9Հոկտեմբեր Ուրբաթ երեկոյ, Երեւան «Յառաջ» կեդրոնի մէջ կայացաւ անուանի գրականագէտ Մարկ Նշանեանի «Բանաստեղծութիւն եւ Յեղափոխութիւն» խորագրեալ հատորի շնորհանդէսը։
Ուսումնասիրութիւնը՝ որ լոյս տեսած է Պոլսոյ մէջ, «Արաս» հրատարակչատան «ԿԱՄ» մատենաշարէն, կը քննարկէ հայ գրականութեան երկու կարեւոր դէմքերու, Եղիշէ Չարենցի եւ Վահէ Օշականի քերթողական գործերը ու աշխատանքը։
«Առաջին ակնարկով պատահական թուացող այս հանդիպումը խորքին մէջ երկխօսութիւն մըն է երկու տարբեր աշխարհներու միջեւ։ Մէկ կողմէն Սովետական Հայաստանն ու Չարենցի «Հայրենիք»ի որոնումը, միւս կողմէն սփիւռքեան գոյավիճակին մասին Վահէ Օշականի վկայութիւնը։
Հեղինակը գրականագիտական ու փիլիսոփայական վերլուծումներով կը քննէ Եղիշէ Չարենցի գործին մէջ պատմութեան, սուգի եւ գրական լեզուի հարցերը, ինչպէս նաեւ Վահէ Օշականի արձակն ու քերթողութիւնը լոյս տակ բերելով անոնց միջեւ գոյութիւն ունեցող անտեսանելի կապը։
«Կամ» մատենաշարի երրորդ միաւորը հանդիսացող «Բանաստեղծութիւն եւ յեղափոխութիւն» հատորը հայ գրականութեան, լեզուին եւ պատմութեան նուիրուած խորունկ համեմատական մըն է եւ արժէքաւոր աղբիւր մը բոլոր ընթերցողներու համար» գրուած է հրատարակչատան ծանօթագրութեան մէջ։
Յառաջ կեդրոնն կայացած շնորհանդէսի պահուն հեղինակը շուրջ 1,5 ժամ տեւողութեամբ բացատրութիւններ տուաւ իր կատարած ուսումնասիրութեան մասին։ Յատուկ անդրադարձաւ ժողովրդական սահմանումով բնութագրուած խօսքին ու մեղեդիի որ գեղագիտական եղանակներով ազգայինի վերածուելուն մասին։
Այս հաստատումի վառ ապացոյց իբրեւ օրինակ բերելով Կոմիտաս Վարդապետի կատարած հսկայ գործը, պատմեց թէ անտեսած, արհամարհուած գեղջուկ երգը վարդապետի գեղագիտական միջամտութեամբ դարձաւ «ազգային», պաշտամունքի առարկայ դարձնելով Կոմիտասը։
Գրագէտներու եւ գրասէրներու կոկիկ բազմութեան մը մասնակցութեամբ կայացող շնորհանդէսը աւարտին հասաւ ասմունքով, ուր Թումանեան Թանգարանի աշխատակից տիկին Մայտա Պոշկեզենեան արտասանեց Չարենցեան բանաստեղծութիւն։
