«Գործարարներուն Հայաստան առաջին մուտքը թող ըլլայ Ալիճան սահմանէն»

Եւրո­միու­թեան նե­ցու­կով ըն­թա­ցող «Հա­յաս­տան-Թուրքիա յա­րաբե­րու­թիւննե­րու բնա­կանո­նացում, անդրսահ­մա­նային կա­պերու ամ­րացման ծրա­գիր»-ի շրջա­նակով Թուրքիա այ­ցե­լած են Հա­յաս­տա­նի Ար­դիւնա­բերող­նե­րու եւ Գոր­ծա­րար­նե­րու Միու­թեան պա­տուի­րակու­թիւնը։ Անոնք այ­ցե­լելով Վա­նի Առեւտրա­կան եւ Ար­դիւնա­բերա­կան Պա­լատի Վար­չա­կան Խոր­հուրդը եւ Իկ­տի­րի Առեւտրա­կան Պա­լատի նման հաս­տա­տու­թիւններ, քննար­կած են գոր­ծա­րար կա­րելիու­թիւննե­րը։

Հա­յաս­տա­նի Ար­դիւնա­բերող­նե­րու եւ Գոր­ծա­րար­նե­րու Միու­թեան Փոխ­նա­խագահ Ար­թուր Ղա­զարեանի գլխա­ւորած պա­տուի­րակու­թեան հան­դի­պու­մին ըն­թացքին՝ Վա­նի Առեւտրա­կան եւ Ար­դիւնա­բերա­կան Պա­լատին հետ, քննար­կո­ւեցան Թուրքիոյ եւ Հա­յաս­տա­նի մի­ջեւ ըն­թա­ցող բնա­կանո­նաց­ման գոր­ծընթա­ցին տնտե­սական ու առեւտրա­կան հե­տեւանքնե­րը, սահ­մա­նային ան­ցումնե­րու դիւ­րա­ցու­մը, եւ ՎԱԱՊ-ի հա­ւանա­կան դե­րը այս ըն­թացքին։ Հան­դի­պու­մը կը հան­դի­սանար 2019-ին ՎԱԱՊ-ի Հա­յաս­տան կա­տարած այ­ցե­լու­թե­նէն ետք Հա­յաս­տա­նէն Վան կա­տարո­ւած առա­ջին այ­ցե­լու­թիւն։

«Քննա­դատու­թիւններ ստա­ցանք, բայց չհրա­ժարե­ցանք»

Ար­թուր Ղա­զարեան, նշե­լով որ եր­կար տա­րինե­րէ ի վեր կ'աշ­խա­տին եր­կու եր­կիրնե­րու մի­ջեւ յա­րաբե­րու­թիւննե­րու զար­գացման ուղղու­թեամբ, յայտնեց թէ այս ըն­թացքին զա­նազան քննա­դատու­թիւններ ստա­ցած ըլ­լա­լով հան­դերձ՝ չեն հրա­ժարած իրենց նպա­տակ­նե­րէն։ «Մեր աշ­խա­տանքնե­րը կը շա­րու­նա­կուին տնտե­սական յա­րաբե­րու­թիւննե­րու ամ­րապնդման, սահ­մա­նային ան­ցումնե­րու դիւ­րացման եւ առեւ­տուրի աւե­լաց­ման նպա­տակով» ըսե­լէ ետք յի­շեցուց որ ՎԱԱՊ կա­րեւոր դիրք մը ու­նի այս գոր­ծընթա­ցին մէջ։ Ղա­զարեան նաեւ նշեց թէ ծրա­գիրին սկսած են նախ ՎԱԱՊ-ի հետ, ընդգծե­լով որ Վան իրենց հա­մար յա­տուկ տեղ մը ու­նի պատ­մա­կան եւ մշա­կու­թա­յին կա­պերու պատ­ճա­ռով։ Ղա­զարեան յա­ւելեց թէ ցան­կութիւն ու­նին որ աս­կէ ետք ՎԱԱՊ ստանձնէ հա­մակար­գող դեր մը Կարս, Իկ­տիր եւ միւս գա­ւառ­նե­րու հետ ըն­թա­ցիք աշ­խա­տանքնե­րուն մէջ։

Ղա­զարեան նշեց թէ Եւ­րո­պական Միու­թեան կող­մէ ֆի­նան­սա­ւորո­ւած ծրա­գիրը քա­ղաքա­ցիական ըն­կե­րու­թեան մի­տուած աշ­խա­տանք մըն է, որ կը նպա­տակադ­րէ Թուրքիոյ եւ Հա­յաս­տա­նի մի­ջեւ տնտե­սական, մշա­կու­թա­յին եւ ըն­կե­րային յա­րաբե­րու­թիւննե­րու զար­գա­ցու­մը։ Ան նաեւ ընդգծեց թէ ծրա­գիրը կ'իրա­գոր­ծուի Հա­յաս­տա­նի Ար­դիւնա­բերող­նե­րու եւ Գոր­ծա­րար­նե­րու Միու­թեան, Եւ­րա­սիա Գոր­ծընկե­րու­թեան Հիմ­նարկին, Հրանդ Տինք Հիմ­նարկին եւ Թուրքիոյ Տնտե­սական Քա­ղաքա­կանու­թեանց Հե­տազօ­տու­թեան Հիմ­նարկին հա­մագոր­ծակցու­թեամբ, աւելցնե­լով թէ եր­կու եր­կիրնե­րու մի­ջեւ դրա­կան զար­գա­ցումներ կան, եւ սահ­մա­նային դռնե­րու բա­ցու­մը օրա­կար­գի վրայ կը գտնո­ւի։

Առա­ջին մուտքը Ալի­ճանէն ըլ­լա՞յ

Իրենց այ­ցե­լու­թեան նպա­տակին մա­սին տե­ղեկու­թիւն տա­լով, Ղա­զարեան հե­տեւեալը ըսաւ. «Հոս 16 հո­գինոց պա­տուի­րակու­թեամբ մը եկանք։ Սա­կայն ձեզ աւե­լի բազ­մա­մարդ պա­տուի­րակու­թեամբ մը ըն­դունիլ կ'ու­զենք»։

«Մա­նաւանդ ձեր պա­տուի­րակու­թեան Ալի­ճանի սահ­մա­նագի­ծէն անցնի­լը խորհրդան­շա­կան իմաստ մը պի­տի ու­նե­նայ եր­կու հա­րեւան եր­կիրնե­րու յա­րաբե­րու­թիւննե­րուն, յատ­կա­պէս ալ սահ­մա­նամերձ տա­րածքնե­րու առեւ­տուրին նպաս­տե­լու առու­մով»։

Վա­նի Առեւտրա­կան եւ Ար­դիւնա­բերա­կան Պա­լատի կա­ռավար­ման խոր­հուրդի նա­խագահ Նէճ­տէթ Թագ­վա, իր կար­գին, գո­հու­նա­կու­թիւն յայտնեց եր­կու եր­կիրնե­րու մի­ջեւ պատ­մա­կան կա­պերու վե­րանո­րոգ­ման առթիւ։ Ընդգծե­լով որ առեւ­տուրը խա­ղաղու­թեան ու հա­մերաշ­խութեան կա­րեւո­րագոյն մի­ջոց­նե­րէն մէկն է, Թագ­վա նշեց թէ ՎԱԱՊ-ին վստա­հուած դե­րը իրենց հա­մար հպար­տութեան աղ­բիւր է։

Պա­տուի­րակու­թիւնը այ­ցե­լեց նաեւ Իկ­տիր

Հա­յաս­տա­նի Ար­դիւնա­բերող­նե­րու եւ Գոր­ծա­րար­նե­րու Միու­թիւնը, ու­ղե­ւորու­թեան շրջագ­ծով, այ­ցե­լեց նաեւ Իկ­տի­րի Առեւտրա­կան եւ Ար­դիւնա­բերա­կան Պա­լատը, հան­դի­պում ու­նե­նալով վար­չա­կան խոր­հուրդի նա­խագահ Քեամիլ Աս­լա­նի գլխա­ւորած անձնա­կազ­մին հետ։ Մօ­տաւո­րապէս մէկ ամիս առաջ, Հա­յաս­տան-Թուրքիա բնա­կանո­նաց­ման գոր­ծընթա­ցին շրջագ­ծով, հայ գոր­ծա­րար աշ­խարհի ներ­կա­յացու­ցիչներ, անցնե­լով Հա­յաս­տան-Թուրքիա ցա­մաքա­յին սահ­մա­նը, մեկ­նած էին Կարս, ուր հան­դի­պած էին թրքա­հայ գոր­ծա­րար աշ­խարհի ներ­կա­յացուցիչներուն հետ։