Ermenistan ve Rusya arasında diplomatik gerilimin yeniden tırmandığı bir dönemde Moskova, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskyy’nin Yerevan'da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) zirvesindeki açıklamalarına sert tepkisini dile getirdi.
Perşembe günü Rusya Dışişleri Bakanlığı, Ermenistan’ın Moskova Büyükelçisi Gurgen Arsenyan’ı bakanlığa çağırarak, Zelenskyy’nin hafta başında Yerevan'ın ev sahipliğinde gerçekleşen AST zirvesi sırasında "Rusya’ya yönelik terör tehditlerinde bulunduğu" iddiasıyla ilgili tepkisini iletti.
Görüşmeye ilişkin Rusya tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Galuzin, bu tür açıklamaların yapılması için Ermenistan’ın bir platform olarak kullanılmasının "kategorik olarak kabul edilemez" olduğunu belirtti.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Moskova'nın bu durumdan haklı bir öfke duyduğu ve Yerevan'ın, söz konusu ziyaretçinin sergilediği bu hadsiz davranışa gereken tepkiyi vermemesinin, Rusya-Ermenistan ilişkilerinin ortaklık ruhuyla bağdaşmadığı vurgulanmıştır."
Zelenskyy ne dedi?
Zelenskyy, AST zirvesindeki konuşmasında, Rusya’nın 9 Mayıs’ta (bugün) Moskova’da düzenlenecek Zafer Bayramı kutlamalarına değinmişti. Sovyetler Birliği’nin İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’na karşı kazandığı zaferin kutlandığı ve ülkenin en önemli bayramı kabul edilen bu günle ilgili Zelenskyy, törenin "uzun yıllardır ilk kez" askeri teçhizat olmaksızın gerçekleştirileceğini söylemişti.
Zelenskyy, "Askeri teçhizata güçleri yetmiyor ve Kızıl Meydan üzerinde dronların uçmasından korkuyorlar. Bu durum pek çok şeyi anlatıyor; şu an güçlü olmadıklarını gösteriyor" ifadelerini kullanmıştı.
"Kaçınılmaz misilleme"
Bu açıklamaların ardından Moskova, Ukrayna'nın "Zafer Bayramı kutlamaları sırasında kriminal terör planlarını uygulamaya koyması halinde" Rusya tarafından Kiev'e gerçekleştirilecek "kaçınılmaz misilleme saldırısı göz önünde bulundurularak", Rusya’da akredite olan diplomatik misyonlara Kiev’den tahliyelerin zamanında yapılması konusunda uyarıda bulundu.
Ermenistan Rusya'daki kutlamalarda yok
Öte yandan Ermenistan ve Rusya arasındaki diplomatik gerilim, Paşinyan'ın 7 Haziran'daki seçimlerin kampanyasını "zarif bir şekilde bahane ederek", Rusya'nın 9 Mayıs'ta (bugün) yapılacak Zafer Bayramı programına katılmayacağını bildirmesiyde biraz daha yükseldi.
Ermenistan'ın Zafer Bayramı'na katılım sağlamamasi ilk değil. Daha önce Ermenistan, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı sonrası Rusya'dan beklediği desteği alamadığı gerekçesiyle bu tür sembolik törenlere katılımını aşamalı olarak azalttı veya şartlara bağladı.
2024 ve 2025'te katılım düzeyi oldukça düşüktü. 2023'te Paşinyan son anda karar değiştirerek Moskova'ya gitmişti.
"Avrupa olarak ortak ses geliştirmeliyiz"
4 Mayıs'ta Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi'nde Paşinyan ile bir ikili bir toplantı yahan Zelenskyy, farklı konulara değinirken, ABD ile görüşmelerine devam ettiklerini ve Rusya'nın hala Avrupa için tehdit oluşturduğunu dile getirmiş ve şunları söylemişti.
Zirvede bir araya gelen Paşinyan ve Zelenskyy, ikili işbirliğinin geliştirilmesi olasılıklarını görüştü ve karşılıklı işbirliğinin derinleştirilmesinin önemini vurguladı. Görüşmede bulunan taraflar ayrıca bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunarak istikrarlı ve kalıcı bir barışın teşvik edilmesinin gerekliliğinin altını çizdiler.
Zelenskyy, konuşmasında Ermenistan ve Azerbaycan'a "sürdürülebilir, kapsamlı ve uzun süreli bir barış" diledi. Ukrayna Cumhurbaşkanı'nın 24 yıl sonra ilk kez Ermenistan'ı ziyaret etmesinin de önemli olduğunu belirtti.
Zelenskyy, “İran'daki savaş çözümsüz kalmaya devam ediyor ve uzun süre istikrarsızlığa yol açabilir. Dolayısıyla, her şeyden önce, enerji ve güvenlik iş birliğimizin gerçek bir iş birliği olması gerekiyor ve kışa hazırlanmak ve enerji sorunlarıyla başa çıkmak için birbirimize yardım etmeliyiz. Ayrıca Hürmüz Boğazı ve İran halkı için uzun vadeli bir çözüm için de çaba göstermeliyiz” dedi.
Cumhurbaşkanı ayrıca, “Rusya'nın Ukrayna ve Avrupa'ya karşı savaşının” eskisi kadar güçlü bir şekilde devam ettiğini belirtti. Zelenskyy, bu yazın Rusya Devlet Başkanı'nın bir sonraki adıma karar vereceği dönem olacağını düşündüğünü söyledi. Rus petrolüne, askeri sanayisine ve Rus bankalarına yönelik yaptırımlar nedeniyle tüm liderlere teşekkürlerini ifade etti.
Ayrıca Zelenskyy, “Rusya bu savaşı sona erdirmezse ne yapacağımıza odaklanmalıyız. Uygulanabilir bir diplomatik format bulmalıyız ve Avrupa her türlü görüşmede masada olmalı. ABD ile temas halindeyiz ve onların görüşlerini ve pozisyonlarını anlıyoruz, ancak Ruslarla yapılacak görüşmeler için ortak bir Avrupa sesi geliştirmek gerek" ifadelerini kullandı.
