Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülke için yeni bir Anayasa yazmanın hükümetin siyasi vaatlerinden biri olmayı sürdürdüğünü belirterek, bu vaadin iktidardaki kendi partisi Sivil Sözleşme'nin seçim beyannamesinde de yer aldığını hatırlattı. 9 Temmuz'da gazetecilere açıklamalarda bulunan Paşinyan, seçmenlerin de bu gündemi onayladığını vurguladı.
Paşinyan, "Anayasa değişikliği gündemi, Ermenistan'daki iktidarın seçim beyannamesinde yer alıyor. Beyannamede yeni bir Anayasa kabul edilmesi ihtiyacı belirtildi ve halk da buna olumlu oy verdi. Başka bir mesele ise parlamentodaki güçler dengesinin, Fnayasa değişikliklerinin şu anda öngörülen prosedürle kabul edilmesine elverecek durumda olmaması. Yine de bu gündemiz duruyor, seçim taahhütlerimizden biridir ve bu konudaki duruşumuzu netleştirmeye devam ediyoruz" dedi.
Başbakan, yeni Anayasa taslağının yayımlanma takvimine ilişkin de yorumda bulunarak, gecikmenin iktidar partisi yönetim kurulu üyeleri tarafından sunulan önerilerden kaynaklandığını söyledi.
Paşinyan, "Önerilerin sakin bir şekilde tartışılabilmesi için öneri sunma son tarihini seçimlerden sonraya erteleme kararı aldık. Öneriler incelendi ve geriye sadece bir tane kaldı. O öneri de tartışıldıktan sonra metni yayımlayacağız. Bunun yıl sonundan önce gerçekleşeceğine inanıyorum" ifadelerini kullandı.
Ermenistan'da parlamento seçimleri 7 Haziran'da yapıldı. Meclise 64 sandalyeli iktidardaki Sivil Sözleşme Partisi, 29 sandalyeli Güçlü Ermenistan ittifakı ve 12 sandalyeli Ermenistan İttifakı girebildi.
İktidar partisi seçimde aldığı yüzde 50 oyla Anayasa'yı değiştirme çoğunluğuna erişemese de Azerbaycan'la parafladıkları barış anlaşmasının imzalanabilmesi için Azerbaycan'ın şartı olan Ermenistan'ın anayasasının değişmesi hala geçerli. Paşinyan ve partisinin nasıl bir yol izleyecekleri, henüz bilinmiyor.
Anayasa reformu ve Azerbaycan’ın baskıları
Yeni anayasa çalışmaları, Başbakan Nikol Paşinyan’ın 19 Şubat 2025'te duyurduğu yeni anayasal çerçeve ihtiyacı açıklamasının ardından geldi. Paşinyan, 2018’deki devrim sonrası anayasa değişikliği konusunu gündeme getirmişti, ancak süreç son yıllarda duraksamıştı.
Öte yandan anayasanın değişmesi için Azerbaycan’dan gelen baskılar da var. Bakü yönetimi, Ermenistan’ın mevcut Anayasasının önsözünde 1990 Bağımsızlık Bildirgesi’ne yapılan atfın, Azerbaycan’a yönelik toprak talepleri içerdiğini iddia ediyor. Söz konusu bildiri, 1989’da Ermenistan SSC ile Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi’nin birleşme kararına atıfta bulunuyor. Bakü, Ermenistan'la barış anlaşması imzalama şartı olarak Ermenistan Anayasasının değiştirmesini öne sürüyor.
Ermenistan'ın mevcut Anayasasına göre, referanduma sunulan herhangi bir yasa oy kullananların yarısından fazlasının desteğini almalı ve tüm seçmenlerin en az dörtte biri tarafından onaylanmalı.
Ermenistan Adalet Bakanı Srbuhi Galyan, Mayıs'ta yaptığı açıklamada yeni bir anayasa taslağı üzerinde çalıştıklarını ve 10 ay içinde halkoylamasına sunulabileceğini açıklamıştı.
