Իսրայէլեան օդուժը շաբաթ առաւօտեան Միացեալ Նահանգներու հետ միասին «Առիւծի մռնչիւն» գործողութիւնը շղթայազերծեց Պարսկաստանի դէմ։ Իսրայէլի վարչապետ Նեթանիահու յայտարարեց, որ նպատակը «Պարսկաստանի ահաբեկչական վարչակարգը հիւլէական զէնքով զինուելէ» խափանելն է։
ԱՄՆ նախագահ Թրամփ նշեց. «Քիչ առաջ Պարսկաստանի մէջ լայնածաւալ գործողութեան մը սկսանք՝ ամերիկացի ժողովուրդը պաշտպանելու համար։ Պարսկաստան չի կրնար հիւլէական զէնք ունենալ»։ Ան յայտարարեց, որ պիտի քանդուին Պարսկաստանի հրթիռները եւ ծովուժը, եւ կոչ ըրաւ Յեղափոխական պահակագունդի անդամներուն զէնքերնին վար դնել։
Իսրայէլեան բանակը յայտարարեց, որ «մէկ վայրկեանի ընթացքին Պարսկաստանի մէջ 40 բարձրաստիճան հրամանատար վնասազերծուեցան»։
Կիրակի առաւօտեան Պարսկաստանի պետական պատկերասփիւռը հաստատեց գերագոյն հոգեւոր պետ Խամենէիի, պաշտպանութեան նախարարին, զինեալ ուժերու սպայակոյտի պետին եւ Յեղափոխական պահակագունդի հրամանատար Մոհամետ Փաքփուրի մահը։
Պարսկաստանի նախագահ Փեզեշքիան յայտարարեց. «Գերագոյն հոգեւոր պետին վրէժը լուծելը մեր օրինական պարտականութիւնն է»։ Պարսկաստան «Անկեղծ խոստում 4» գործողութիւնը շղթայազերծեց եւ թիրախաւորեց Քաթարի, Քուէյթի, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու եւ Սէուտական Արաբիոյ մէջ ամերիկեան ռազմակայանները։
Թրամփ յայտնեց. «Պարսկաստանի հետ դիւանագիտական լուծումի հասնիլը հիմա աւելի դիւրին է, որովհետեւ ան ջախջախիչ պարտութեան կը մատնուի»։
Նշենք որ յարձակման նախորդող օրերուն Իրանի իշխանութիւնները յայտարարած էին թէ հաւանական պատերազմը պիտի չսահմանուի Իրանի հողատարածքով եւ պիտի ծաւալի ամբողջ տարածքաշրջանին։ Արդարեւ կատարուած յարձակումներուն իբր պատասխան Իսլամ Հանրապետութեան զինեալ ուժերը հրթիռներով եւ անօդաչու սարքերով հարուածեցին զանազան կէտեր։ Թիրախներու կարգին են Էմիրատներու, Սաուտի Արաբիոյ, Կիպրոսի եւ այլ երկիրներու ամերիկեան ռազմախարիսխները եւ դեսպանատուները։
Երբ Թուրքիոյ ԱԳ նախարար Հաքան Ֆիտան կը քննադատէր Իրանի այս ռազմավարութիւնը, 4 Մարտին հրթիռ մըն ալ կործանեցաւ թրքական օդային տարածքին մէջ։
Լրատւութի՞ւն թէ
քարոզչամեքենայ
Արեւմտեան մամուլի հաղորդած լրահոսի մէջ անշուշտ ոչ մէկ ակնարկութիւն կայ Իսրայէլեան ռմբակոծումով մահացող նախակրթարանի աշակերտուհիներու մասին։ Յարձակման առաջին օրին Հիւրմիւզկան նահանգի Մինապ գաւառի աղջկանց նախակրթարանը հրթիռներու թիրախը դարձաւ, ուր զոհուեցան 165 աշակերտուհիներ։
Զոհուած աշակերտուհիներու եւ իրենց ուսուցիչ-ուսուցչուհիներու թաղման արարողութիւնը կատարուեցաւ 3 Մարտ երեքշաբթի, բազմահազար սգաւորներու մասնակցութեամբ։
Արեւմտեան լրատուամիջոցները լռութիւն կը պահեն նաեւ իսրայէլեան վնասներու մասին։ Կը գոհանան կանխազգուշացման սուլոցներու հետեւանքով դատարկուած փողոցներու նկարները ցոյց տալով։ Մինչ այդ իրանեան հրթիռները յաջողած են թափանցել Իսրայէլի օդային պաշտպանութիւնը եւ ռմբակոծել Թելավիվ, Հայֆա եւ Երուսաղէմ քաղաքները։
Համաշխարհային հետեւանքներ
Իրան ծովային երթեւեկութեան փակած է նաեւ Հուրմուզի ծոցը, որ իր կարգին տնտեսական ծանր հետեւանքներ պիտի ունենայ նաւթարդիւնաբերութեան ոլորտին մէջ։ Թուրքիոյ ներքին շուկային մէջ Իրանի այս որոշումը իր արձագանգը գտաւ բենզինի եւ տիզել վառելանիւթի սակերու աճով։ Այնպիսի աճ մը, որ ինքնաբերաբար պիտի ազդէ սպառողական շուկայի բոլոր արտադրութիւններուն։
Արգելափակումէն ետք Հուրմուզի ծոցէն անցնիլ փորձող նաւթատար նաւեր ենթարկուեցան Իրանեան յարձակումներու։ Նախագահ Թրամփ յայտարարեց թէ Միացեալ Նահանգներու նաւատորմը պիտի ուղեկցի նաւթատար նաւերուն։
Միջին Արեւելքի տարածքին հրահրուած այս վերջին պատերազմը եթէ երկարատեւ դառնայ, չի բացառուիր որ գաղթի նոր հոսանքներ գոյանան դէպի հարեւան երկիրներ։
Բարբարոսութիւնը կարելի չէ արդարացնել
Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան կիներու իրաւունքներուն դէմ որդեգրած վարքագիծը անընդունելի է։ Այս առումով շատ բան կարելի է խօսիլ կամ գրել։ Բայց ոչ հիմա։ Ոչ այն պահուն, երբ ամերիկեան եւ իսրայէլեան բարբարոսութիւնը վայելելով նաեւ Եւրոպական պետութիւններու նեցուկը, կը խօսի ժողովրդավարութեան մասին եւ կը ոտնակոխէ համաշխարհային բոլոր սկզբունքները։ Միջազգային յարաբերութիւններու ցարդ որդեգրուած բոլոր կանոնները առկախուած են Թրամփեան նոր վարչակարգի գործունէութեան ընթացքին։ Նոյնիսկ Միացեալ Նահանգներու սահմանադրութեան պարտադրութիւնները դիւրաւ կ՚անտեսուին, երբ խնդրոյ առարկայ է մեծ ընկերութիւններու շահերը։ Այս բոլորը կը փաթաթուին «նախ Ամերիկայ» խօսոյթով։ Սակայն այդ կարգախօսը որքան ժամանակ համոզիչ պիտի մնայ, երբ ամեիկացի զինուորներ դագաղներու մէջ վերադառնան իրենց հօրենական տուները։
Սպասենք ու տեսնենք
Պատերազմի դիմողները նախ ժամերով հաշուեցին իրենց գործադրած յարձակումներու յաղթանակով պսակուիլը։ Ապա խօսեցան օրերու եւ հետզհետէ շաբաթներու ժամկէտով։ Եթէ նկատի ունենանք գոյացած վնասը, դիւրաւ կրնանք համոզուիլ թէ պատերազմը կրնայ ամիսներու, նոյնիսկ տարիներու յարատեւութիւն ունենալ։ Այդ հանգրուանին անհրաժեշտ պիտի դառնայ ցամաքային զօրքերու ներխուժումը դէպի Իրանեան լեռնադաշտ։ Իսկ երկրի աշխարհագրական դիրքը ի՞նչ դժուարութիւններ կը խոստանայ նուաճող բանակի մը համար։ ԱՄՆ-ի Պաշտպանութեան նախարարութեան հնգանկիւն շէնքի նրբանցքներուն քննարկուող այսպիսի հարցադրումները արդեօք պիտի բաւարարեն Թրամփի եւ զինք շրջապատող աւազակապետական վերնախաւի ակնկալութիւնները։ Իսկապէս ալ յառաջիկայ օրերը ծանրաբեռնուած են անորոշութիւններով, որոնց մէջ դժուար է խերով բարով լուծում մը յայտնաբերել։
