Nihai rapor 47 'evet' oyu ile kabul edildi

“Yeni diyalog süreci” kapsamında Meclis’te kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, 21’inci ve son toplantısında bir araya gelerek nihai raporu oylamak için toplandı.

Raporun kabulü için 51 üyeli komisyonda, beşte üç çoğunluk, yani en az 31 “evet” oyu gerekiyor. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, sunulacak rapor için "nitelikli çoğunluk" aranması gerektiğini ifade ederken, AKP ise bunun kanun teklifi olmadığını ve nitelikli çoğunluğun zorunlu olmadığını ifade etmişti.

Yedi ana başlık

Komisyon toplantısında açılış konuşmasını yapan Numan Kurtulmuş, rapor için "af mahiyetinde değil" dedi. Kurtulmuş, "Bugün terör meselesinde tarihi bir dönemden geçiyoruz. Gazi Meclisimiz üzerine düşen vazifeyi tereddütsüz bir biçimde üstlenmiştir" dedi.

Nihai raporun başlıklarını açıklayan Kurtulmuş, yaklaşık 82 sayfa ve yedi ana başlıktan oluştuğunu söyledi. Kurtulmuş ayrıca raporun, süreçte hayata geçirilmesi öngörülen idari ve hukuki düzenlemelerini kapsadığını paylaştı.

Beş ana ek yapıldı

Kurtulmuş, “Rapor, sonuç ve değerlendirme kısmıyla sona ermektedir. Bu ana raporun eki olarak da beş tane ek yapıldı bugüne kadar. Bunlardan birisi Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi komisyonumuzun üyeleri. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun çalışma usul ve esasları. Bu 21'inci toplantımızda partiler adına söz alacak olan değerli arkadaşlarımızın konuşmaları da, konuşmalarını içeren tutanak, tam şekliyle bu 21'inci toplantının özeti olarak ekin sonunda yayınlanacak” dedi.

“Ortak akıl ve asgari müşterekleri önceleyen bir yaklaşım benimseyerek, uzlaşı zemininden uzaklaşmadan meseleler derinlikli biçimde tartışılabilmiş, ele alınabilmiştir” diyen Kurtulmuş, şöyle devam etti: “Elinizdeki rapor, komisyon çalışmalarının olgunlaştırdığı müşterek idraki belirginleştirme amacı taşımaktadır. Partilerimizin raporun ekinde yer alan raporlarında okunmasını kolaylaştıracak kavramsal bir çerçeve sunmaktadır. Komisyona katkı sunan partilerimizin raporları her bir partinin kendi siyasal duruşunu bir tutum belgesi şeklinde kamuoyu ile paylaşan birer politika belgesidir. Türkiye modeli olarak adlandırılan yaklaşımın kurucu ilkeleri, milli iradeye dayanan siyasal bir metin disiplini içinde kayda geçirilmekte. Kamu düzeninin korunması, hak ve hürriyet alanının genişlemesi, toplumsal bütünleşmenin güçlenmesi ve demokrasinin ilerlemesi ve refahın kalıcı biçimde büyümesi birbirini tamamlayan tek bir bütünün parçaları olarak ele alınmaktadır.”

İdari ve hukuki düzenlemelere yön verecek tespitler

Kurtulmuş, konuşmasını şu sözlerle sürdürdü: “Komisyonun ortaya koyduğu yaklaşım, örgütsel yapının fesih ve silah bırakmasının güvenli biçimde teyidi ile birlikte, yürürlüğe alınması düşünülen idari ve hukuki düzenlemelere rehberlik edecek ilkeleri belirlemeyi tespit ve takip mekanizmalarında öngörülebilirlik sağlamayı, toplumla uyum adımlarını özgürlük ile güvenlik dengesini koruyan bir çerçevede tasarlamayı hedeflemektedir. Raporun giriş bölümü ve değerlendirmeler, kavramsal bir çerçeve sunmayı, komisyon çalışması boyunca oluşan ortak idraki ortaya çıkarmayı ve çatışma çözümleri konusunda uluslararası literatürde Türkiye modeli olarak tanımlanacağına inandığımız komisyon çalışmalarının ilke ve hedeflerini, siyasi bir metin disiplini içinde kayda geçirmeyi amaçlamaktadır.

Yaptığımız çalışmalar, gelinen aşamayla sınırlı ve tamamlanmış bir süreç olarak değerlendirilemez. Komisyonumuzun sergilediği sağduyulu, kapsayıcı ve çözüm odaklı yaklaşım, yarının güçlü, etkili ve huzurlu Türkiye'sine uzanan sağlam bir çerçeve ortaya koymuştur. Komisyonumuz tarafından titizlikle hazırlanan rapor, bundan sonraki süreçte atılacak adımlara istikamet çizen ve ortak hedefler doğrultusunda yol gösteren kıymetli bir başvuru metni olma özelliğini taşımaktadır.

"Anayasa hazırlama konusu komisyonumuzun görev alanında değil"

Yeni bir anayasa hazırlama konusu ise komisyonumuzun görev alanında olmamakla birlikte, ülkemiz için tehir edilemez yerine getirilmesi gereken ortak bir sorumluluk olarak ödev ve sorumluluk olarak önümüzde durmaktadır. Komisyon çalışmalarının neticesinde raporda bahsedilen düzenlemeler ve önerilere ek olarak, siyasi partilerimizin daha önce çeşitli vesilelerle kamuoyu ile paylaştığı raporlarda ifade ettikleri daha demokratik, sivil, özgürlükçü, katılımcı ve kapsayıcı yeni bir anayasaya ihtiyaç duyulduğu da aşikardır.”

Konuşmasının sonunda partilere ve temsilcilere teşekkür eden Kurtulmuş, raporun altıncı ve yedinci bölümünü sunmak üzere toplantının devam edeceğini dile getirdi. Ardından siyasi parti temsilcilerine 10 dakikalık söz verildi.

DEM Partili Milletvekili Cengiz Çiçek, söz alarak tarihsel bir sorumluluk ile hareket edilmesi gerektiğini ifade etti. Çiçek, "Tüm çabalarımıza rağmen ortak rapor taslağında yer alan kimi kavramlar hakkında farklı düşüncelerimizi belirtmek isteriz. Komisyon ortak rapor taslağında 'terörsüz Türkiye süreci', 'terör belası' gibi kavramlar kullanılmasını doğru bulmuyoruz. Bu türden yaklaşımlar ortak rapor, uzlaşı yaklaşımına ters düşmektedir. DEM Parti olarak, Öcalan'ın yaptığı çağrıya ismini veren Barış ve Demokratik Toplum Süreci olarak adlandırmaktayız. 'Terörsüz Türkiye' olarak ifade edilmesinin doğru olmadığını, komisyon ismindeki gibi 'milli dayanışma', 'kardeşlik' ve 'demokrasi' gibi nitelendirilmesi gerektiğini belirtmekteyiz" sözlerini kullandı.

Rapor kabul edildi

DEM Parti komisyon üyelerinin, “Ortak Rapora ilişkin Farklı Görüşlerimiz” adı altında rapora itirazlarını sunması ve “şerh” olarak koyacak iken, komisyonda her siyasi partinin itirazlarının kayda geçirilip rapor eki olarak yer alması formülüne karar verildi. DEM Parti, itirazlarının rapor eklerinde yer alması şartıyla, rapora "evet" oyu kullanma kararı aldı. Rapor için 47 evet, 2 ret ve 1 çekimser oy kullanıldı. EMEP ve TİP ret oyu verirken, CHP'li Türkan Elçi ise çekimser oy kullandı. Sonuç olarak rapor komisyonda kabul edildi.