Güçlendirme için "birleşme" şart mı?
Ermeni okullarından yöneticiler ve müdürler, İstanbul Valisi Davut Gül, İstanbul Milli Eğitim Müdürü ve Vakıflar Genel Müdürlüğü yetkilileri ile bir araya geldi. Ermeni Vakıflar Birliği (ERVAB) ve Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi Vakfı Başkanı Bedros Şirinoğlu okulların mali sıkıntı içerisinde olduğunu, faal 15 okul olduğunu ve bu sayının fazla olduğunu, bu sebeple okulların birleştirilmesi gerektiğini, ayrıca deprem konusunda bazı okullarda risk bulunduğunu söyledi. Vali Gül de, öğrenci sayısı az ve deprem riski olan okulların, öğrenci sayısı fazla ve depreme dayanıklı olan okullarla birleştirilmesini önerdi.
Ancak, güçlendirme çalışmalarında okulların birleşmesi değil, geçici olarak başka bir okula taşınması yöntemi uygulanıyor. Açıklamalarda Ermeni okulları için “birleşme” yöntemi üzerinde durulması dikkat çekti.
28 Eylül Pazartesi günü Hasdal’daki Acil Afet Durum Müdürlüğü salonunda yapılan değerlendirme toplantısı, AKP İstanbul milletvekili Doç. Dr. Sevan Sıvacıoğlu tarafından organize edildi. Toplantıya Sıvacıoğlu ve Vali Gül’ün yanı sıra İstanbul Vali Yardımcıları Mustafa Asım Alkan, Dr. Ahmet Süheyl Üçer, Elif Canan Tuncer, İstanbul Milli Eğitim Müdürü Doç. Dr. Murat Mücahit Yentür, Vakıflar 1. Bölge Müdürü Yavuz Güner, Vakıflar 2. Bölge Müdürü Arif Özsoy, İstanbul AFAD Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, Yedikule Surp Pırgiç Hastanesi Vakfı ve Ermeni Vakıflar Birliği (ERVAB) Başkanı Bedros Şirinoğlu, kilise vakıf başkan ve yöneticileri ile okul müdürleri katıldı. Toplantının ardından ERVAB Başkanı Bedros Şirinoğlu imzasıyla yazılı bir açıklama yapıldı.
Şirinoğlu: Okul sayısı fazla, birleştirilmesi gerekir
Şirinoğlu’nun açıklamasına göre toplantının açılış konuşmasını yapan Vali Davut Gül, “Evinize hoş geldiniz. Bugün Ermeni cemaatinin sorunlarını dinleyip çözüm arayacağız” dedi ve ilk sözü ERVAB ve Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi Vakfı Başkanı Bedros Şirinoğlu’na verdi. Şirinoğlu, Ermeni okullarının durumu hakkında yaptığı kısa konuşmasında, okulların mali sıkıntılar içerisinde olduğunu, bütçe açıkları bulunduğunu, 2.500 öğrenci olduğunu, buna karşılık 15 okulun açık olması nedeniyle okul sayısının fazla olduğunu ve okulların birleştirilmesi gerektiğini ve ayrıca deprem konusunda bazı okulların riskli olduğunu anlattı.
Açıklamaya göre daha sonra Vali Davut Gül, teker teker bütün okul müdürlerinin okul isimlerini söyleyerek kendilerini tanıtmalarını istedi. Şirinoğlu’nun açıklamasına göre söz alan okul müdürleri, “genelde sorun olmadığını belirterek, okul Türk müdürlerinin (Müdür Başyardımcısı) görev süreleri ve öğrenci durumları hakkında bilgi sundu”. Daha sonra vakıf başkanlarına söz veren Vali Gül başkanların kendilerini tanıtmalarını ve sorunları olup olmadığını sordu. Vakıf başkanları, genelde sorun olmadığını, eski eser olan okulların müracaatlarında Anıtlar Kurulu’nun geç cevap verdiğini dile getirdiler.
Müdür Başyardımcısı uygulaması: 2015’e dönülsün talebi
Resmi açıklamanın dışında Agos’un edindiği bilgilere göre okul müdürleri toplantıda Türkçe öğretmeni ve Müdür Başyardımcıları görev sürelerinin 2015’teki yönetmeliğe göre düzenlenmesi talebinde bulundu. 4 Temmuz 2015’te Milli Eğitim Bakanlığı, azınlık okullarına Türkçe öğretmeni tercih hakkı vermişti. Beş yıl hizmet süresi tamamlanan Türkçe veya Türkçe Kültürü dersleri öğretmeniyle eğitim-öğretime devam etmek isteyen ya da başka öğretmenle çalışmak isteyen okullar, yazdıkları dilekçeyi valiliğin onayına sunuyordu. Okul idaresinin yanı sıra ilgili öğretmen de dilekçe veriyordu. Ancak 3 Ocak 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’te azınlık ve yabancı okullara ilişkin yeni düzenleme getirilmişti. Yönetmelikte “Türkçe ve Türkçe Kültürü Dersleri Öğretmenleri Hakkında Kanun hükümlerine göre en fazla 5 yıl süre ile valilikçe görevlendirilir. Bunlardan biri, valilikçe müdür başyardımcısı olarak görevlendirilir” ibaresi yer almıştı. Böylece Bakanlık, 2015 öncesindeki uygulamaya geri dönme kararı almıştı. Değişiklik azınlık okulları için sürpriz olmuştu. Bu konu toplantıda gündeme geldi ancak sonucunun ne olduğu henüz bilinmiyor.
Yine edindiğimiz bilgilere göre toplantıda vakıf yönetimleri, vakıflardan alınan emlak vergilerinin yüksek meblağlar olduğunu belirtti.
VGM: “Kira bedelleri güncel rayicin altında”
Şirinoğlu’nun yaptığı yazılı açıklamada Vakıflar 1. Bölge Müdürü Yavuz Güner’in açıklamalarına da yer verildi. Buna göre Güner, vakıfların tasarrufunda bulunan mülklerin kira bedellerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yapılan kontrollerde bazı taşınmazların kira bedellerinin güncel piyasa değerlerinin altında kaldığının tespit edildiğini belirterek, kira bedellerinin güncel rayiçlere göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bu kapsamda, Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından belirlenen üç ekspertiz firmasından herhangi birinden yeniden ekspertiz raporu alınarak kira bedellerinin güncel değerler doğrultusunda revize edilmesini tavsiye etti.
Toplantıda ERVAB Deprem Komisyonu Başkanı Kevork Özkaragöz, Ermeni okullarının deprem durumları hakkında detaylı, barkovizyonlu bir sunum da yaptı.
Validen okullara deprem için birleşme tavsiyesi
Şirinoğlu’nun açıklamasına göre toplantı şöyle sona erdi:
“Son sözü Sayın Valimiz Davut Gül söyledi. Sayın Gül, az öğrencisi olan okullarımızın ve deprem riski olan okullarımızda okuyan öğrencilerimizin, yoğun ve depreme dayanıklı olan okullarla birleştirilmesinin gerekli olduğunu, bunun hem ekonomi hem güvenlik bakımından önemli olduğunu tavsiye etti. Deprem konusunda Valiliğimizin yardımcı olacağını, vakıf tarafından hazırlanacak projelere sadece hazırlık ve izin safhasında değil, maddi olarak da destek olunacağını ifade etti. Cemaate vakıflarının sorunlarını ve sıkıntılarını Vakıflar Müdürlüğü ile paylaşmalarını, devletin yardımcı olacağını söyledi. Toplantı çok olumlu, güzel bir ortamda gerçekleşti.”
Ermenistanlı çocukların eğitimi gündeme gelmedi
İstanbul Valisi Davut Gül ile yapılan toplantıda Ermeni okullarında eğitim alan Ermenistanlı öğrencilerin yaşadıkları kayıt sorunlarının gündeme gelmesi bekleniyordu. Ancak edindiğimiz bilgilere göre, toplantıda Ermenistanlı öğrencilerin durumuna ilişkin konu konuşulmadı.
20 Mart 2012 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde “Okullarda, kurum kontenjanı dikkate alınarak yabancı uyruklu misafir öğrenciler de öğrenim görebilir, ancak bu öğrencilere diploma düzenlenemez. Okuldan ayrılanlara gördükleri derslere ve aldıkları notlara ilişkin okul yönetimince düzenlenen belge verilir” maddesi yer aldı. Ermeni okulları, bu maddeyi dikkate alarak yaklaşık 14 yıldır Ermenistanlı öğrencileri kabul ediyor. Ancak bu öğrencilere diploma verilemiyordu.
Geçtiğimiz ay Milli Eğitim Bakanlığı’ndan müfettişler, azınlık okullarında incelemelerde bulunmuş ve okul müdürlerine sözlü olarak misafir öğrenci kabul edilemeyeceğini, kayıtlı bulunan öğrencilerin kayıtlarının özel veya devlet okullarına nakledilmesi gerektiğini belirtmişti. Müfettişler, Ermeni okullarındaki okul müdürlerinden geçmiş yıllarda eğitim almış Ermenistanlı öğrencilerin akıbetlerine dair bilgiler de talep etmişti. Agos olarak konuyu gündeme getirmiştik ve haberimiz Türkiye ve Ermenistan’da yankı uyandırmıştı.
Ermenistanlı öğrencilerin durumu, 24 Ağustos’taki ERVAB toplantısında da gündeme geldi ve AKP İstanbul milletvekili Doç. Dr. Sevan Sıvacıoğlu sorunla ilgileneceğini söyledi. 26 Ağustos’ta Agos’a açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Sıvacıoğlu, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ile yapılan görüşmede bakanlıkça, "Son günlerde Ermeni cemaati okullarında okuyan misafir öğrenciler ile ilgili yeni bir düzenleme olmadığı, mevcut olan yönetmelik doğrultusunda okulların eğitim ve öğretim faaliyetlerine devam ettiği" mesajını verdi.
Bu gelişmeyle sorunun “şifahi” olarak çözüldüğü yönünde bir tablo oluştu yaşanan gelişmelere rağmen Ermeni okullarına herhangi bir resmi yazı iletilmedi, geriye dönük teftişler de sürdü. Bu ortamda bazı Ermeni okulları Ermenistanlı öğrenciler açısından yeni kayıt almakta tereddüt ediyor, hatta almıyor.
Mevcut durumda kimi Ermeni okulları şöyle bir formülle ilerliyor: Ermeni okullarının ara sınıflarında okuyan Ermenistanlı öğrenciler, eğitimlerine kaldıkları yerden devam ediyor. Ancak ilk kez eğitime başlayacak olan Ermenistanlı öğrenciler, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan resmi bir açıklama gelmemesi nedeniyle kaydedilemiyor. Bu durumda bazı Ermenistanlı aileler çocuklarını, eğitimden geri kalmamaları için Gedikpaşa’daki Hrant Dink Okulu’na kayıt ettirmek durumunda kaldı. Ancak diğer semtlerde oturan Ermenistanlı aileler için sorun çözülmüş değil.
