İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Osman Kavala'nın yeniden yargılanması için yapılan başvuruyu reddetti.
Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Dairesinin Kavala hakkında verdiği hak ihlali kararını uygulamadı.
DW Türkçe’den Alican Uludağ’ın haberine göre İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, mahkemenin talebi üzerine gönderdiği mütaalada, Anayasa Mahkemesi'nin Kavala ile ilgili kararını henüz vermediğini ve iç hukuk yollarının tüketilmediğini belirterek talebini reddini istedi.
“Egemen devletin yargı yetkisine müdahale”
Mahkeme kararında, AİHM’ye başvurmadan önce iç hukuk yollarının tüketilmesi gerektiği vurgulandı. Gerekçede, uluslararası hukukta kabul edilen genel ilkelere göre başvurucuların öncelikle ulusal yargı mercilerine başvurmaları ve mevcut hukuki yolları kullanmaları gerektiği ifade edildi. Kararda, "Aksinin kabulü uluslararası bir mahkemenin yetkisini aşarak egemen bir devletin yargı yetkisini bağımsızca kullanmasına müdahale teşkil edecektir" denildi.
Kararda, başvurucularının AİHMY’ye başvurusu için iç hukuk başvurusunun yetkili ve görevli merci önünde yapılması gerektiğine işaret edildi. "Ancak mahkememiz dosyasına konu kararda, iç hukuk yollarını tüketme şartının gerçekleştirilmeden karar verildiği görülmektedir" denildi.
Kararda, AİHM'nin pek çok kararında vurgulandığı üzere AİHM'nin bir temyiz mahkemesi olmadığı belirtilerek, "Delillerin kabul edilebilirliği ya da delillerin nasıl değerlendirileceği hususunun ulusal hukukun ve ulusal mahkemelerin yetkisinde olduğu açıktır. Aksinin kabulü durumunda Mahkeme, ilk derece mahkemesi veya temyiz mahkemesi gibi hareket etmiş ve kendi rolüne getirilen sınırları yok saymış olacaktır" ifadesi yer aldı.
Ne olmuştu?
Osman Kavala, 1 Kasım 2017’den beri Silivri Cezaevi’nde tutuklu. Tutuklamaya iki gerekçe gösterilmişti: Gezi eylemleri bağlamında ‘hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs’ ve 15 Temmuz darbe girişimi bağlamında ‘anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs.İnsan hakları savunucusu ve sivil toplum temsilcisi Osman Kavala, Kasım 2017 'den bu yana, 9 yıldır haksız yere özgürlüğünden mahrum bırakılıyor.
AİHM kararları uygulanmıyor
25 Ağustos'ta Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi, Osman Kavala'nın devam eden tutukluluğunun hukuka aykırı olduğuna ve adil yargılanma, ifade ve örgütlenme özgürlüğü haklarının ihlal edildiğine karar verdi. Mahkeme ayrıca Kavala'ya verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının insanlık dışı ve alçaltıcı muamele teşkil ettiğine ve Türkiye yetkililerinin onu hukuka aykırı şekilde cezaevinde tutarak kötü niyetle hareket ettiğine karar verdi. Mahkeme, Osman Kavala'nın mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılmasına hükmetti. Bu, AIHM'in Kavala'nın durumuna ilişkin 2019'dan beri verdiği üçüncü ihlal kararı.
Türkiye, taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında kurulan AIHM'in bağlayıcı üç kararını uygulamadı. Osman Kavala hâlâ cezaevinde tutuluyor.
(Kaynak: DW Türkçe, Alican Uludağ)
