ABD ile İran, iki haftalık ateşkes üzerinde uzlaşmıştı. Bu anlaşma, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi geçişine yeniden açılmasını da kapsıyordu. Ancak iki haftalık geçici ateşkes yürürlükte olsa da ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası sürüyor. İran ise Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutmayı sürdürüyor.
ABD’nin boğaza uyguladığı abluka sürerken İran Devrim Muhafızları, ABD’nin İran gemilerine uyguladığı abluka kaldırılana kadar Hürmüz’ün kapalı kalacağını belirtti. Devrim Muhafızları ayrıca ABD Donanması’nın İran gemilerine saldırması durumunda “ağır bir darbe” alacağını ifade etti, uyarıları dikkate almayan gemilerin ise hedef alınacağı ifade edildi.
Kalibaf: ABD’ye güvenmiyoruz
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ve İsrail ile yaşanan “Üçüncü Empoze Edilmiş Savaş”ın ardından gelinen süreci değerlendirdi. Washington’ın müzakere masasında “hilekar” davrandığını savunan Kalibaf, İran limanlarına yönelik ablukanın sürmesi halinde Hürmüz Boğazı’ndaki tüm uluslararası trafiği durduracakları tehdidinde bulundu.
İran halkına hitaben bir televizyon konuşması gerçekleştiren Kalibaf, sahadaki askeri durum, İslamabad müzakereleri ve bölgesel stratejilere dair açıklamalarda bulundu.
Rudaw’da yer alan habere göre Washington yönetiminin “hileci” bir politika izlediğini belirten Kalibaf, “ABD, tıpkı 12 günlük savaşta olduğu gibi bu savaşı da müzakere sürecinin tam ortasında, komutanlarımızı hedef alarak başlattı. Üstelik bu kez savunma toplantısı sırasında suikast düzenleyerek cinayet işlediler. Ancak biz tecrübeliydik; en üst düzey komutanlarımızı kaybetmemize rağmen yanıtımız anında başladı” ifadelerin kullandı.
"Savaşın kazananı biziz, Trump teslim oldu"
Askeri teçhizat açısından ABD’nin daha güçlü olduğunu kabul eden ancak planlama ve irade bakımından İran’ın üstün geldiğini savunan Kalibaf, şunları söyledi:
“Biz kazanmayı ‘yok etmek’ olarak değil, ‘hedeflerine ulaşmalarını engellemek’ olarak görüyoruz. Trump, iki-üç günde İran’ı ele geçirebileceğini sanıyordu ama 40 gün boyunca savaştıktan sonra ateşkes istemek zorunda kaldı. Teknik alanda 180’e yakın İHA düşürdük; bir F-35’in vurulması ise tesadüf değil, bir tasarım ve mühendislik başarısıdır. Trump’ın ateşkes talebi, düşman hedeflerinin hiçbirinin gerçekleşmediğinin kanıtıdır.”
ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasına sert tepki gösteren Kalibaf, “Dünyanın geçip de İran’ın geçemediği bir Hürmüz Boğazı senaryosu imkansızdır. Bu nahoş ve cahilce bir karardır. Eğer abluka kalkmazsa, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik kesinlikle kısıtlanacaktır, bundan kimsenin şüphesi olmasın” uyarısında bulundu.
Kalibaf ayrıca, ABD’nin boğazda mayın tarama faaliyetlerine girişmesini “ateşkes ihlali” olarak nitelendirdiklerini belirterek, “Amerikan heyetine açıkça söyledim; eğer geminiz bir santim bile ilerlerse ateş açarız. Geri çekilmek için 15 dakika süre istediler ve çekildiler. Bugün boğazın kontrolü tamamen bizim elimizdedir” ifadelerini kullandı.
İran Cumhurbaşkanı, Trump’a tepki gösterdi
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerine ilişkin açıklamalarına tepki gösterdi.
ISNA’nın aktardığına göre İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, “ABD Başkanı Trump’ın İran’ı nükleer haklarından mahrum bırakmasının hiçbir gerekçesi yok” dedi.
Washington ve Tahran nükleer konularda anlaşmazlık yaşamaya devam ederken, Pezeşkiyan şu ifadeleri kullandı:
“Trump, İran’ın nükleer haklarını kullanamayacağını söylüyor ama hangi suçtan dolayı olduğunu belirtmiyor. Bir ulusu haklarından mahrum bırakmaya kimin hakkı var?”
Ülkede yönetime yönelik eleştirileri görmezden gelmediklerini ve kabul ettiklerini belirten Pezeşkiyan, ancak ABD-İsrail saldırılarına karşı toplumun birlik ve beraberlik içerisinde olunması gerektiğini ifade etti. Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in bölgede terör estirdiğini vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın nükleer faaliyetlerini engelleme çabalarının geçerli bir dayanağı bulunmadığını söyleyen Pezeşkiyan, “Savaş peşinde değiliz, haklarımızı talep ediyoruz.” dedi.
Pezeşkiyan Tahran yönetiminin savaşı başlatan taraf olmadığını ve onurlu bir şekilde savaşı bitirmeye çalıştıklarını dile getirdi.
Ne olmuştu?
İran yönetimi 28 Şubat'ta ülkeyi hedef alan ABD - İsrail saldırıları sonrası 3 Mart'ta Hürmüz Boğazı'nı kapattı.
Dünyada ham petrolün yaklaşık beşte biri, en dar noktası sadece 40 km genişliğinde olan bu kanal üzerinden taşınıyor.
Washington ve Tahran arasında Pakistan'da yapılan görüşmelerde sonuç çıkmaması sonrası Trump, boğazın abluka altına alındığını duyurdu.
Taraflar arasında iki haftalık bir ateşkese varıldı. Bu süre 22 Nisan'da sona erecek.
ABD yönetiminden İran ile anlaşma olasılığına ilişkin farklı açıklamalar geliyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD ve İran'ın yeni görüşmelerle ilgili müzakerelere devam ettiğini ve görüşmelerin yine İslamabad'da, Pakistan'ın arabuluculuğuyla yapılmasının beklendiğini teyit etti.
Donald Trump ise 22 Nisan'a kadar bir anlaşma olmazsa İran ile geçici ateşkesi uzatmayabileceğini söyledi.
İsrail ile Lübnan arasında varılan 10 günlük ateşkesin süresi de 26 Nisan'da dolacak.
Kaynak: İlke TV, Rudaw, BBC Türkçe
