«Կը սիրեմ լուցկիի հոտը»

տա­տան­ջութիւ­նով ան­ցած ներ­քա­ղաքա­յին ճամ­բորդու­թիւնը սո­վորա­կանէն աւե­լի եր­կար թո­ւեց Նի­կոլին։ Ստո­րերկրեայ գնաց­քը երբ ազ­դա­րարեց Օս­մանպէ­յի կա­յարա­նը, աճա­պարան­քով դուրս եկաւ մեթ­րո­յէն եւ ուղղո­ւեցաւ Փան­կալթիի ել­քին։ Աշ­խա­տան­քէ վե­րադար­ձի ժա­մերուն ալա­ւելի բազ­մա­մարդ էր թէ մեթ­րոն եւ թէ փո­ղոց­նե­րը։

Իս­կոյն դի­մեց բջջա­յին հե­ռախօ­սին ու­ղե­ցոյ­ցին։ Այդ յար­մա­րու­թեան շնոր­հիւ դիւ­րաւ կը կողմնո­րոշո­ւէր այս գերքա­ղաքի մէջ, առանց մէ­կու մը օգնու­թեան դի­մելու։ Կար­ծես ի ծնէ բնա­կիչը ըլ­լած այս թա­ղերու, հե­տեւե­ցաւ ու­ղե­ցոյ­ցին եւ հա­սաւ Ֆե­րիգիւ­ղի նրբանցքի ել­քին բա­ցատ­րուած երեք սրճա­րան­նե­րը։ Ուղղո­ւեց մէջ­տե­ղի սրճա­րանը, որուն մուտքին գրո­ւած էր «Ար­տենս Քա­ֆէ»։

Սրճա­րանի փոքր տա­րած­քի բազ­մութեան մէջ նկա­տեց ծե­րանո­ցի բժիշ­կը, որ կը զրու­ցէր զուարթ մար­դու մը հետ։ Աւե­լի ուշ իմա­ցաւ թէ բժիշ­կի զրու­ցա­կիցը սրճա­րանի տի­րոջ՝ Ար­տե­նի հայ­րը պա­րոն Գէորգն է։

Բժիշ­կը նկա­տելով Նի­կոլին, իս­կոյն ոտ­քի ել­լե­լով դի­մաւո­րեց զինք, դէմ­քին կեղծ ժպի­տով մը։ Երի­տասարդ կնոջ աչ­քե­րու հար­ցա­կան հա­յեաց­քը նկա­տելով ան­մի­ջապէս սկսաւ բա­ցատ­րութեան։

«Նե­րողու­թիւն որ այսպէս յան­կարծա­կի կը փո­խան­ցեմ, բայց ձեր մեծ­մօր առող­ջութիւ­նը բա­ւական խան­գա­րուած է, այս անցնող մէկ շա­բաթո­ւայ ըն­թացքին։ Մենք ալ զար­մանքով կը դի­տենք իր մտա­յին կա­րողու­թիւննե­րու այսքան արագ նա­հան­ջը։ Վախ­նամ թէ կարճ ժա­մանակ անց այ­լեւս դժո­ւարա­նանք տի­կին Վե­հանոյ­շը ծե­րանո­ցի մէջ խնա­մելու եւ հար­կադրո­ւինք հա­մապա­տաս­խան բա­ժինը փո­խադ­րել»։

Բժիշ­կը այս բո­լորը ըսաւ այնպի­սի մե­քենա­կանու­թեամբ, կար­ծես ան­գիր ըրած պատ­ճէն մը ար­տա­սանած ըլ­լար։ Ար­տա­սանեց եւ աւար­տեց իր բա­ժինը։ Հա­զիւ այդ պա­հուն իր նա­յուած­քը ուղղեց Նի­կոլին։ Ար­դեօք հասկցա՞ծ էր ըսած­նե­րը։ Շու­տով յա­ւելեց խոր­հուրդ մը եւս, ըսե­լով թէ պէտք է շու­տով այ­ցե­լէ Վե­հանոյ­շին, եթէ ու­շա­նայ մի գու­ցէ զինք չճանչնայ։

Նի­կոլ ապ­շած էր լսած­նե­րով։ Ու­զեց պահ մը դուրս գալ այս նեղ­լիկ տա­րած­քէն, բայց նկա­տեց թէ ար­դէն իսկ դուրսն են։ Հա­մարեա մայ­թին վրայ նստած։ Խո­րունկ շնչե­լու կա­րիքը զգաց, երբ թո­ւեցաւ թէ կրծքա­վան­դա­կը կը ճզմո­ւի լսած­նե­րուն դի­մաց։ Հա­զիւ «օֆ» մը դուրս եկաւ շրթնե­րէն։ Ակնթար­թի մէջ գո­յացած բա­զում հո­գերու դրսե­ւորումն էր այդ օֆը։

Ծե­րանո­ցի բժիշ­կը եւս հաս­տա­տեց գո­յացած կա­ցու­թիւնը «օֆ» ըսե­լու ար­ժա­նի հա­մարե­լով։ Անզգա­լաբար մատ­նե­րը գտան սե­ղանի վրայ դրո­ւած ծխա­խոտի տու­փը, գլա­նիկ մը դրաւ շրթնե­րուն արան­քը ու վա­ռեց։

Նոյն պա­հուն Նի­կոլ եւս ու­սի մեծ պա­յու­սա­կէն դուրս բե­րաւ փոքր պա­հարան մը, որուն մէջ խնամ­քով տե­ղադ­րած էր ծխա­խոտը, թուղթը ու փոք­րիկ ֆիլդրեր։ Մատ­նե­րու ճար­պիկ շար­ժումով ինք եւս ոլո­րեց ծխա­խոտը թուղթին մէջ եւ լուցկիի մը մի­ջոցաւ վա­ռեց զայն։

«Կը սի­րեմ լուցկիի հո­տը»։ Աս­տո­ւած իմ, որ­քան անի­մաստ խօսք։ Ա՞յս էր որ պի­տի ըսէր նման պա­հուն։ Պահ՝ ուր հո­ղը կը սա­հի ոտքե­րուդ տակ։ Ժի­րայ­րին ինչպէ՞ս պատ­մէ քիչ առաջ լսած­նե­րը։ «Պատ­րաստ եղէք աւե­լի ծանր զար­գա­ցումնե­րու»։ Այսպէս ըսած էր բժիշ­կը։ Ին­չե՞ր էին այդ աւե­լի ծանր զար­գա­ցումնե­րը։ Կը դժո­ւարա­նար Նի­կոլ լսած­նե­րը ըն­կա­լելու, հա­մապա­տաս­խան պատ­կե­րացում կազ­մե­լու։ Նման փոր­ձա­ռու­թիւն չէր ու­նե­ցած նա­խապէս։ Կար­ծած էր թէ Վե­հանոյշ միշտ պի­տի մնայ նոյն կեր­պա­րին մէջ։ Ընդմիշտ հո­գատա­րու­թիւնը վա­յելած մեծ մայ­րի­կը հի­մա նոյ­նիսկ հա­ւանա­կան է թէ զինք չճանչնայ իսկ։

Վայրկեան­նե­րու տե­ւողու­թեան մէջ աշ­խարհը փուլ եկած էր Նի­կոլի գլխուն։

Ան­գամ մը եւս բա­ցաւ ու­սի մեծ պա­յու­սա­կը եւ այս ան­գամ ծոցատետրը հա­նելով ստուգեց յա­ջորդ օրո­ւայ ծրա­գիրը։ Առա­ւօտուն եր­կու դա­սապահ միայն, իսկ յետ­մի­ջօրէին ժա­մադ­րո­ւած էր աս­պե­րան­դի մը հետ, որ կ՚ու­զէր ստա­նալ ամե­րիկեան հա­մալ­սա­րան­նե­րու որ­դեգրած կա­նոն­նե­րու մա­սին։

Հե­ռաձայ­նեց աս­պե­րան­դին ու յա­ջողե­ցաւ պայ­մա­նաւո­րուած ժա­մը փո­խել։ Դառ­նա­լով բժիշ­կին, յայտնեց թէ վա­ղը կ՚այ­ցե­լէ հի­ւան­դա­նոց, նախ մեծ մայ­րը ապա բժիշ­կին հետ հան­դի­պելու հա­մար։

Դի­մեց նաեւ հօ­րը դա­սըն­կե­րոջ Ստե­փան Չիզ­մե­ճեանին։ Ստե­փանը հե­ռացած էր հո­գաբար­ձութեան պաշ­տօ­նէն, բայց սի­րով ըն­դա­ռաջեց Նի­կոլի խնդրան­քին նոյն ժա­մուն հի­ւան­դա­նոց գա­լով իր մօտ ըլ­լա­լու մա­սին։

Նի­կոլի հա­մար սո­վորա­կան դար­ձած էր Հի­սարիւսթիւ-Լե­ւենթ-Եէնիգաբու-Քազ­լը­չէշ­մէ մեթ­րո­յի ու­ղե­ւորու­թիւնը։

Ան­սո­վորը Վե­հանոյ­շի մատ­նո­ւած նոր պայ­մաններն էին։ Թոռնուհին տեսնելով լու­սա­ւորո­ւեցաւ դէմ­քը։ Ժպիտ մը փայ­լա­տակեց աչ­քե­րուն։ «Նիկոլ» մրմնջաց եւ այդքան միայն։ Ան­պա­տաս­խան մնա­ցին Նի­կոլի «Զիս ճանցար մեծ մայ­րիկ» հար­ցումնե­րը։ Նոյն հար­ցումը ուղղեց նաեւ Ստե­փանը, որ դարձեալ ան­պա­տաս­խան մնաց։

Ան­հա­ղորդ, ան­թա­փանց եւ ան­պա­տաս­խան… Այս երեք բա­ռերով կա­րելի է բնութագրել Վե­հանոյ­շի ներ­կան։

Ան­հա­ղորդ, ան­թա­փանց, ան­պա­տաս­խան ոչ միայն խօս­քով՝ ձայ­նով կամ մարմնի դէմ­քի մկան­նե­րու, մա­նաւանդ աչ­քե­րու ար­տա­յայ­տութիւ­նով։

Նի­կոլ ուշքի եկաւ։ Գիտ­ցաւ թէ նոր շրջան մը կը բա­ցուի իր եւ Վե­հանոյ­շի ճա­նապար­հին։ Հետզհե­տէ աւե­լի դժո­ւար օրեր կան իրենց առ­ջեւ։ Օրեր, որոնք խաւար պիտի ածէր ան­ցեալի ու­րախ յու­շե­րուն վրայ։