Filistin'in yetiştirdiği en büyük sanatçılardan Süleyman Mansur, bir süredir tedavi gördüğü Doğu Kudüs’teki Makasıd Hastanesi'nde 79 yaşında hayatını kaybetti.
Mansur’un çalışmalarında Filistinlilerin toprakla kurduğu ilişki, yerinden edilme deneyimi ve kolektif hafıza belirleyici bir yer tutuyordu. Sanatçı, özellikle Filistin kültürü, tarihi ve geleneklerinden aldığı sembolleri eserlerine taşıdı.
“Filistin halkını yeniden insanlaştırmak”
Sanatı aynı zamanda Filistinlilerin görünürlük mücadelesinin bir parçası olarak gören Mansur, 2024’te verdiği bir söyleşide sanatçıların ve kültür alanında çalışanların sorumluluğunu “Filistin halkını yeniden insanlaştırmak” sözleriyle anlatmıştı.
Mansur’un ölümünün ardından Filistin sanatının hafıza, toprak ve direnişle kurduğu ilişkinin en önemli temsilcilerinden biri daha yaşamını yitirmiş oldu.
Batı Şeria’nın Ramallah kentindeki Birzeit kasabasında 1947’de dünyaya gelen Mansur, Filistin direnişinin sanat dünyasındaki sembol isimlerinden biri olarak kabul edilirken, Filistin halkının vatanını, tarihini ve hafızasını eserlerine taşıdı.
Sanatı bir direniş biçimi olarak gören Mansur, 2024’te AA’ya verdiği röportajda eserleriyle Filistinlilerin topraklarına verdikleri değeri, topraklarına nasıl sahip çıktıklarını ve Filistin’in güzelliklerini göstermek istediğini belirterek, “Kudüs, Filistin’in sembolü, Kubbet-üs Sahra da Kudüs’ün sembolüdür” ifadelerini kullanmıştı.
Mansur'un 1973'te yaptığı ve sırtındaki ağır yükün altında ezilen yaşlı bir Filistinli adamı tasvir ettiği “The Camel of Hardships” (Güçlüklerin Devesi) adlı tablosu dünya çapında üne ulaştı. Sanatsal ve ulusal bir ikon hâline gelen eserinde, Kudüs kentinin yer aldığı yükü, Kubbetü’s-Sahra’nın da görülebildiği büyük bir göz şeklinde resmetti.
Filistin’i, yorgun ve yalnız yaşlı bir adam figürüyle kişileştiren Mansur, eserlerinde 1948 Nekbesi’nin sembolü olarak portakal ağacı, 1967 savaşını temsil eden zeytin ağacı, geleneksel Filistin nakış motifleri, köylerdeki günlük yaşam ve Filistinli kadın figürlerini öne çıkardı.
Sanatçı, eserleri aracılığıyla Filistin direnişinin görsel kimliğinin şekillenmesine katkıda bulunurken, sanatını hafızanın ve Filistin davasının aktarılmasında bir araç olarak kullandı.
Filistin modern sanatının önemli temsilcilerinden olan Mansur, “Roma Ödülü”, “UNESCO Ödülü”, “Arap Yaratıcılar için Nil Ödülü” ve “Filistin Plastik Sanatlar Ödülü”nün de aralarında bulunduğu yüzlerce yerel ve uluslararası ödüle layık görüldü.
Kudüs’teki Bezalel Sanat Akademisinde plastik sanatlar eğitimi alan ve aynı zamanda profesyonel bir karikatürist olan Mansur, 1970’lerden itibaren eserleriyle Filistin mücadelesine ilişkin görsel sembollerin oluşturulmasına katkı sağladı. Mansur ayrıca Kudüs Üniversitesi de dahil olmak üzere Batı Şeria’daki çok sayıda kültür kurumu ve üniversitede sanat dersleri verdi.
Kaynak: Anadolu Ajansı
