Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, Ermeni şirketlerinin önümüzdeki günlerde Azerbaycan'a mal satmaya başlamasının beklendiğini belirterek, bu gelişmenin iki ülke arasındaki ekonomik bağların genişlediğinin bir başka işareti olduğunu söyledi.
Mirzoyan, Pazartesi akşamı Ermenistan Devlet Televizyonu'nda yayınlanan bir röportajda, "Önümüzdeki günlerde Azerbaycan şirketlerinin Ermeni şirketlerinden mal satın aldığını duyacaksınız. Ermenistan Azerbaycan'a mal satacak" dedi.
Röportaj, Dışişleri Bakanlığı üst düzey yetkilileri ve Ermenistan'ın yurtdışındaki diplomatik misyonlarının başkanlarının yıllık toplantısını düzenlediği Gümrü'de yapıldı.
Mirzoyan, Ermenistan'ın halihazırda Azerbaycanlı şirketlerden yakıt da dahil olmak üzere birçok ürünü doğrudan satın aldığını söyledi. Mirzoyan satın almaları, Azerbaycan üzerinden üçüncü ülkelerden gelen transit sevkiyatlardan ayırdı.
Mirzoyan'a göre, şimdiye kadar ticaret fiilen tek yönlü ilerliyor ve Ermeni şirketleri Azerbaycan mallarını satın alıyordu. Ermeni şirketlerinin Azerbaycanlı alıcılara satış yapmasıyla, iki ülkenin ticari ilişkisi karşılıklı hale gelecek.
Mirzoyan, Ermenistan-Azerbaycan sınırında silahlı çatışma ve can kayıplarının olmaması ve Azerbaycan topraklarının Ermenistan'a giden kargolara açılması gibi ticari bağlantıları, iki ülke arasında "gerçek, işleyen bir barışın" oluştuğunun kanıtı olarak gösterdi.
Ancak, barış sürecinin öncelikle Ermenistan ve Azerbaycan'ın ön imzalarını attığı barış anlaşmasının imzalanması yoluyla kurumsallaştırılması gerektiğini kabul etti.
Ermenistan anlaşmayı imzalamaya hazır olduğunu belirtirken, Azerbaycan ise Ermenistan Anayasası'ndaki bazı hükümlerle ilgili endişelerini dile getiriyor. Yerevan, bu endişelerin üzerinde anlaşmaya varılan metinde giderildiğini söylüyor.
Sınır belirleme ve yerleşim bölgeleri
Mirzoyan ayrıca Ermenistan-Azerbaycan sınırının belirlenmesi konusuna da değinerek, sürecin en zorlu siyasi aşamasının büyük ölçüde tamamlandığını ve bundan sonraki çalışmaların giderek daha çok teknik bir hal alabileceğini söyledi.
İki ülkenin, 1991 Alma-Ata Deklarasyonu'nun temel alınması da dahil olmak üzere, süreci düzenleyen belgelerin ve prosedürlerin büyük bir kısmı üzerinde zaten anlaşmaya vardığını söyledi.
Mirzoyan, haritalar, prosedürler ve talimatlar üzerinde anlaşmaya varıldıktan sonra, sahadaki çalışmaları giderek üst düzey siyasi yetkililer yerine uzmanların yürüteceğini söyledi.
"Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki sınır belirleme işleminin teknik bir süreç haline geleceği bir aşama da gelecek" dedi.
Mirzoyan, enklavlar yani bir devletin sınırları tarafından tamamen çevrelenmiş ancak başka bir devlete ait olan toprak parçalarına ilişkin müzakerelerin olmadığını söyledi. Bununla birlikte, Ermenistan'ın, sınırın bazı bölümlerine kararlaştırılan sınırlandırma ilkesini uygularken, diğer yerlerde reddedemeyeceğini belirtti.
Mirzoyan, bu tür düzenlemelerin teorik olarak, toprakta varılan dengeyi korurken, toprak takaslarını veya diğer biçimlerini içerebileceğini söyledi.
Mirzoyan, “Ancak bu çözümlere geçmeden önce, mevcut durumu ortaya koymalıyız” dedi ve ekledi: “Bu hesaplamaları yapmadan önce neyle karşı karşıya olduğumuzu anlamalıyız.”
Söz konusu görüşmelerin şu anda devam etmediğini vurguladı.
Ermenistan-Türkiye ilişkileri
Mirzoyan ayrıca Ermenistan'ın Türkiye ile yürüttüğü normalleşme görüşmelerine de değinerek, iki ülkenin kara sınırının tamamen açılmaya hazır olduğunu söyledi.
Bakan, "Ermenistan-Türkiye sınırının tüm işlevleriyle tamamen açılması gerekiyor" dedi.
Mirzoyan, Ermeni diplomatların Margara sınır kapısını ziyaret ettiğini ve Ermenistan'ın olası bir açılışa hazırlık olarak sınır ve gümrük hizmetleri için altyapısını tamamladığını söyledi.
Sınır geçişi, şu anda yapılmıyor ancak insani yardım sevkiyatları ve 2023'te Türkiye ve Suriye'de meydana gelen depremlerin ardından yapılan yardım çalışmaları dahil olmak üzere bazı istisnai durumlarda kullanıldı.
Mirzoyan ayrıca, yakın zamanda Kars'ta düzenlenen ve Ermeni bir iş insanlarının katıldığı Ermeni-Türk iş forumuna da dikkat çekti.
Kars'ta yapılan toplantının ardından, Ekim ayı başlarında Ermenistan'da bir başka iş toplantısının planlandığını söyledi.
Bakan ayrıca, Akhurik/Akyaka üzerinden Gümrü-Kars hattı da dahil olmak üzere Türkiye ile doğrudan demiryolu bağlantılarının açılmasının, Ermenistan'ın bölgesel bağlantıyı yeniden kurma çabalarının önemli bir parçası olacağını söyledi.
Mirzoyan, Ermenistan'ın Azerbaycan ve Türkiye ile ilişkilerindeki gelişmelerin, on yıllarca süren çatışma ve uzaklaşmanın ardından sınırların, ulaşımın ve ekonomik ilişkilerin yeniden başlaması sürecinin birbirine bağlı unsurları olarak görülmesi gerektiğini de ekledi.
(Kaynak: CivilNet)
