“Soykırım” tweet’ini kim attı, kim sildi?

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Ermenistan gezisi sırasında Yerevan’daki Tsitsernakaberd Ermeni Soykırımı Anıtı ziyareti sonrası attığı “soykırım” kelimesinin kullanıldığı tweet’i silmesi tartışmalara neden oldu. Sosyal medya kullanıcıları sert tepki gösterdi.

Salı günü Vance’in resmi hesabından “Bugün, Başkan Yardımcısı Vance ve Second Lady Usha Vance, 1915 Ermeni soykırımının kurbanlarını anmak için Ermeni Soykırımı anıtında çelenk bırakma törenine katıldı” mesajı, ikilinin fotoğrafı eşliğinde paylaşıldı. Ancak mesaj bir saat içinde silindi.

Mesajın silinmesinden sonra Vance’in basın sözcüsü Taylor Van Kirk tarafından yazılan ve 'soykırım' kelimesini veya ziyaretle ilgili herhangi bir bağlam  içermeyen farklı bir tweet paylaşıldı. Basın sözcüsü, JD Vance ve Usha Vance’in hesaplarını etiketleyerek “Ermenistan ziyaretlerinin son gününde sönmeyen ateşe çiçek bıraktılar ve anı defterini imzaladılar" yazdı. Vance'in hesabı, basın sözcüsünün bu yeni paylaşımını retweetledi. Van Kirk'ün tweetinde paylaştığı bir fotoğrafa göre Vance, Soykırım Müzesi'nin ziyaretçi defterine şunları yazdı: "Kaybedilen hayatların anısına, Ermeni halkının direncini ve yılmaz ruhunu minnetle anıyoruz. Amerika ve Ermenistan birlikte barış ve diyolog dolu bir gelecek için çalışıyor."

Tüm bunların üzerine X kullanıcıları, Vance'i Türkiye'yi ve Azerbaycan’ı memnun etmek için gönderiyi silmekle suçladılar. Öte yandan Vance'in ekibinden bir çalışan RFE/RL'ye, silinen tweet'in, heyetten olmayan bir personel tarafından 'yanlışlıkla' atıldığını söyledi.

Azerbaycan'a gitmeden hemen önce havalimanında medyanın sorularını yanıtlayan Vance, bir muhabirin sorusu üzerine ziyaretine gittiği Soykırım Anıtı'nın 'önemli bir yer' olduğunu söyledi ancak yine 'soykırım' kelimesini kullanmadı. Vance, bir sonraki gün Azerbaycan için de "bazı önemli yerleri" ziyaret edeceğini ve Ermeni tarafının anıtın kendileri için önemi nedeniyle ziyaret etmesini istediğini söyledi. Vance sözlerine şöyle devam etti: "Yüzyıldan uzun bir süre önce yaşanan çok korkunç bir olay ve onlar için kültürel olarak çok önemli. Bu yüzden hem kurbanlara hem de bölgede bizim için çok önemli bir ortak olan Ermeni hükümetine saygı göstergesi olarak gidip saygılarımı sunmak istedim."

Amerika'nın "soykırım" tutumu

ABD'nin Ermeni Soykırımını tanıması, Başkan Trump'ın ikinci döneminin başından beri tartışma konusu oldu. Ermeni Soykırımının 110. yıldönümünde, ABD'li resmi kurumlar açıklamalarında 'soykırım' kelimesini kullanmaktan kaçındı, bu durum Ermeni medyası ve aktivistler tarafından eleştirildi.

Beyaz Saray'ın 2025’te açıklamasında, "Bugün Meds Yeghern'i anıyoruz ve 20. yüzyılın en büyük felaketlerinden birinde acı çeken ruhları minnetle anıyoruz" denilmiş ve şöyle devam edilmişti: "1915'ten başlayarak, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında 1,5 milyon Ermeni sürgüne gönderildi ve ölüme doğru yürütüldü. Bu Anma Günü'nde, Amerika'daki ve dünyanın dört bir yanındaki büyük Ermeni topluluğuyla birlikte, kaybedilen birçok can için yas tutuyoruz." Ermenice'de "Büyük Felaket" anlamına gelen "Meds Yeghern" ifadesi, soykırım kelimesini doğrudan kullanmaktan kaçınan ABD'li politikacılar tarafından Ermeni Soykırımı'na atıfta bulunmak için sıklıkla kullanılıyor.

2021’de eski Başkan Joe Biden, soykırım kelimesini kullanan ilk ABD başkanı olmuştu. Barack Obama ise başkan seçilmeden önce “soykırım” kelimesini kullanırken, göreve geldikten sonra Meds Yeghern terimini kullanmayı tercih etti.