İsrail parlamentosu (Knesset), Netanyahu hükümetinin Ermeni Soykırımı’nın resmi olarak tanınmasını öngören yasa tasarısının meclisteki oylamasını askıya aldı. Haziran ayı sonunda hükümet tarafından oybirliğiyle kabul edilen ve “tarihsel bir eşik olarak görülen” adım, İsrail’in daha önce defalarca yaptığı gibi ileri bir tarihe ertelendi.
Haziran ayı sonlarında İsrail hükümeti, 1915’te Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermenilere yönelik uygulanan katliam ve sürgünleri resmen "soykırım" olarak tanıma önerisini oybirliğiyle kabul etmişti. Tasarıyı hükümetin gündemine taşıyan İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, bu adımı "doğru bir karar ve tarihsel bir adalet meselesi" olarak nitelendirmiş, Associated Press’e (AP) konuşan hükümet kaynakları ise kararı Türkiye’nin inkâr politikalarına karşı “meşru bir duruş” olduğunu söylemişti.
Jerusalem News’e (JNS) konuşan İsrailli bir yetkili ise, onay için meclise sunulması beklenen tasarıya ilişkin oylamanın Pazar günü verilen bir kararla askıya alındığını duyurdu. Meclisin bu hafta sonu yaz tatiline girecek olması ve 27 Ekim’de yapılması planlanan genel seçimlere kadar yeniden toplanmayacak olması, tasarının belirsiz bir süreye ertelendiğini gösteriyor.
İsrail-Türkiye arasındaki gerilim
Oylamanın askıya alınması kararı, son derece hassas bir diplomatik döneme denk geldi. Özellikle Gazze’deki savaş ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrail’e yönelik sert eleştirileriyle iki ülke ilişkileri son aylarda kötüleşmiş, Erdoğan da İsrail’in hamlesini "siyasi amaçlı" olarak nitelendirmişti.
JNS’ye göre oylamanın durdurulması, Ankara ile Tel Aviv arasındaki gerilimi hafifletmeye yönelik perde arkasındaki diplomatik çabaların bir sonucu olabilir. Öte yandan haberde gelişmenin, Türkiye’nin Washington’ı F-35 savaş uçaklarının satışı konusunda ikna etmeye çalıştığı NATO Zirvesi’nin hemen ardından ve İran ile Körfez’deki ateşkesin bozulduğu kritik bir eşikte gelmesine de dikkat çekiyor.
Azerbaycan’ın arabuluculuğu
JNS, kararın ertelenmesinde rol oynayan bir diğer önemli etkenin ise Azerbaycan’ın diplomatik baskısı olduğunu ifade etti. Ayrıca JNS’nin aktardığına göre, hem Türkiye hem de İsrail ile stratejik ve uzun süreli bağları olan Azerbaycan, geçtiğimiz ay İsrail hükümetinin soykırımı tanıma yönündeki kararını sert bir dille kınamış ve bu karardan geri dönülmesini talep etmişti. Uzun süredir Türkiye ile İsrail arasında bir nevi arabulucu rolü üstlenmeye çalışan Azerbaycan’ın bu hamlesi, İsrail’in bölgedeki stratejik ortaklıklarını yeniden gözden geçirmesine yol açmış görünüyor.
