Batı Ermenicesini ve kültürünü odağına alan çalışmalar yürüten Yesayan Derneği, yeni projesi “Hantes” (Tören/Dergi) ile İstanbul’un Ermeni kültürel belleğini dijital ortamda görünür kılmayı amaçlıyor.
İstanbul’dan geleceğe, Batı Ermenicesinin açık belleğine ve Türkiye Ermeni toplumunun 100 yıllık kültürel geçmişine odaklanan proje, Avrupa Birliği tarafından verilen Hrant Dink Vakfı Sivil Toplumu Güçlendirme Hibe Programı kapsamında destekleniyor. Proje, Cumhuriyet’in kurulduğu 1923’ten 2023’e kadar İstanbul’daki Ermeni kültürel hayatının izlerini sürüyor. Çalışma kapsamında konserlerden tiyatroya, dans gösterilerinden sergilere kadar farklı etkinlikler ele alınıyor.
1923’ten 2023’e Ermeni kültürü
“Nor Or” ve “Baykar” gazeteleri ile “Kulis” dergisinin yanı sıra Payline-Yetvart Tomasyan, Nurhan Baharyan ve Arşag Yeğigyan koleksiyonları çalışmanın birincil kaynaklarını oluşturuyor. Bazı etkinliklerin veya belli dönemlerin tanıklarıyla yapılan sözlü tarih görüşmeleriyle de zenginleşen proje kapsamında, süreli yayınlardan ve arşivlerden yapılacak taramalar sonucunda elde edilen en az 200 etkinlik dijital veritabanına aktarılacak.
Böylece bir toplumun asırlık kültürel hayatının önemli bir bölümü görünürlük kazanacak.
İlk konuşma 1 Ekim’de
Proje kapsamında, tamamı yurtdışından olmak üzere alanında uzman üç konuk İstanbul’a gelerek arşiv üzerine konuşma ve atölye çalışması yapacak. Bu konuşmaların ilki, Cambridge Üniversitesi Kütüphaneleri’nde teknik analist olarak çalışan Leontien Talboom tarafından 1 Ekim Perşembe günü gerçekleştirilecek.
Anarad Hığutyun Binası’ndaki Havak Salonu’nun ev sahipliğindeki konuşma saat 17.00’de başlayacak. Etkinliğe kayit.yesayan.org adresi üzerinden kayıt olunabilecek.
Dijital malzeme çoğu kişiye yepyeni bir alan gibi görünse de analog malzemeyle paylaştığı sorunların çoğu aynı kalıyor.
Dijital koruma yalnızca dosyaların ve formatların erişilebilir kalması değil, onları anlamamızı sağlayan bağlamın ve bilginin de korunması anlamına geliyor. Cambridge Üniversitesi Kütüphaneleri ve Arşivleri’ndeki çalışmalardan yola çıkan konuşmada, kişisel arşivlerden ve şirket kayıtlarından disketlere uzanan koleksiyonlarla çalışmanın zorlukları ele alınacak.
Bu zorluklar, afiş ve fotoğraf gibi analog koleksiyonların korunmasıyla paralellik taşıyor. Bağlam, köken ve betimleme soruları yeni değil ancak dijital malzeme, bu bilgilerin kaybedilmesi için yeni yollar açıyor.
Konuşmanın temel sorusu ise şu: Malzemenin yanı sıra, onu anlamlandıracak bilgiyi nasıl koruruz?
Leontien Talboom ile bu soruya cevap aranacak. Doktorasını, İngiltere Ulusal Arşivleri ile University College London’ın ortak yürüttüğü bir program kapsamında tamamlayan Talboom’un çalışması, dijital koruma alanında dijital malzemeye erişim konusuna odaklanıyor.
