfı Tarih Programı kapsamında yürütülen 'Kayserili Ermeniler Konuşuyor’ başlıklı çalışmada anlattığı hayat hikayesinden bir bölüm, barkovizyonda gösterildi. Büyüm ile birlikte aynı dönemde hayatını kaybeden Almanya Ermeni Kilisesi’nin Ruhani Önderi Başepiskopos Karekin Bekçiyan ve Aras Yayıncılık’ın kurucusu Yetvart Tovmasyan’ı da anan Rober Koptaş, "Üç ismin ortak yönü Üsküdar Surp Haç Tıbrevank Lisesi'nden mezun olmalarıydı" dedi.
Sevengül Sönmez, Nazar Büyüm’ü birebir tanımadığını ancak Adam Yayınları yerli yayınlar editörü Memet Fuat ile çalıştığını söyledi. Sönmez Büyüm'ün kurucusu olduğu Adam Yayınları’nın yayıncılık alanında kaliteli işler ortaya koyduğunu yayıncılık dünyasına pek çok yenilik getirdiğini kaydetti.
"Yayıncılık bir ekip işi"
Büyüm’ün Memet Fuat’ın yanı sıra Cevat Çapan ve Turgay Fişekçi’ye alan açtığını söyleyen Sönmez, Semih Gümüş’ün de ekibe katılmasıyla önemli çalışmalar yapıldığını hatırlattı. Sönmez, Adam Yayınları’nın, yüksek sesle konuşmayan, ideolojik sloganlar üretmeyen, dil, biçim ve düşünceyi merkeze alan metinler yayınlayarak yayıncılıkta yeni bir kıstas oluşturduğunu belirtti. Büyüm’ün yazarların emeğine saygı gösterdiğini ve yazarlara mutlaka teliflerini ödediğini belirten Sönmez, “Ama doğrusunu söylemek gerekirse bugün burada Adam Yayınları'ndan bahsediyor ve evde hâlâ Adam Yayınları kitaplarını okuyorsak Adam Yayınları pek kapanmış diyemeyiz. Hâlâ elimizin altında pek çok kitabıyla bizimle konuşmaya, bize bir şey söylemeye devam ediyor. Şunu söylemem gerekir ki Adam Yayınları, Türkiye yayıncılık tarihinde bir ölçü bırakan yayınevi” diye konuştu.
Büyüm’ün yakın dostlarından, yayıncı Cevat Çapan da, etkinliğe videolu mesaj gönderdi.
Büyüm ile birlikte çalışan editör Turgay Fişekçi, Nazar Büyüm’ün Ana Britannica’yı yayınlamasıyla birlikte ansiklopedi yayıncılığında önemli işler yaptığını ve ansiklopedinin önemli satış rakamlarına ulaştığını belirtti. Fişekçi de, Nazar Büyüm’ün yazarlara telif ödenmesi konusunda hassas davrandığını hatırlattı ve vefalı bir kişiliğe sahip olduğunu vurguladı.
Fişekçi şöyle konuştu: “Öğretmenlerine, arkadaşlarına inanılmaz vefa göstermiş bir insan. Adam Yayınevi’nin ilk kitabı mesela Sabri Altınel'in bir şiir kitabıdır, ‘Zamanın Yüreği’. Sabri Altınel çok bilinen bir şair değildi. Neden onunla başlamış diye düşündüğümüzde Nazar Bey'in ortaokulda ve lisede edebiyat öğretmeni olduğunu görüyoruz. Adam Sanat Dergisi, 19.5 yıl çıktıktan sonra 232. sayısında kapanırken bir özel sayı yaptık. Sabri Altınel özel sayısı. Bunun nedeni 2005 yılının Sabri Altınel'in doğumunun 80. ölümünün de 20. yılı olmasıydı. Ve bunu tabii ki Nazar Bey önermişti. Ve bu sayıda ‘Öğretmenim Sabri Altınel’ başlıklı bir yazı kaleme aldı. Aslında öğretmenini anlatırken kendi yetişme koşullarını, eğitim koşullarını da çok güzel anlatıyordu.”
Büyüm’ün Nazım Hikmet ve Yaşar Kemal’in eserlerini de yayınladığını söyleyen Fişekçi, Adam Yayınları’nın kitap kapağı tasarımlarında da yeniliklere imza attığını söyledi.
Etkinlikte, Vomank Grubu’ndan Lara Narin, şarkılar seslendirdi. Narin’e Ari Hergel gitar ile eşlik etti.
Kavala'dan mesaj
Büyüm, Ana Britannica’yı Osman Kavala ve Selahattin Beyazıt ile kurduğu ortaklıkla yayına hazırlamıştı. Kavala, geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz Nazar Büyüm’ün ardından Agos için bir yazı kaleme almıştı. Rober Koptaş, etkinlikte Kavala’nın Agos’a yazdığı yazıyı okudu ardından anma etkinliğine gönderdiği mesajını okudu. Mesaj şöyle:
“Cezaevinde odamda tek başıma kalıyorum. Ancak dostlarım paylaşmış olduğumuz yaşantıların anılarıyla bana eşlik ediyorlar, ziyaretime gelmiş oluyorlar. Böyle bir beraberlik olduğu için bazı dostların hayatta olmaması ilişkimizi etkilemiyor, varlıkları benim için daha az hissedilir olmuyor. Sevgili Nazar Büyüm örnek kişiliğiyle, dünya görüşüyle, hayata bakışıyla hep yakınımda, yanımda. Dostluğu bana güç ve moral vermeye devam ediyor. Ona müteşekkirim."
Mesajın ardından Osman Kavala, Çiğdem Mater ve diğer siyasi tutuklulara selam da gönderildi.
