Fener’de Epifani coşkusu: Dualar, çanlar ve denizden çıkarılan haç…
Hıristiyan dünyası, her yıl 6 Ocak tarihinde İsa Mesih’in vaftiz edilişini kutluyor. Bayram, İsa Mesih’in Ürdün Nehri’nde Vaftizci Yuhanna tarafından vaftiz edilmesini simgeliyor. Dini açıdan bu olay, Üçlü Birlik’in (Baba, Oğul, Kutsal Ruh) insanlığa ilk kez hep birlikte göründüğü an olarak kabul ediliyor.
Apostolik Ermeniler 6 Ocak’ta hem İsa Mesih’in doğuşunu hem de vaftiz edilmesini Dzinunt Bayramı olarak kutluyor. Süryani Ortodokslar da bugünde Süryanice vaftiz anlamına gelen “Denho” Bayramını kutluyor. Rum Ortodokslar toplumu da 6 Ocak’ta, Epifani - Theofani (Aydınlanma) Bayramını kutluyor.
Türkiye'deki yaygın adıyla bu kutlama töreni, "Denizden Haç Çıkarma Töreni" olarak biliniyor. Yaşamın kaynağı olan su ve bu törenle, doğanın yeniden kutsandığına inanılıyor. Törenin en can alıcı noktası ise Ekümenik Patriğin elindeki haçı suya fırlattığı an. Bu, İsa Mesih'in suya girerek suyun doğasını kutsamasını temsil ediyor. İstanbul, bu geleneğin yüzyıllardır en görkemli yaşandığı merkezlerden biri.
Törenin dini açıdan anlamı da, arınıp temizlenmeyi, karanlığın bitişini ve İsa Mesih'in vaftiziyle gelen kutsallığın dünyaya yayılışını müjdeler. Suya atılan haç, ilahi olanın fiziksel dünyaya dokunuşunu simgeliyor.
İstanbul Fener'deki Ekümenik Patrikhane’de sabah saat 09.00’da Patrik Bartholomeos’un da katılımıyla düzenlenen ayin, dört saat sürdü. Yüzlerce kişinin katıldığı ayinde, kiliseye gelenler mum yakarak ilahiler eşliğinde dua etti. Ayinde, su kutsandı.
Ayine katılamayanlar ise Haliç’te saatler öncesinde ön sıraları doldurarak töreni izlemeyi bekledi. Öte yandan Haliç’te dualar eşliğinde suyun kutsanacağı alanda, kırmızı bir kürsü ve üzerinde dini örtü (epitrakhelion) yer alıyordu.
Yerli ve yabancı pek çok kişinin yer aldığı birçok tekne ve gemi de Haliç’te töreni izlemek için beklemeye başladı. Saat 13.00’ü gösterdiğinde, Patrikhane kilisesinin çanları dakikalarca çaldı, sahilde bekleyenler de haç çıkartarak dua etti. Çanın çalmasıyla, Patrik Bartholomeos ve beraberindeki ruhaniler patrikhaneden Haliç’e yürümeye başladı.
Tören sırasında sağlık ekipleriyle deniz polisi de hazır bulundu. Saatler öncesinde haçı atıldığı yerden çıkarmak için yarışacak olan insanlar da Haliç kıyısında yerini aldı. Sahilde bekleyenleri büyük bir heyecan sardı ve yüzlerce kişi tören için beklemeye başladı. Ekümenik Patrik ve beraberindeki ruhani heyet, ilahiler eşliğinde Haliç’e geldi ve geleneksel denizden haç çıkarma töreni başladı.
40 kişi haçı bulmaya çalıştı
Bir süre ilahiler seslendiren Patrik ve ruhaniler, haçı kutsadı. Ardından Patrik Bartholomeos Haliç'te denize haç attı. Denize atılan haçın çıkarılması için İstanbul'da hava 15 dereceyi gösterirken, yaklaşık 40 kişi denize atladı. Bu yıl haçı denizden çıkartmak için yarışanlar arasında üç kadın vardı. Yüzlerce kişi büyük bir heyecanla töreni izlerken, ruhaniler de beyaz güvercinler uçurdu. Güvercinin biri, bir ruhaninin omzuna kondu. Defalarca uçurulsa da geri gelen güvercin, izleyicilere verildi.
Haç, bu yıl Vasilios Konstantinidis tarafından çıkarıldı ve yine Patrik Bartholoeos'a teslim edildi. Daha sonra Konstantinidis ve denize atlayan 40 kişi sahneye çıkarak izleyicileri selamladı. İzleyicilere verilen güvercin de haçı denizden çıkartan Konstantinidis’e verildi. Patrik ve beraberindeki heyetin kortej halinde Haliç’ten ayrılmasıyla tören sona erdi.
Haliç'teki törenle eş zamanlı olarak, Kadıköy ve farklı ilçelerde de haç çıkarma töreni gerçekleşti.
