Görüşmede, her iki ülkenin iş çevreleri Ermenistan ile Türkiye arasında doğrudan ticaretin başlaması için oluşan olumlu ortamı memnuniyetle karşıladı.
Toplantıya gıda, içecek, şişelenmiş su, meyve suyu, meyve, tütün, inşaat, turizm, çiçek üretimi ve diğer sektörlerden şirket temsilcileri katıldı. Taraflar, Ermenistan ile Türkiye arasındaki ticari iş birliğinin önemli bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayarak gelecekteki ortaklık imkanları hakkında görüş alışverişinde bulundu.
Katılımcılar ayrıca, Türkiye’de Ermenistan ile doğrudan ticaretin başlamasına yönelik gerekli idari prosedürlerin tamamlanmasını memnuniyetle karşıladı. Bilindiği gibi bu düzenleme sayesinde, iki ülke arasındaki yük taşımacılığında üçüncü bir ülke üzerinden transit geçiş yapılsa bile, yük belgelerinde nihai varış veya çıkış ülkesi olarak “Ermenistan/Türkiye” ibaresi kullanılabilecek.
Görüşmede ayrıca, Ermeni ürünlerinin Ahılkelek–Kars Demiryolu hattına erişiminin sağlanmasının önemi vurgulandı. Katılımcılar, bunun ikili ve bölgesel ticaret açısından yeni fırsatlar yaratacağını belirtti.
"Ulaşımın olduğu yerde ticaret olur"
Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, etkinlikte yaptığı konuşmada, şunları kaydetti:
"Bölgemizin ekonomik potansiyelinin tam anlamıyla ortaya çıkabilmesi için ulaşım ve lojistik altyapısının güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu noktada Doğukapı (Akyaka/ Akhurik) Sınır Kapısı'nın açılması, kara yolu ve demir yolu bağlantılarının etkin şekilde işler hale getirilmesi, bölgemizin ekonomik geleceği açısından son derece önemlidir. Bu konu yalnızca Kars'ın değil, yalnızca Ermenistan'ın değil, bütün bölgenin meselesidir. Burada bulunan iş dünyası temsilcilerimizin de bu konuda yapıcı bir kamuoyu oluşturacağına ve sürece katkı sunacağına inanıyorum. Çünkü ulaşımın olduğu yerde ticaret olur. Ticaretin olduğu yerde yatırım olur. Yatırımın olduğu yerde istihdam olur. İstihdamın olduğu yerde refah olur ve refahın olduğu yerde gelecek olur. Bugün burada kurulan her temasın, yapılan her görüşmenin, sıkılan her elin, yeni yatırımlara, yeni ortaklıklara, yeni dostluklara ve yeni başarılara dönüşmesini diliyorum."
Erzurum'dan temsilciler de toplantıya katıldı
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi de olan Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Saim Özakalın da yaptığı konuşmada, toplantının sadece iş dünyasının bir araya getirdiği bir platform değil, aynı zamanda karşılıklı güvenin, diyaloğun ve ortak geleceğe dair umutların güçlendirilmesi açısından da çok önemli bir fırsat olduğunu söyledi.
Özakalın, "Bugün dünya ekonomisi önemli bir dönüşüm sürecinden geçmektedir. Küresel ticaret dengeleri yeniden şekillendiriyor. Tedarik zincirleri çeşitleniyor. Enerji güvenliği, lojistik hatlar ve bölgesel iş birliklerinin her zamankinden daha fazla önem kazandığının farkındayız. Bölgemizde yaşanan gelişmeler de ekonomik iş birliğinin ve istikrarın değerini daha da arttırmaktadır. Bu yeni dönemde ülkeler arasında rekabet kadar iş birliği de belirleyici olacaktır. Tam bu nedenle komşular arasında ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi, ticaretin artırılması ve karşılıklı yatırımların teşvik edilmesi de ayrıca büyük önem taşımaktadır" dedi.
Darbinyan: Artık doğrudan ticaret mümkün olacak
Ermenistan Dışişleri Bakan Danışmanı Hayk Darbinyan da yaptığı konuşmada bu toplantının Ermenistan ve Türkiye arasındaki ilişkilerin normalleşmesi ve ikili ilişkiler sayesinde gerçekleştiğini söyledi. Ermenistan ve Türkiye arasında sanayi ve ticari olarak çok büyük imkanlar bulunduğunu belirten Hayk Darbinyan şunları söyledi:
"Artık Türkiye ve Ermenistan arasında oluşan trenle direkt ticaret yapmak mümkün olacak. Buradan Avrupa'ya ulaşan bir ticaret söz konusu olacak. Eminim biliyorsunuzdur ki Ermenistan-Türkiye arasında gerçekleşen ilişkilerin normalleşmesi süreci sonrasında Gümrü ile olan bu sınır gelişecektir ve bunun Türkiye'deki iş insanları için ne kadar önemli olduğunu da gayet iyi biliyorum. Söylemek istiyorum ki; şu anda zaten oluşmuş olan olumlu gelişmeler bizim ticaret ilişkilerimizin ilerlemesini sağlayacaktır. Ticaret insanlarının aynı zamanda sınırların açılmasına hazırlıklı olması gerekiyor. Teşekkür etmek istiyorum bizi burada misafir ettiğiniz için ve eminim ki buradaki toplantı öncelikle bizim birbirimizi daha iyi tanımamıza olanak sağlayacak ve daha sonraki anlaşmaların başlangıcı olacak. Umuyorum ki olumlu sonuçlar elde edeceğimiz bir toplantı olacak."
Türkiye Dışişleri: Tarihi bir eşiğe önemli bir adım atıldı
Türkiye Dışişleri Bakanlığı Kafkasya ve Orta Asya Genel Müdür Yardımcısı Ayşe Uzer de, bugün Türkiye ve Ermenistan arasında tarihi bir eşiğe çok önemli bir ilke daha tanıklık ettiklerini söyledi. Uzer, şöyle konuştu:
"Bundan 4,5 yıl önce Sayın Cumhurbaşkanımızın ve Ermenistan'ın Başbakanı Sayın Paşinyan'ın güçlü iradeleriyle başlattığımız Türkiye-Ermenistan normalleşme sürecinde çok ciddi bir mesafe kat ettik. Ulaştırmadan kültürel iş birliğine, eğitimden ticarete, diplomasiden adli kanunlarda iş birliğine kadar çok önemli adımlar attık. Attığımız her adım ülkelerimizi, halklarımızı birbirine daha da yaklaştırdı. Birbirimize yeniden güvenebilmeyi, deneyimlemeye başladık. Esasen bu sürecin amacı da tam olarak buydu, karşılıklı güven tesis edebilmekti. Bölgedeki diğer gelişmeleri de tabiatıyla dikkate aldık. Bu sebeple süreç bazen yavaşladı, bazen hızlandı ama hiç kopmadı, koparmadık. Sabırla ve kararlılıkla ilmek ilmek dokunan bu süreci yönetmeyi başardık. Özel temsilciler altı tur görüşme yaptılar. Normalleşme sürecinde atılan adımların bazıları bu görüşmelerde kararlaştırıldı. Ama süreç bununla da sınırlı kalmadı. Üst düzeyde de çok sayıda temas gerçekleşti. Temaslar ilişkilerimize sadece diplomatik bir boyut kazandırmadı aynı zamanda geleceğe dair ortak bir irade beyanına da dönüştü. Özellikle 2026 yılı bu kararlılığın sahada gerçeğe dönüştüğü bir yıl oldu. Sadece birkaç ay içinde gerçekten önemli adımlar attık."
(Armenpress, ANKA)
