İsrail hükümeti, Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın Ermeni Soykırımını tanıma önerisini Pazar günü oybirliğiyle onayladı. Haberi Haaretz gazetesi duyurdu. Sa'ar, Bakanlar Kurulu toplantısında, "Doğru olanı yapmak için asla geç değildir" dedi.
Kararın kesinleşmesi için tasarının, İsrail Parlamentosu Knesset’in onayına sunulması ve Parlamento tarafından kabul edilmesi gerekiyor.
Öte yandan hükümetin kabulünden sonra Türkiye Dışişleri Bakanlığı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tepki gösterdi.
İsrail basınına göre söz konusu girişim, halihazırda gergin olan İsrail-Türkiye ilişkilerini daha da zorlayabilir. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da daha önce Ermeni Soykırımı’nın tanınmasını öngören tasarıya destek verdiğini açıklamıştı. Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, geçen hafta tasarıyı parlamentoya getireceğini duyurmuştu. Ancak İsrail, yıllardır aynı şekilde Ermeni soykırımını tanıyacağı iddiasını ortaya atıyor ve herhangi bir sonuca bağlamıyor.
Karar metninde, İsrail'in "ahlaki ve tarihi görevi temelinde" Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında Ermeni halkına karşı işlenen soykırımı tanıdığı belirtiliyor. Ayrıca, olayların tarihi gerçekliğinin inkar edilmesi, küçümsenmesi veya çarpıtılmasının kınanması çağrısında bulunuluyor.
Karar metninin notlarında, soykırımın Nisan 1915'te İstanbul'da Ermeni aydın ve liderlerinin tutuklanması, sürgün edilmesi ve öldürülmesiyle başladığı belirtiliyor. Osmanlı yetkililerinin daha sonra Ermeni nüfusunu sistematik olarak hedef aldığı, zorunlu çalışmaya gönderilen erkekleri öldürdüğü ve kadınları, çocukları ve yaşlıları Suriye çölüne doğru ölüm yürüyüşlerine gönderdiği ifade ediliyor.
Metinde yaklaşık 1,5 milyon Ermeni’nin öldürüldüğü ve Anadolu'daki yüzyıllardır süregelen Ermeni kültürel ve tarihi mirasının yok edildiği belirtiliyor.
Ayrıca, kapsamlı tarihi belgelere rağmen, Ermeni Soykırımının özellikle Türkiye tarafından organize bir inkâr kampanyasının konusu olmaya devam ettiği belirtiliyor. Öneride, 32 ülkenin soykırımı çeşitli şekillerde tanıdığı kaydediliyor.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in kararını derhal kınayarak, esas İsrail’in Gazze'de "soykırım" yaptığı suçlamalarını yineledi ve Türkiye'yi ezilenlerin savunucusu olarak nitelendirdi.
İsrail Dışişleri Bakanlığı daha önce Erdoğan'ı siyasi rakiplerini baskı uygulayan, gazetecileri hapse atan, Kürtleri hedef alan, Kuzey Kıbrıs'ı işgal eden ve cihatçı grupları destekleyen bir lider olarak tanımlamıştı.
Türkiye Dışişleri
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı da, tasarı hükümet tarafından onaylanır onaylanmaz bir açıklama yaptı. “Tüm dünyanın gözü önünde Filistin halkına yönelik sistematik zulüm uygulayan ve Uluslararası Adalet Divanı'nda Gazzelilere karşı soykırım işlemek suçundan yargılanmakta olan İsrail hükümeti, 1915 olaylarıyla ilgili olarak kabul ettiği siyasi kararla kendi suçlarını örtbas etmeyi hedeflenmektedir” denilen açıklamada şunlara da vurgu yapıldı:
“Hukuki ve tarihi gerçekleri yok addeden bu kötü niyetli girişim, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde Filistinlilere karşı işlenen suçlarla bağlantılı olarak yürütülen soruşturma kapsamında haklarında tutuklama emri bulunan Netanyahu ve suç ortaklarının içinde bulunduğu sıkışmışlığı gözler önüne sermektedir.
Türkiye, İsrail'in bölgedeki genişlemeci ve istikrarsızlaştırıcı politikalarının son bulması ve Netanyahu hükümetinin Filistin halkı başta olmak üzere sivillere karşı işlediği suçlardan dolayı hukuk önünde hesap vermesi için kararlılıkla çalışmaya devam edecektir.”
İsrail, kısmen Türkiye ve Azerbaycan ile olan ilişkileri konusundaki endişeler nedeniyle uzun süre resmi tanımadan kaçınmıştı. İran ile sınır komşusu olan ve Kudüs ile önemli bağları sürdüren İsrail'in stratejik ortağı Azerbaycan da tanımaya karşı çıkmıştı.
