Peru’dan Gazze’ye ekolojik yıkım dosyası

Depo ve Documentarist işbirliğiyle düzenlenen SaturDox Belgesel Buluşmaları, 14. yılında iklim krizine ve ekolojik yıkıma odaklanıyor. 28 Şubat–25 Nisan 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek program, dünyanın farklı coğrafyalarından ekokırım pratiklerini ve bu yıkıma karşı gelişen direnişleri mercek altına alacak.

“Ekolojik Yıkıma Karşı” başlığıyla duyurulan etkinlikte, Peru’dan Kuzey Kutbu’na, Brezilya’dan Filistin’e ve Türkiye’ye uzanan bir seçki yer alıyor. Gösterimler ücretsiz olacak ve kayıt gerekmeyecek. 28 Şubat, 14 Mart ve 25 Nisan tarihlerindeki gösterimlerin ardından söyleşiler düzenlenecek.

Program, Brezilya’da maden barajı felaketinin ardından yaşananları konu alan Rejeito ile açılacak. 14 Mart’ta yönetmen Hakan Tosun’un Kaz Dağları direnişini ve Türkiye’nin farklı bölgelerindeki ekoloji mücadelelerini belgeleyen filmlerinden bir seçki sunulacak; gösterim sonrası Tosun için bir anma ve söyleşi gerçekleştirilecek.

Mart ve Nisan ayındaki diğer gösterimlerde, Arktik’te gaz endüstrisinin Nenets halkı üzerindeki etkisini ele alan "Nenetler Gaza Karşı", Peru Amazonu’ndaki madencilik baskısını anlatan "Wändari/Bölge" ve enerji bağımlılığına alegorik bir bakış sunan kısa animasyon "Domuz" izleyiciyle buluşacak.

Programın son günü ise Filistin’e ayrıldı. Londra merkezli araştırma kolektifi Forensic Architerecture'ın Gazze’de çevresel yıkımı inceleyen kısa filmleri ile "Mondoweiss" imzalı çalışma gösterilecek. Gösterimlerin ardından “İsrail’in Filistin’deki Ekokırım Pratikleri” başlıklı bir söyleşi yapılacak.

Organizatörler, Türkiye’nin bir yandan yeni madencilik düzenlemelerini gündeme getirirken diğer yandan Kasım ayında düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) ev sahipliği yapmaya hazırlandığı bir dönemde, programın iklim adaleti tartışmalarına katkı sunmayı hedeflediğini belirtiyor.

Tüm gösterimler ücretsiz olacak ayrıca katılım için kayıt gerekmemeyecek. 28 Şubat, 14 Mart ve 25 Nisan’daki gösterimlerin ardından birer söyleşi gerçekleştirilecek. Detaylı bilgi ve program için Depo ve Documentarist'in internet siteleri ve sosyal medya hesapları takip edilebilir.

PROGRAM

28 Şubat Cumartesi, 19:00

Rejeito

Yönetmen: Pedro de Filippis

Brezilya, 2023, 75’

Portekizce; İngilizce ve Türkçe altyazılı

Tarihteki en büyük maden barajının yıkılmasının ardından, Brezilya'da yaşayan milyonlarca köylü yeni baraj felaketleri tehdidi ile karşı karşıya. Bir devlet çalışanı hükümetin geleneksel kayıtsızlığına karşı çıkarken, çöken barajın mağdurları da maden şirketlerinin tacizlerine direnmeye çalışıyor.

• Söyleşi: İklim Adaleti ve Hukuksal Mücadele, Av. Deniz Bayram

14 Mart Cumartesi, 19:00

Hakan Tosun Seçkisi

Başka Bir Dünya

Yönetmen: Hakan Tosun

Türkiye, 2019, 14’

Türkçe

Kaz dağlarına yapılmak istenen altın madeni için 300 binden fazla ağacın kesilmesine tepki olarak başlayan “Su ve Vicdan Nöbeti” çağrısına ülkenin çeşitli bölgelerinden binlerce çevreci karşılık verdi. Alamos Gold ve yerli iştiraki Doğu Biga Madenciliğin alandan çıkmaması üzerine yeni ağaçların kesilmemesi ve çalışmaları engellemek için Çanakkale Kirazlı mevkiinde nöbete başlayan Yaşam Savunucuları’nın bir yıldan fazla süren nöbetlerinden kısa bir kesit.

Var

Yönetmen: Hakan Tosun

Türkiye, 2017, 42’

Türkçe; İngilizce altyazılı

Türkiye’nin dört bir yanında devam eden ekolojik yıkımlara tanıklık etmek ve bu yıkıma karşı direnen yaşam savunucularına destek olmak amacıyla Yaşam ve Dayanışma Yolcuları, 2016 Temmuz’unda 10 günlük protesto yolculuğuna çıkmış, Hakan Tosun da kamerasıyla bu yolculuğu takip ederek belgeselleştirmişti. Tosun filmde, çeşitli engelleme ve saldırılara rağmen yapılan bu dayanışma ziyaretleri üzerinden Mersin, Antalya, Muğla, Manisa ve İzmir gibi yıkıcı projelerin yürütüldüğü direnişleri ele alıyor; “biz varız, var olacağız” diyenlerin sesi oluyor.

• Anma ve söyleşi: Hakan Tosun’un ailesi ve dostları

31 Mart Salı, 19:00

Nenetler Gaza Karşı

Yönetmen: Sergio Ghizzardi

Fransa, Belçika, Finlandiya, Norveç, 2023, 75’

Fransızca, İngilizce, Rusça, Nenetçe; İngilizce ve Türkçe altyazılı

Kuzey Kutbu’nun kalbinde yer alan Yamal yarımadası, Rusya’nın enerji süper gücünün bir sembolü olarak dünyanın en büyük gaz rezerv bölgesidir. Nenetler 200’den fazla nesildir burada yaşıyor. Bu sanayileşme karşısında ayakta kalabilecekler mi? Çevreci, Arktik bir westerni andıran film, Kuzey Denizi Rotası’nın ortaya çıkışını ve Sibirya’nın son yaylacılık rotasının yok oluşunu mercek altına alıyor: Birinin başarısı diğerinin yok olması anlamına geliyor nihayetinde.

11 Nisan Cumartesi, 19:00

Domuz

Yönetmen: Jorn Leeuwerink

Hollanda, 2022, 8’

Bir grup hayvan, uyuyan büyük bir domuzun priz şeklindeki burnuna bir elektrik şebekesi bağlar. Hayvanlar başlangıçta domuzun enerjisini basit şeyler için kullanırken, kısa süre sonra yerli yersiz her şeyin otomatikleştirildiği bir şehre bağımlı hale gelirler.

Wändari (Bölge)

Yönetmenler: Daniel Lagares, Mariano Agudo

Peru, 2022, 62’

İspanyolca, Harakbut; İngilizce ve Türkçe altyazılı

Peru’nun güney Amazon’u, gezegendeki en büyük biyolojik çeşitliliğe sahip bölgelerden biri ve çatışmalarla dolu bir bölge. 20. yüzyılının başında, “kauçuk ateşi” binlerce yerliye ölüm ve kölelik getirdi. 1920’lerde Dominikli misyonerler, bölgenin doğal kaynaklarına erişim sağlamak amacıyla devlet tarafından desteklenen bir sömürgeleştirme cephesine katıldı. İlk teması altına hücum izledi ve yerli halklar da madenciliğe yenik düştü. Bugün madencilik ile Wändari’nin, yani bölgelerini savunmanın arasında kalmış durumdalar.

25 Nisan Cumartesi, 19:00

Gazze’de Zehirli Savaş

Forensic Architecture

Birleşik Krallık, 2019, 8’ 30’’

İngilizce, Türkçe altyazılı

İsrail’in Gazze’deki Ekolojik Soykırımı: 2023-2024

Forensic Architecture

Birleşik Krallık, 2024, 8’

İngilizce, Türkçe altyazılı

Al-Ma'in’e Dönüş

Forensic Architecture

Birleşik Krallık, 2025, 31’

İngilizce, Türkçe altyazılı

İsrail, Filistin'de etnik temizlik için ağaçları nasıl kullanıyor?

Mondoweiss

Birleşik Krallık, 2024, 6’

İngilizce, Türkçe altyazılı

76 yıl önceki Nakba’dan bugüne, Yahudi Ulusal Fonu “çevrecilik” ve ağaçlandırma pratiklerini kullanarak İsrail’in Filistinlilere yönelik etnik temizliğini “yeşil aklamaya” devam ediyor.

• Söyleşi: İsrail'in Filistin'deki Ekokırım Pratikleri, Harun Özgür Turgan (Filistin Evi Derneği işbirliğiyle)