Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 7 Haziran’daki seçimler öncesinde yürüttüğü kampanya sırasında özellikle son günlerde sert tartışmalara karıştı. Paşinyan’ın tutumu gözaltılara, seçim gözlemcilerinin eleştirilerine ve istifa çağrılarına yol açtı.
Pazartesi günü Yerevan’daki seçim çalışması sırasında, iki farklı noktada Paşinyan’a yaklaşan bazı kişiler, 2020’deki İkinci Karabağ Savaşı'yla ilgili suçlamalar yöneltti. Paşinyan’ın da cevap vermesiyle konuşmalar sert tartışmalara dönüştü.
İlk tartışma sonrası Karabağlı mülteci Artur Osipyan, “taşkınlık” ve “kamu düzenini bozmak”tan gözaltına alındı. Paşinyan, Osipyan ile girdiği ağız dalaşı sırasında, "Bizim çocuklarımızın yerine senin gidip ölmen gerekirdi, [...] sizi hırsızlar. Sen neden yaşıyorsun ki? 5.000 kurbandan bahsediyorsun ama sen hala yaşıyorsun, pislik, neden yaşıyorsun?" ifadelerini kullandı.
Paşinyan ayrıca, eski cumhurbaşkanları Robert Koçaryan ve Serj Sarkisyan ile muhalif Güçlü Ermenistan partisinin başkanı Rus-Ermeni iş insanlarından Samvel Karapetyan'a atıfta bulunarak, kimsenin kendisine Koçaryan-Serj-[Karapetyan] tarzı ajan anlatılarıyla" gelmemesi konusunda uyardı.
Aynı günün erken saatlerinde yaşanan bir başka gerilimde ise kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Arpine Sogoyan, 2020 savaşına ve sonrasına atıfta bulunarak Paşinyan’ı "vatanını çalmakla" ve "koca bir nesli yok etmekle" suçladı.
Basında çıkan haberlere göre, Sogoyan’ın kardeşi Yarbay Hrant Papikyan, İkinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında kaybolmuştu. Tartışmadan sonra, Sogoyan'ın çalıştığı kliniğin başhekimi tarafından kendisinden istifa dilekçesi vermesinin istendiğine dair haberler çıktı ancak kızı Tatevik Sogoyan herhangi bir istifanın verilmediğini belirtti.
Yerevan Belediye Başkanı Tigran Avinyan ise pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, "herhangi bir kişinin siyasi görüşleri nedeniyle işten çıkarılması”nı kesin bir dille reddetti.
Diğer taraftan, gözlemciler Osipyan’ın gözaltına alınmasını eleştirdi.
Gözlemciler endişeli
"Bağımsız Gözlemciler" grubundan Daniel Ioannisyan, Osipyan’ın eylemlerinde taşkınlık veya başka bir cezai suç unsurunun bulunmadığını ve kendisinin yalnızca Paşinyan’a yönelik "siyasi bir eleştiri dile getirdiğini" savundu. Ioannisyan, Paşinyan'ın ise buna karşılık "kişisel ve onur kırıcı ifadeler" kullandığına dikkat çekti.
Bağımsız Gözlemciler, "Artur Osipyan’ın özgürlüğüne yönelik kısıtlamaların derhal kaldırılmasını" talep etti ve yetkilileri, verilen tepkinin orantısız veya siyasi amaçlı olduğunun tespit edilmesi halinde kamuoyundan özür dilemeye çağırdı.
Salı günü Lori bölgesinde yaşanan ayrı başka bir olay da dikkat çekti. Paşinyan’a yaklaşmaya çalışan yaşlı bir adam, sivil polis olduğu düşünülen kişilerce zorla uzaklaştırıldı.
Daha sonra adının Artyom Grigoryan olduğu belirlenen kişinin, Ocak 2023'te Geğarkunik'in Azat köyündeki bir askeri kışlada çıkan ve 15 askerin ölümüyle sonuçlanan yangında hayatını kaybeden asker Aram Manukyan’ın dedesi olduğu anlaşıldı.
Grigoryan, yaşanan bu olaydan Paşinyan’ı sorumlu tuttu ve adalet talep etti.
Ancak Paşinyan, bu tür eylemleri Karapetyan tarafından organize edilen provokasyonlar olarak nitelendirdi ve kendisini toplum içinde bu şekilde eleştirenlere, 200.000 dram (yaklaşık 510 dolar) ödendiğini iddia etti.
Paşinyan, "Bu bir akım haline geldi; her yere bir kişiyi gönderiyorlar. Bunlara dikkat etmem gerek” dedi.
Yeni gözaltılar ve soruşturmalar
Öte yandan Ermeni yetkililer, Salı günü Karapetyan’ın "Güçlü Ermenistan İttifakı" ile bağlantılı olduğu iddia edilen yeni bir oy satın alma olayının ortaya çıkarıldığını bildirdi.
Müfettişlerin aktardığına göre, seçim döneminde yardım faaliyetlerine yönelik yasal kısıtlamalar bulunmasına rağmen, birkaç kişi Lori bölgesindeki bir dizi seçmenin kira bedelini ödedi.
Yolsuzlukla Mücadele Komitesi yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi: "Grup üyeleri, tespit edilmeyi önlemek ve eylemlerinin izlenebilirliğini azaltmak amacıyla aracılar kullanmıştır. Yardımlar ağırlıklı olarak nakit olarak sağlanmış, paranın alınması ve dağıtılması sürecine bağlı şirketlerin çalışanları ile onların çevrelerindeki kişiler dahil edilmiştir. Para hareketlerinin takibini daha da zorlaştırmak için finansal işlemlerde Rus banka kartlarını kullanmışlardır."
Seçim kampanyalarının resmen başladığı 8 Mayıs'tan bu yana, çoğunlukla Karapetyan’ın yakınlarıyla ilgili olmak üzere bu tür bilgiler, neredeyse her gün ortaya çıkmaya başladı.
Ayrıca Salı sabahı, Ermeni yetkililer Yerevan’da henüz açıklanmayan nedenlerle yaklaşık 15 adrese baskın düzenledi. Edinilen bilgiye göre, baskınlarda silah ve mühimmat arandı.
Endişe yaratan olaylar
Öte yandan insan haklar örgütleri, Paşinyan ve partisi Sivil Sözleşme’nin seçim afişlerini yırttıktan sonra gözaltına alınan ve tutulduğu Ruh Sağlığı Merkezi’nde yaşamına son verdiği bildirilen Armen Hovhannisyan’ın ölümüyle ilgili "derin endişelerini" dile getirdi.
İnsan hakları savunucuları, "derhal, bağımsız ve etkili bir soruşturma" açılması çağrısında bulundu.
Diğer bir olayda ise 16 Mayıs’ta Lori’de Savunma Bakanı Suren Papikyan liderliğindeki kampanya etkinlikleri, Güçlü Ermenistan İttifakı taraftarlarınca yaptırılmadı. Yetkililer, seçim kampanyasını engelleme suçlamasıyla cezai işlem başlatarak 6 kişiyi tutukladı, 4 kişiyi de ev hapsine verdi.
Yine Lori'den bir başka kişi, Sivil Sözleşme taraftarını hedef alan bir sosyal medya paylaşımı nedeniyle ev hapsine çarptırıldı.
