4 Mayıs’ta (dün) Avrupa Siyasi Topluluğu’nun 8. Zirvesi’ne ev sahipliği yapan Ermenistan, bugün de Ermenistan-AB Zirvesi’ni düzenliyor.
Ermenistan tarafında Başbakan Nikol Paşinyan'ın başkanlık ettiği toplantıya, kabine bakanları da katıldı. Avrupa Birliğini ise Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve üst düzey diplomat Kaja Kallas temsil etti.
Paşinyan, ilk kez yapılan AB-Ermenistan zirvesini "tarihi bir an" olarak niteledi. Başbakan, ilk Ermenistan-Avrupa Birliği zirvesinin düzenlenmesinin ikinci zirvenin de olacağı anlamına geldiğini sözlerine ekledi.
“Özellikle demokratik ve kurumsal reformlar alanında verilen destekler için Avrupa Birliği'ne teşekkür etmek istiyorum” diyen Paşinyan, yalnızca siyasi iradeye dayanarak uygulanabilecek tüm reformların zaten gerçekleştirildiğini ve daha fazla ilerleme için daha fazla kurumsal, yasal ve uzman katkısına ihtiyaç duyulacağını sözlerine ekledi.
Başbakan, "Bu bağlamda, AB ile iş birliğimiz çok önemli ve yargının bağımsızlığının sağlanmasından başlayarak, hibrit tehditlerle mücadele de dahil olmak üzere çeşitli konulara kadar bu alanda bize destek verdikleri için ortaklarımıza teşekkür ederim” dedi.
Öte yandan, Ermenistan-AB zirvesinde ortak bir bildiri kabul edildi. Zirve, özellikle bağlantı, enerji, ulaşım ve dijital iş birliği alanlarında ikili ilişkileri daha da güçlendirmek için önemli bir fırsat sunuyor.
Avrupa Konseyi, bildirinin tam metnini yayınladı.
von der Leyen: Ermenistan ticaret yolları merkezi olabilir
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, toplantıda yaptığı konuşmada Ermenistan'ın bölgede yeni ticaret yolları için bir merkez haline gelebileceğini söyledi.
Von der Leyen, Avrupa'dan Orta Asya'ya ve Hazar Denizi'ne giden en kısa yolun Ermenistan'dan geçtiğini vurguladı, ancak bu yolun savaş nedeniyle kapalı olduğunu belirtti.
Von der Leyen, "Şimdi sizler, barış ve Avrupa ağlarına daha fazla entegrasyon için cesur bir tercihle bunu değiştiriyorsunuz. Sonuç olarak, Ermenistan yeni ticaret yolları için bölgesel bir merkez haline gelebilir" diye konuştu.
Ayrıca, Avrupa Birliği'nin Ermenistan ile enerji sektörü ve dijitalleşme alanlarında işbirliğini derinleştirmeye hazır olduğunu da sözlerine ekledi.
Von der Leyen, Ermenistan ile Avrupa arasında her zaman özel bir bağ olduğunu belirtti. Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen, "Ancak bizleri birleştiren sadece ortak tarihimiz ve kültürümüz, kadim bağlarımız değil, aynı zamanda önümüzde uzanan fırsatlar dolu geleceğimiz de" dedi.
Ermenistan ve Avrupa Birliği'nin artık her zamankinden daha yakın olduğunu vurgulayan yetkili, Ermeni vatandaşları için AB vize serbestleştirme sürecinde olumlu ilerlemeler kaydedildiğini belirtti.
Von der Leyen, AB'nin "Küresel Geçit" stratejisi kapsamında Ermenistan için 2,5 milyar avroluk yatırımın zaten planlandığını hatırlattı.
Ursula von der Leyen, “Ukrayna'dan İran'a kadar tüm bölge savaşlarla sarsılırken, Güney Kafkasya'da durum farklı. Yeni çatışmaların yaşandığı bir dönemde siz eski yaraları iyileştiriyorsunuz ve biz de barışın refaha yol açtığını göstererek sizi destekliyoruz” dedi. Avrupa Birliği'nin kuruluşunu örnek gösteren von der Leyen, bir zamanlar düşman olan ülkelerin dostluk kurarak ve ticaret ilişkileri kurarak bölgeye barış getirebildiklerini belirtti.
Costa: Ermenistan, Brüksel'e güvenebilir
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa da ilk Ermenistan-AB Zirvesi'ni tarihi olay olarak nitelendirdi. Costa, “Ermenistan yeni bir aşamaya girdi; barış ve demokratik sisteminin sağlamlaştırılması aşamasına. Bu da Ermenistan-AB ikili ilişkilerinin gelişmesi için iyi bir ortam yaratıyor” ifadelerini kullandı.
Costa "AB'nin Ermeni halkının kendi kaderini tayin etme özgürlüğünü koruması önemlidir ve bu konuda Ermenistan Brüksel'in desteğine güvenebilir."
Costa, Aralık 2025’te Ermenistan ile Avrupa Birliği arasında imzalanan stratejik belgenin kabul edilmesinin ardından Yerevan ve Brüksel arasındaki bağların daha da güçlendiğini dile getirdi. Avrupa Konseyi Başkanı, Ermenistan ve AB'nin güvenlik ve savunma alanlarında da yakın işbirliği içinde olduğunu ve Avrupa Barış Fonu kapsamında hibrit tehditlerle mücadele için ortak çaba gösterdiğini belirtti.
Costa, bu yıl Nisan ayında alınan kararla hayata geçirilen ve amacı Ermenistan'ın demokratik gelişimi güçlendirmek olan yeni AB misyonunun Ermenistan'a konuşlandırılmasına değindi.
Costa, “Bu, zorlukların üstesinden gelme konusundaki ortak kararlılığımızın somut bir kanıtıdır. Ermeni halkının kendi kaderini tayin etme hakkını korumak bizim için önemlidir ve bu yolda birlikte yürüyeceğimize güvenebilirsiniz. Ermenistan, Güney Kafkasya ile ilişkilerimizde kilit bir rol oynuyor ve Avrupa'yı Hazar Denizi ve Orta Asya ile bağlıyor” diye konuştu.
- AB Konseyi, Ermenistan'ın demokratik gelişimini ve krizleri yönetme kabiliyetini artırmasına daha fazla katkı vermek amacıyla, bu yıl Nisan ayında Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası (CSDP) kapsamında Ermenistan'da AB Ortaklık Misyonu'nu (EUPM Armenia) kurdu.
- Misyon, Ermenistan'ın dışarıdan gelen bilgi manipülasyonu (FIMI), siber saldırılar ve yasadışı finansal akışlar gibi tehditlerle mücadele etmesine destek verecek. Misyon, toplumun ve devlet kurumlarının karşı karşıya kaldığı tehditlerle mücadele politikalarının geliştirilmesi konusunda danışmanlık ve kapasite geliştirme hizmeti sunacak.
