Liselere Geçiş Sistemi sınavı, 13 Haziran Cumartesi günü yapıldı. Sınava Türkiye genelinde 1 milyon 22 bin 658 öğrenci katıldı. Sınava azınlık okullarından öğrenciler de girdi. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi bölümü soruları, Ermeni okullarında okuyan öğrenciler için okullarda öğretilen Ermeni Apostolik Kilisesi tarihi ve öğretisi merkeze alınarak hazırlanıyor. Ermeni okullarındaki öğrencilerin kimileri sorular karşısında zorlandı. Kimi öğrenciler ise soruları doğru yanıtladı. Ermeni toplumundan bazı veliler, kimi soruların Ermenice, cevap şıklarının ise Türkçe olmasından ve bunun öğrencilerin aklını karıştırdığından şikayet ederken, soruların zor ve ezbere dayalı bir mantıkla hazırlandığını öne sürdüler. Kıdemli Peder Dr. Drtad Uzunyan ise, soruların Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlandığını ve müfredat dışı soru olmadığını belirtti.
Sınavın birinci oturumunda öğrenciler; Türkçe, İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile yabancı dil derslerinden oluşan sözel alanda toplam 50 soru; ikinci oturumda ise matematik ve fen bilimleri derslerinden 40 soru olmak üzere toplamda 90 soru yanıtladı.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi’nden ise 10 soru sınav kitapçıklarında bulunuyor. ERVAB Eğitim Komisyonu Başkanı Mari Yancı, Ermeni okullarından 178 öğrencinin sınava girdiği bilgisini paylaştı.
Ermeni okullarından sınava giren öğrenciler için Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi bölümünden sorular, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylı müfredata dayanılarak hazırlanıyor. LGS’ye Rum ve Musevi okullarından öğrenciler de giriyor. Edindiğimiz bilgilere göre Rum ve Musevi okullarında okuyan öğrenciler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi sorularından geçmişten beri muaf tutuluyor.
Sorular nasıl hazırlanıyor?
Ermeni okullarından sınava giren öğrencilerin karşılaştıkları sorular ise uzun yıllardır Ermeni toplumu içinde tartışma konusu. Kimi veliler ve öğrenciler soruların zor olduğunu belirterek, sınava giren diğer öğrenciler karşısında dezavantajlı durumda kaldıklarını belirtiyor.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi soruları geçmiş yıllarda müteveffa Başrahip Tatul Anuşyan’ın yer aldığı bir komisyon tarafından hazırlanıyordu. Kıdemli Peder Dr. Drtad Uzunyan, Agos’a yaptığı açıklamada son 3-4 yıldır Ermeni okullarından öğrenciler için din sorularının Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü yetkilileri tarafından hazırlandığı belirtti. Son yıllardaki sisteme göre Kıdemli Peder Dr. Uzunyan’ın da yer aldığı beş kişilik bir eğitmen kadrosu, bakanlıkça müfredat içinden hazırlanan sorulara dair görüş belirtiyor ve danışmanlık veriyor.
Agos’a ulaşan ve ismini açıklamak istemeyen velilerden J.Ş., din sorularının müfredata uygun olmadığı, öğretmenlerin çalıştırdığı düzende olmadığını, soruların ezbere dayalı bir sistemle hazırlandığını, bunun yanlış olduğunu öne sürdü. Bir diğer veli S.T. ise öğrencilerin sorulara Ermenice hazırlandığı ancak Türkçe soru ve Ermenice yanıt şıkları çıkınca zorlandıklarını, soruların tek dilde olması gerektiğini ifade etti.
“Sorular belirli kriterlere göre hazırlanıyor”
Kıdemli Peder Dr. Drtad Uzunyan, velilerin sınav sorularına ilişkin “müfredat dışı mı?” sorularına ve hazırlık sürecine dair de açıklamalar yaptı. Uzunyan, kendisinin ve öğretmenlerin yer aldığı beş kişilik komisyonun soru hazırlamadığını belirtti. Uzunyan şu ifadeleri kullandı:
“Bizim soru hazırlama yetkimiz yok. Sorular ilgili müdürlük tarafından hazırlanıyor. Bizden yalnızca danışmanlık alınıyor. Bu danışmanlık, soruların müfredata, kazanımlara, derslerde kullanılan metinlere ve dini öğretiye uygun olup olmadığını değerlendirmekten ibaret. Ayrıca bazı terimlerin Ermenice karşılıkları konusunda da görüş veriyoruz.”
“Müfredat dışı sorulara yer verilmiyor”
Uzunyan, sınavda yer alacak soruların belli ölçme ve değerlendirme kriterlerine göre hazırlandığını söyledi. Din dersi sorularının zorluk derecesinin her yıl özellikle gündeme getirilmesini ise anlamakta zorlandığını ifade etti ve şu ifadeleri kullandı:
“Matematik sorularını da MEB hazırlıyor. Ancak benzer tartışmaların aynı yoğunlukta din dersi dışındaki dersler için yapıldığını pek görmüyoruz. Oysa bütün sorular belirli kriterlere göre hazırlanıyor.”
Uzunyan şöyle devam etti:
“Müfredat dışı ya da mevcut din dersi metinleriyle ilgili olmayan (ki bu pek rastlanılan bir durum değil) bir soru doğrudan elenir. Uygun olmayan bir durum gördüğümüzde itiraz ederiz. Sorular birkaç yıl önce hazırlanan metin sistemi ve mevcut kazanımlar temel alınarak hazırlanıyor. Bu nedenle müfredat dışından bir sorunun sınavda yer alması mümkün değildir. Soruların yaklaşık yarısı çıkarım sorusudur. Sadece ezber bilgiyi değil, öğrencinin okuduğunu anlamasını ve yorum yapabilmesini de ölçmeyi amaçlar.”
Sınav için yalnızca okullar tarafından sınavdan önce dağıtılan kitapçıkta yer alan soruların seçilmediğini, daha geniş bir soru havuzu oluşturulduğunu belirten Uzunyan, son seçimin Bakanlığın ilgili kurumları tarafından yapıldığını söyledi:
“Sınav için çok sayıda soru hazırlanır, değerlendirilir ve uygun görülenler soru kitapçığına alınır. Veliler müfredat dışı olduğunu düşündükleri bir soru varsa gerekli mercilere başvurabilirler. Ancak tüm sorulara tek tek baktım. Rahatlıkla söyleyebilirim ki sınavda müfredat dışı ya da hatalı bir soru bulunmamaktadır.”
“Test olduğu için öğrenciler zorlanabiliyor”
Ermeni okullarında görev alan isminin açıklanmasını istemeyen bir eğitimci de, sınavda çıkan sorular üzerine Agos’a değerlendirmelerde bulundu. Eğitim öğrenim dönemi başında sekizinci sınıf öğrencilerine din dersi müfredatına dair kitapçıkların dağıtıldığını ve yaklaşık 10 yıldır bunun yapıldığını söyleyen eğitimci, sınavda müfredatın dışında herhangi bir sorunun olmadığını belirtti. Eğitimci, sınavda Türkçenin yanı sıra Ermenice terimlerin de yer almasının önceki sınav sistemi olan TEOG’da (Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş) yer aldığını ifade etti. Eğitimci, soruların zor olduğu yönündeki yorumlara dair de şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bütün öğrencilerimiz bu soruları yapabilir. Sınav test sisteminde olduğu için öğrenciler bu anlamda zorlanabiliyorlar. Çünkü öğrenciler Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi’ni konu anlatımı olarak öğrendiler. Sekizinci sınıfa geldiklerinde hayatlarına test giriyor. Ama bu yeni bir şey değil. 10 yıldır, TEOG’dan beri öğrenciler sınava bu şekilde hazırlanıyorlar. Öğretmenler de artık tecrübe edindiler. Onlara testler ve çalışma soruları hazırlıyorlar. Din dersi çalışılması gereken bir ders. Türkçe, matematiğe nasıl hazırlanılıyorsa din soruları için de öğrencilerin hazırlanması gerekiyor. Sınavdaki sorular müfredatta öğretilen konulardan. Çift dil, Ermenice ve Türkçe daha önce de sınavda vardı. Bu yeni değil. Bazı sorularda metin kısmında Türkçe olurken bazı soruların cevaplarında Ermenice terimler oluyor. Her zaman bu şekildedir.”
Sınav sonuçları, 10 Temmuz tarihinde açıklanacak. Aynı gün yayınlanacak olan Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu ile birlikte öğrenciler için tercih süreci başlayacak. Sınav soruları MEB sitesinde yer aldı. Ancak Ermeni okullarında öğrencilere yöneltilen sorular ve cevap anahtarı son yıllarda sitede yer almıyor.
