Sayat Nova Çocuk Korosu yıl boyunca cumartesi sabahları Getronagan Derneği çatısı altında sürdürdüğü çalışmaları, 6 Haziran Cumartesi günü Ortaköy Tarkmançats Okulunda sahneye taşıdı. 4-14 yaş arası 30 çocuktan oluşan koro Aren Selvioğlu, Gayane Gavrilov, Masis Taşı, Maral Usta Bal ve Narod Erkol’dan oluşan ikinci kuşak Sayat Novalıların elinde sevgiyle yoğrulmuş, müzikle beslenmiş.
Koronun Ermenice şarkılarla kuşaklar arası yarattığı bağa daha ilk dakikalardan şahit olduk. Eğlenceli ve oyunbaz program hem sahneyi hem seyirciyi gülümsetti ve neşelendirdi. Çocukluğumda cumartesi sabahları TRT kanalında Türk ve Alman çocuk korolarını izler, büyüklerimizin yorumlarını dinlerdim. Pedagojik kültürel farklar varmış, çocuğa bakış ve beklentiler farklıymış, biri renkli hareketli, diğeri düzenli ve sakinmiş.
Şu da var elbette: Şarkı söylemenin doğal bir neşesi vardır. Peki çocuk korosu nedir, ne sağlar, ne söyler, ne aktarır?
Literatüre baktığımızda şocuk korolarının işlevleri üç başlık altında toplanıyor:
Kültürel miras ve gelenek
Bu başlıkta hemen korolarımıza kulak veriyorum. Gomidas’ın ve daha adını bilmediklerimizin notaya döküp bugüne ulaşmasını sağladığı ezgiler ‘Gakavig’ olur, ses bulur. Tumanyan’ın ‘Kaç Nazar’ı bilindik bir çocuk şarkısına uyarlanır, anlatılır. ‘Dziyavorner’ (atlılar) çocukluk çağında her neslin bildiği bir şarkıdır, beraber söylenip paylaşılan bir an, bir mutluluk olur.
Dil ve kimlik bilinci
Dil gelişiminde şarkıların her zaman büyük faydası vardır. Özellikle, okuma yazma becerilerinde çok etkin ve yetkin olunmadığı çocukluk yıllarında, dil; defter ve kitaba değil, melodiye, ritme ve kafiyeyle dayanır. Ermenice dilimiz de çevremizden çocuk yaşta şarkılarla beslenir. Konserde de; bir yanda, ‘Nubar Nubar’ gibi bir şarkıyla aidiyet duygusu ve kimlik inşasına bir tuğla daha ekleniyor; diğer yanda, ‘Viva La Musica’ gibi eserle dünya müziklerine açılım kültürlerarası saygı ve sevgi gelişiyor.
Toplumsal değerler ve uyum
Tüm bu kültürel ve aidiyet duygularının yanı sıra; koro çalışması, biz olma duygusu, paylaşım ve biraradalık içeriyor. Empati, merhamet, fedakarlık, anlayış ve tevazu da bu yollardan geçiyor. Her bir koristin adını en az iki kez tek tek duyduğumuz ‘Anuşabur’ ( Aşure ) ve ‘Parev İnç Bes Es’ (Selam Nasılsın) gibi oyunlu şarkılar bize bu değerleri hatırlattı. Gayane’nin Habayete oluşumu, Maral’ın okul öncesi deneyimi da sahnede tüm bu kısımları tamamladı. Diğer yandan koristlerin piyano ve oyun oynatma gibi ikincil sorumlulukları, korist olma sorumluluk ve disiplin bilincine yenilerini ekledi. Korist olmak en azından her provaya katılmak ve yönergelere uymak demek. Bu aşamada ailelerin desteği ve yönlendirmesi de gözden kaçmadı.
Çoğunluğu, korist çocukların sevenleri, aileleri ve arkadaşlarından oluşan seyirciler arasında şahsen tanıdığın deneyimli nesilden Sayat Nova’lılar da vardı. Kaylerk (Marş) ile son bulan akşamı bir yanda Seta- Pakrat Estukyan bir yanda Ani-Arto Nalcı ve genç yetişkinler; Artun, Vartan, Zulal, Ani, Saro, Sayat, Arden, Talar, Muraz, Ani, Serdar, Tais’le izlemek de ayrıca keyifliydi. Sevgi, dayanışma ve dostlukla kurulu ve 3 nesil Sayat Nova’lı kurucular, koristler, müzisyen ve eğitmenlerle sahne ve seyir bir oldu.
İlk konserlerin anısı
Çocuk yaşta Kevork Tavityan’ın şefliğinde 1989’da izlediğim Sayat Nova Çocuk korosu ilk konserlerinden biri dün gibi aklımda. Dönüşte, arkadaşım Lerna ile konserde duyduğum Yerevan Yerepuni’yi koro dosyasından okuyarak defalarca kasete kaydettiğimizi unutamam. O kırmızı REC düğmesini de o gün keşfetmiştik. Ve yine o ilk konserden şarkı hafızama eklenen ‘Dzidzernagner’ (Kırlangıçlar) hala en sevdiklerim arasında. İnsanın bu kadar zengin güçlü bir müzik geleneğine sahip olup kayıtsız kalması namümkün.
Bu sene Ari Hergel önderliğinde Dznunt ( Noel) vesilesiyle Beyoğlu Üç Horan Kilisesi’nde Lusavoriç, Karasun Mangants ve Karagözyan okul korolarını keyifle izledik ve dinledik. Mayıs- Haziran aylarında Abaka, Lusavoriç ve en son Sayat Nova çocuk koroları konserlerini verdiler. Ve daha niceleri, her biri güzel, özel ve biricik. Okullarımızda müzik öğretmenlerimizle aktarılan şarkılarımız var. Sirvart Karamanuk, Ara Kekeşyan, Marten Yorgantz, Taline ve Ari Hergel gibi çocuklar için üreten değerli müzisyenlerimiz var. Kiliselerimizde her düğün, cenaze, Pazar ayini dualarımız müzikle çınlıyor. Bu kısa konser tüm bunları tekrar hatırlamaya vesile oldu. Müziğimizin; nice yıllar, okullarımız, derneklerimiz, kiliselerimiz ve evlerimizde yankılanması duasıyla tüm korolara tebrikler.
