Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi, 30 Mart'taki 61. oturumunda, Ermenistan Cumhuriyeti tarafından sunulan “Soykırımın Önlenmesi” başlıklı karar tasarısını oybirliğiyle kabul etti. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi, BM Genel Kurulu tarafından seçilen 47 üye devletten oluşur.
Ermenistan Cumhuriyeti tarafından iki yılda bir sunulan bu karar, temellerini Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nden alıyor ve Sözleşme hükümlerinin Birleşmiş Milletler politikalarının oluşturulmasında önemli bir rol oynuyor.
Karar tasarısı, soykırımın önlenmesinde "erken uyarı" kavramını öne çıkarmayı; nefret söylemi, ayrımcılık ve cezasızlık gibi riskleri içeren bir çerçeve tanımlamayı amaçlıyor. Ayrıca, şiddetin tırmanmasını önlemede hayati bir öneme sahip olan "vaktinde müdahale" gerekliliğinin altını çiziyor.
Soykırımın önlenmesini uluslararası gündeme yerleştiren bu karar, soykırımı güncel diplomasinin temel önceliklerinden biri olarak öne çıkarıyor. Karar, uluslararası adalet mekanizmalarının güçlendirilmesine katkıda bulunurken, daha fazla dikkat gerektiren ve yeni ortaya çıkan küresel gelişmelere ve zorluklara odaklanıyor.
Bu yılki metinde ayrıca, geçen yıl BM'nin 80. yaşı nedeniyle başlatılan bürokratik yükün azaltılarak, 130 milyondan fazla yerinden edilmiş insana ve ihtiyaç sahiplerine yapılan insani yardımları daha etkili hale getirmeyi amaçlayan “BM80” reform süreci çerçevesinde soykırımın önlenmesi yetkisinin güçlendirilmesi öneriliyor. Bunun yanı sıra algoritmalar ve yapay zekâ araçlarının dezenformasyon ve nefret söylemini yayma riski taşıdığına, bunun da insan hakları üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine dikkat çekiliyor.
Buna ek olarak karar, Soykırım Sözleşmesi’nin evrensel düzeyde onaylanmasına yönelik çabaları destekliyor ve henüz sözleşmeye taraf olmamış devletleri vakit kaybetmeksizin katılmaya teşvik ediyor.
Önceki yıllarda olduğu gibi, Ermenistan’ın sunduğu bu karar tasarısı, tüm bölgeleden BM üyesi devletlerin desteğini aldı.
Söz konusu karar, Ermenistan’ın uluslararası topluma, dünya genelinde soykırım suçunun önlenmesi için birlik olma yönündeki çağrısını bir kez daha hatırlattı.
Not: Ermenistan tarafından sunulan aynı konulu bir önceki karar, 3 Nisan 2024 tarihinde BM İnsan Hakları Konseyi'nin 55. oturumunda yine oybirliğiyle kabul edilmişti.
