Ermenistan-Türkiye Normalleşme Süreci kapsamında, Gümrü-Kars demiryolunun rehabilitasyonu ve işletmeye açılmasına ilişkin Ermenistan-Türkiye Ortak Çalışma Grubu toplantısı, 28 Nisan 2026'da (dün) Kars'ta yapıldı.
Ermenistan Dışişleri Bakanlığı, yaptığı basın açıklamasında, tarafların Gümrü-Kars demiryolunun erken faaliyete geçmesinin bölgesel ulaşım bağlantılarının geliştirilmesi bağlamındaki çok önemli olduğunu söyledi.
2021'den beri her iki tarafın özel temsilci atamasıyla başlayan Türkiye-Ermenistan normalleşme sürecinin, 28 Nisan'da Kars'ta yapılan bir toplantıyla başta iki komşu ülke olmak üzere bölgesel bağlantısallık açısından yeni bir aşamaya geçtiği yorumları yapıldı.
Türk Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada şu ifadeler kullanıldı: "Türkiye-Ermenistan Normalleşme Süreci kapsamında varılan mutabakat çerçevesinde, Kars-Gümrü demiryolunun rehabilitasyonu ve faaliyete geçirilmesi amacıyla oluşturulan Türkiye-Ermenistan Ortak Çalışma Grubu’nun toplantısı 28 Nisan 2026 tarihinde Kars’ta düzenlenmiştir.
Taraflar, bölgesel ulaştırma bağlantılarının geliştirilmesi kapsamında Kars-Gümrü demiryolunun bir an evvel faaliyete geçirilmesinin önemini vurgulamışlardır."
Benzer bir açıklama da Ermenistan Dışişleri Bakanlığı'ndan yapıldı. Ermenistan Dışişleri Bakanlığı, "tarafların Gümrü-Kars demiryolunun bir an önce faaliyete geçmesinin bölgesel ulaşım bağlantılarının geliştirilmesi için önemlidir" dedi.
Ancak 33 yıldır çalışmayan Kars-Gümrü demiryolunun açılması hakkında detaylı teknik bilgiler ve hattın ne zaman açılacağına dair bilgi, her iki ülkenin açıklamalarında belirtilmedi.
Türkiye'nin Ermenistan ile Normalleşme Özel Kemsilcisi Serdar Kılıç ve Ermenistan Ulusal Meclisi Başkan Yardımcısı ve Özel Temsilci Ruben Rubinyan, 2025'te yaptıkları görüşmede, Kars-Gümrü demiryolunun işlerlik kazanması konusunda teknik çalışmaların başlatılması konusunda mutabık kalmışlardı.
Türkiye-Ermenistan Normalleşme Süreci Özel Temsilcileri Serdar Kılıç ve Rubin Rubinyan arasındaki toplantılarda varılan mutabakat çerçevesinde, Ermenistan ve Türkiye'nin ilgili kurum temsilcileri 28 Kasım'da, Türkiye ve Ermenistan arasındaki Akkaya-Akhurik sınır noktasında bir araya gelmişti.
Dün Kars'ta yapılan toplantı da ise bu çalışmaların daha iyi koordine edilmesi için ortak bir çalışma grubu kurulduğu kaydediliyor.
Kars-Gümrü demiryolu özellikle Ermenistan'ın Batı'ya açılması ve Gürcistan ile Orta Asya üzerinden gelen hatları buluşturması açısından önemli bir bağlantı hattı olarak görülüyor.
Kars-Gümrü hattının 1899 senesinde ilk kez oluşturulduğu, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) döneminde Türkiye ile tek doğrudan hat olarak kullanıldığı kaydediliyor.
Türkiye, Karabağ savaşı nedeniyle 1993'te hem kara sınırını hem de demiryolunu kapatmıştı.
Barack: Tarihi dönüm noktası
Türkiye ve Ermenistan arasında Kars-Gümrü demiryoluna ilişkin atılan adıma ABD'den destek açıklaması geldi.
ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, "Bugün, bölgesel bağlantı ve barış için önemli bir dönüm noktası" değerlendirmesini yaptı.
Kars-Gümrü hattının bölge için yaşamsal bir ticari yol ve transit bağlantı oluşturacağını kaydeden Barrack, bu gelişmenin ABD Başkanı Trump'ın 8 Ağustos'ta imzasını attığı ve Azerbaycan'ı Ermenistan toprakları üzerinden Nahcivan Özerk Cumhuriyeti'ne bağlayacak olan Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu (TRIPP) projesindeki vizyonuna uygun bir adım olduğunu söyledi.
Barrack, Türkiye ve Ermenistan'ı attıkları bu adımdan dolayı kutladığını kaydederken, barış üzerine inşa edilen yeni bir Güney Kafkasya'nın belirmeye başladığını da söyledi.
ABD'nin Yerevan Büyükelçiliği de yaptığı açıklamada, atılan adımın tarihi olduğunu vurguladı ve tarafları tebrik etti.
Büyükelçilik, bu adımın hem bölgesel istikrar hem de bağlantısallık açısından önemli olduğunu söylerken, Türkiye ve Ermenistan halkları ve ekonomisi açısından da sürecin kazanımlar getireceğini belirtti.
Ne olmuştu?
ABD, Ermenistan ve Azerbaycan arasında Ağustos'ta Washington'da imzalanan Ermenistan'dan geçecek, Nahcivan ve Azerbaycan'ı birbirine bağlayacak "Trump Yolu" için Türkiye, ilk adım olarak "Kars-Iğdır-Aralık--Dilucu Demiryolu Hattı"nın temelini 22 Ağustos'ta Ulaştırma Bakanı'nın katılımıyla attı. Hattın 4-5 yıl içinde bitmesi planlanıyor.
Öte yandan Türkiye-Ermenistan Normalleşme süreci de Washington anlaşmasıyla hızlandı. Demiryolu yapımına başlanırken, Normelleşme Süreci Temsilcileri Kılıç ve Rubinyan, çeşitli görüşmeler yaptılar ve Kılıç Alican/Margara Sınır Kapısından yürüyerek geçti, Yerevan'a giderek görüşmeler yaptı.
