Türkiye ile Ermenistan arasında ilişkilerin normalleşmesine yönelik siyasi görüşmeler sürerken, iki ülkenin iş dünyası da temaslarını artırıyor.
Türkiye'nin 1993 yılında tek taraflı olarak kapattığı Ermenistan-Türkiye kara sınırı hâlâ açılmamış olsa da, iki ülkenin iş dünyası temsilcileri normalleşme sürecinde atılan adımlar doğrultusunda iş birliği olanaklarını değerlendirmeye başladı. Bu kapsamda, Ermenistan hükümeti ile Türkiye hükümetinin desteğiyle Ermenistanlı iş insanları 2 Haziran'da kara sınırını geçerek Kars'a gitti ve Türkiye'deki iş dünyası temsilcileriyle bir araya gelmişti.
Kars'ta başlayan temaslar
Görüşmede Ermeni ürünlerinin Ahılkelek–Kars Demiryolu hattına erişiminin sağlanmasının önemi vurgulanmıştı. Katılımcılar, bunun ikili ve bölgesel ticaret açısından yeni fırsatlar yaratacağını belirtmişti. Öte yandan görüşmenin ardından yapılan kısa açıklamada, katılımcıların gıda, içecek, şişelenmiş su, meyve suyu, meyve, tütün, inşaat, turizm ve çiçekçilik gibi sektörlerden olduğu vurgulanmıştı. Taraflar, Ermenistan ile Türkiye arasında ticaretin geliştirilmesi için önemli bir potansiyel bulunduğunu vurgulayarak gelecekteki iş birliği olanaklarını ele aldı.
Görüşmede ayrıca, Türkiye'nin Ermenistan ile doğrudan ticaretin başlaması için gerekli idari işlemleri tamamlaması memnuniyetle karşılandı. Böylece, iki ülke arasında üçüncü bir ülke üzerinden taşınan ürünler artık resmî belgelerde menşe veya varış ülkesi olarak "Ermenistan" ya da "Türkiye" ibaresini kullanabilecek.
Taraflar ayrıca, Ermeni ürünlerinin Ahılkelek (Gürcistan)-Kars demiryoluna erişiminin sağlanmasının hem ikili hem de bölgesel ticaret açısından yeni fırsatlar yaratacağını ifade etti.
Ancak toplantıda somut bir anlaşmaya varılıp varılmadığı ya da görüşmelerin düzenli olarak devam edip etmeyeceğine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.
Bu sorulara yanıt aramak üzere değişim programı kapsamında Türkiye'yi ziyaret eden Ermenistanlı gazeteciler, Kars Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Bozan ile görüştü. Bozan, 2 Haziran'da Kars'ta düzenlenen iş dünyası toplantısına da katılan isimler arasında yer alıyordu.
Kars Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Kadir Bozan, 2 Haziran'daki toplantıya Ermenistan'dan tekstil, inşaat, gıda, içecek ve çiçekçilik sektörlerini temsil eden 57 iş insanının katıldığını söyledi.
Yeni tarih verildi
Toplantının verimli geçtiğini belirten Bozan, "Çok verimli görüşmeler yaptık. Şirketlerimizin önemli bir kısmı hâlâ müzakerelerini sürdürüyor" dedi.
Bozan'ın verdiği bilgiye göre, Kars'taki buluşmanın ardından iki taraf arasındaki görüşmeler farklı alanlarda devam etti. Yakın zamanda yeni gelişmelerin kamuoyuyla paylaşılabileceğini ifade eden Bozan, ikinci Ermenistan-Türkiye İş Forumu'nun eylül ayında bu kez Erivan'da düzenleneceğini açıkladı.
Bozan, Erivan'daki forumun yalnızca Kars için değil, Iğdır, Ardahan ve hatta Van için de önemli ekonomik fırsatlar yaratabileceğini söyledi.
Toplantıya katılmadan önce hem Ermenistan hem de Türkiye dışişleri bakanlıklarına iki şart ilettiklerini belirten Bozan, ilk olarak Kars'tan katılmak isteyen iş insanlarının sayısına herhangi bir sınırlama getirilmemesini talep ettiklerini söyledi. İkinci şartlarının ise Kars heyetinin sembolik bir adım olarak Akyaka-Akhurik sınır kapısından geçmesi olduğunu ifade etti.
Ermenistan-Türkiye sınırı daha önce insani nedenlerle kısa süreliğine birkaç kez açılmıştı. Ancak bu geçişler Margara-Alican sınır kapıları üzerinden gerçekleşmişti.
Bozan, Ermenistan-Türkiye sınırının açılma ihtimaline ilişkin soruyu da yanıtladı. Kars'taki yetkililerin bu konuyu Ankara ile görüştüğünü ve son dönemde özellikle Ermenistan sınırındaki demiryolu ile karayolu bağlantısına yönelik çalışmaların hız kazandığını söyledi.
"Önce demiryolu açılacak" diyen Bozan, Gümrü-Kars demiryolunu işaret ederek, ardından kara sınırının da karayolu taşımacılığına açılacağı yönünde bilgiler aldıklarını belirtti. "Bunlar resmî açıklamalar değil, yetkililerden duyduklarımız. Umarım kısa süre içinde sonuç alırız. Bunun bölgemize büyük katkı sağlayacağına inanıyorum" dedi.
Bozan, Ermenistan'ın hâlihazırda Ahılkelek-Kars demiryolu üzerinden ithalat ya da ihracat yapıp yapmadığına ilişkin ise net bilgi veremedi. Ancak son aylarda bu hatta yük taşımacılığının yüzde 400 arttığını söyledi.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Mayıs 2026'da yaptığı açıklamada Ahılkelek-Kars demiryolunun Ermenistan'ın ihracat ve ithalatına açıldığını duyurmuş, bu süreçte katkı sunan Gürcistan ve Türkiye'ye teşekkür etmişti.
Kaynak: ArmanPress.
