Filistinliler, Kasım 2023'te İsrail hava saldırılarında hayatını kaybeden aynı aşirete mensup 112 kişinin cenazesini, geçen ay enkaz altından çıkarılmalarının ardından 4 Ağustos Salı günü toprağa verdi.
Abu Shari’a ve al-Hasayna ailelerinin yakınları, 1000 gün bekledikten sonra, sevdiklerine son vedalarını etmek üzere Gazze'de toplandı.
Saldırıda akrabalarını kaybeden Amer Abu Shari'a, Middle East Eye’a (MEE) yaptığı açıklamada, "İçimizde hem bir acı hem de bir sevinç duygusu var" dedi ve ekledi: "Sevinçliyiz çünkü bu şehitleri üç yıl sonra toprağa verip onurlandıracağız. Ancak üzüntümüz de sanki katliam bugün yaşanmış gibi geri döndü."
Sabra mahallesine düzenlenen bu saldırı, üç yıldır süren soykırımın tek bir saldırıda en çok kayıp verilen olaylarından biriydi.
İsrail savaş uçakları, Abu Shari'a ve al-Hasayna aşiretinin yüzlerce ferdinin yaşadığı ve sığındığı bütün bir yerleşim bloğunu yerle bir etmişti. Saldırıda 44'ü çocuk, 37'si kadın ve 10'dan fazlası engelli olmak üzere 300'den fazla insan hayatını kaybetti. Cenazelerin çoğu çöken binaların altında kaldı.
Arama-kurtarma ekiplerinin operasyon için ihtiyaç duyduğu ağır ekipmanların İsrail tarafından imha edilmesi veya Gazze'ye girişinin engellenmesi nedeniyle, enkazdan cenaze çıkarma çalışmaları savaşın ilk aylarında durdurulmuştu.
Sivil Savunma ekipleri, sınırlı ve yetersiz ekipmanlarla 14 Temmuz'da sahada yeniden arama çalışmalarına başladı. Yetkililer, patlamaların şiddetiyle insani kalıntıların çevreye saçıldığını ve bunun da kurtarma operasyonunu daha da zorlaştırdığını belirtti.
1 Ağustos itibarıyla ekipler 112 kişinin cansız bedenine ulaştı ancak hâlâ enkaz altında başka kurbanların olduğu tahmin ediliyor.
Gazze Şeridi’ndeki Filistin Sivil Savunma Sözcüsü Mahmud Basal, MEE’ye "Cenazeleri çıkarmak için son derece zor koşullar altında 17 gün çalıştık. Sonunda 112 kişinin kalıntılarını çıkarmayı başardık. Binlerce insan hâlâ enkaz altında gömülü dururken, aileleri yas tutmaya ve cenazeleri çıkaracak imkânların sağlanması için yalvarmaya devam ediyor" açıklaması yaptı.
Yeniden açılan yaralar
Hayatını kaybedenler arasında, aşiretin temsilcisi Fethi Abu Shari'a gibi önde gelen isimler de bulunuyordu.
Evine düzenlenen saldırının ardından onlarca kişi, 2014-2019 yılları arasında Filistin Yönetimi Bayındırlık ve İskân Bakanı olarak görev yapan ve ABD vatandaşlığı bulunan Müfid el-Haseyne'nin evine sığınmıştı. Saldırıdan sağ kurtulan Mahmud el-Haseyne’ye göre, evin hedef alınmayacağını düşünen Haseyne ailesinin yaklaşık 200 ferdi buraya sığınmıştı. Ancak bu ev de bombalandı; eski bakan ve yanındakiler hayatını kaybetti.
Mahmud el-Haseyne, "Ne yazık ki İsrailliler ne çocuklara, ne kadınlara, ne dokunulmazlığa, ne bir eve ne de herhangi bir kutsala saygı gösterdi. Buradaki herkesi vurdular" dedi ve hayatını kaybedenlerin birçoğunun Romanya, İngiltere ve ABD vatandaşlığına sahip olduğunu sözlerine ekledi.
Ev vurulduğu sırada orada olmayan ancak ailesi saldırıya uğrayan El-Haseyne, "Oğlum yaralı olarak kurtuldu, Allah'a hamdolsun. Ama kardeşimi, eşini ve çocuklarını, kız kardeşimi ve tüm çocuklarını, diğer kız kardeşimi ve çocuklarını, ayrıca birçok halamı ve amcamı kaybettim" dedi.
Cenazelerin çıkarılmasını ve defnedilmesini beklemenin özellikle yurtdışında yaşayan akrabalar için çok uzun ve acı verici olduğunu belirtti: "Bu yara geçen ay yeniden açıldı ve yaklaşık 20 gündür buradayız. Ne zaman bir cenaze çıkarılsa yurtdışındaki akrabalarımız arayıp ağlıyordu. Yeni bir yara açtık. Allah'tan onları rahmetiyle kuşatmasını ve onurlandırmasını niyaz ediyoruz. Ölen biri için en büyük onur, toprağa verilmesine yardımcı olunmasıdır."
Gazze Kayıplar Hükümet Komitesi Başkanı Ömer Nofal, savaşın başından bu yana Gazze Şeridi'nde resmi olarak yaklaşık 6.000 kişinin kayıp olarak kayıtlara geçtiğini söyledi. Ancak gerçek rakamın 15.000'e yakın olduğunu ve bölge genelinde yıkılan binaların altında hâlâ binlerce kişinin gömülü olduğuna inanıldığını belirtti.
Filistin Sağlık Bakanlığı'na göre, İsrail güçleri Ekim 2023'ten bu yana 73.000'den fazla Filistinliyi öldürdü ve 170.000'den fazla kişiyi yaraladı. Enkaz altında hâlâ binlerce kişinin olduğu tahmin ediliyor.
(Kaynak: Middle East Eye/ Muhabir: Mohammed al-Hajjar)
