Rubinyan, 20 Kasım’da Ulusal Meclis’te 2027 yılı devlet bütçesi taslağının görüşülmesi sırasında, yeni Anayasa ve Bağımsızlık Bildirgesi etrafındaki tartışmalara değindi.
Rubinyan, Bağımsızlık Bildirgesi ile Ermenistan’ın bağımsızlık sürecinin başladığını, bağımsızlığın ise 21 Eylül 1991’de düzenlenen referandumla teyit edildiğini belirtti.
Ulusal Meclis Başkanı ayrıca Dağlık Karabağ’ın da bağımsızlığını ilan ettiğini, bölge sakinlerinin Ermenistan’ın bağımsızlığı ve Anayasa’nın kabulü için düzenlenen referandumlara katılmadığını hatırlattı.
Rubinyan, Ermenistan ile Azerbaycan’ın Almatı Bildirgesi temelinde birbirlerinin toprak bütünlüğünü tanıdığını vurguladı.
Rubinyan, “Biz, birbirimizin toprak bütünlüğünü tanıdığımız ve Anayasa’mızın başlangıç bölümünde ‘Artsakh (Dağlık Karabağ) Ermenistan’dır ve nokta’ demek istemediğimiz için bu atfı dahil etmek istemediğimizi söylüyoruz” dedi.
Muhalefetin Bağımsızlık Bildirgesi’ne yapılan atfın korunması yönündeki talebine değinen Rubinyan, bunun temelinde Ermenistan ile Dağlık Karabağ’ın birleştirilmesine yönelik siyasi bir hedefin bulunup bulunmadığını sordu.
Rubinyan, yeni Anayasa’da Bağımsızlık Bildirgesi’ne atıfta bulunulmamasının, tarihî bir belge olarak Bildirge’nin ortadan kaldırılması anlamına gelmediğini de belirtti.
Ulusal Meclis Başkanı, “Bu, Bildirge’nin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Çünkü Bildirge, bir defaya mahsus tarihî bir eylemdir. İnsanlar bunu ilan etti ve bu bir gerçektir” ifadelerini kullandı.
Taslak yakında kamuoyu ile paylaşılacak
Ermenistan hükümetinin önümüzdeki günlerde yeni Anayasa taslağını kamuoyuyla paylaşması bekleniyor. Yeni Anayasa taslağının referanduma sunulabilmesi için iktidardaki Sivil Sözleşme Partisi’nin parlamentoda yeterli sayıda oyu bulunmuyor. Muhalefet grupları ise süreci desteklemeyeceklerini açıklayarak, “Ermenistan Anayasası’nı değiştirme gündeminin Azerbaycan tarafından dayatıldığını” savunuyor.
Muhalefetin bu iddiasına dayanak olarak, Azerbaycan’dan gelen ve Ermenistan’ın Anayasası’nı değiştirmediği, Bağımsızlık Bildirgesi’ne yapılan atfı başlangıç bölümünden çıkarmadığı sürece Ermenistan ile barış anlaşmasını imzalamayacağı yönündeki açıklamalar gösteriliyor. Söz konusu Bildirge’de Ermenistan ile Dağlık Karabağ’ın birleştirilmesinden söz ediliyor.
Azerbaycan, Anayasa’nın başlangıç bölümünde Bağımsızlık Bildirgesi’ne atıfta bulunulmasının kendisine yönelik toprak iddiaları içerdiğini öne sürüyor. Ermenistan tarafı ise Azerbaycan’ın bu iddialarını defalarca reddetti. Ermenistan Anayasa Mahkemesi de Ermenistan Anayasası’nda herhangi bir ülkeye yönelik toprak iddiası bulunmadığını kaydetti. Buna rağmen Azerbaycan aynı tutumunu sürdürmeye devam ediyor.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan da yeni Anayasa taslağında Bağımsızlık Bildirgesi’ne atıfta bulunulmaması gerektiğini açıklamış, ancak anayasa değişikliklerinin Azerbaycan tarafından dayatıldığı yönündeki iddiaları reddetmişti. Paşinyan, yeni Anayasa’nın kabulünün tamamen Ermenistan’ın iç meselesi olduğunu ve Azerbaycan’ın Ermenistan’dan Anayasa’sını değiştirmesini talep edemeyeceğini vurgulamıştı. Paşinyan’ın açıklamasına göre Azerbaycan, müzakereler sırasında Ermenistan tarafına, Anayasa’da gerekli değişiklik yapılmadığı takdirde barış anlaşmasını imzalamayacağını bildirmişti.
(Armenpress)



