Yarın Türkiye’nin dört bir yanında kutlanacak olan 1 Mayıs İşçi Bayramı’nda, resmi tatil nedeniyle trafik ve toplu taşıma araçlarında yoğunluk olması bekleniyor.
1 Mayıs nedeniyle Taksim Meydanı’na demir bariyerler koyuldu. Merak edilen konulardan biri de 1 Mayıs’ta Taksim kapalı olacak mı, hangi yolların trafiğe kapalı olacağı.
İstanbul’da güvenlik önlemleri kapsamında özellikle Beyoğlu ve Beşiktaş bölgelerinde geniş çaplı kısıtlamalar uygulanacak.
İstanul’da saat 06.00 itibarıyla trafiğe kapatılacak yollar şöyle:
•Taksim Meydanı: Meydana çıkan tüm giriş ve çıkışlar.
•Sıraselviler Caddesi: Tamamen trafiğe kapatılacaktır.
•İstiklal Caddesi: Caddeye çıkan tüm ara sokaklar.
•Şişhane: Bağlantı yolları ve çevre sokaklar.
•Kabataş: İskele çevresi ve bağlantı yolları.
•Barbaros Bulvarı: Kısmi şerit kapatmaları ve yönlendirmeler yapılacaktır.
Toplu taşıma düzenlemeleri
Metro (M2 Hattı): Taksim ve Şişhane istasyonları geçici olarak hizmete kapalı olacak.
Füniküler: F1 Kabataş-Taksim hattı seferleri durdurulacak.
Vapur/Motor: Beşiktaş ve Kabataş iskelelerinde seferlerde düzenlemeler ve kısıtlamalar yapılabilir.
Otobüs ve Metrobüs: Genel olarak hizmet vermeye devam edecek ancak güzergah değişiklikleri ve yoğunluk bazlı durak iptalleri yaşanabilir.
Ankara’da trafiğe kapatılacak yollar
Ankara’da kutlamaların merkezi olan meydanlar ve yürüyüş güzergahları trafiğe kapatılacak.
•Tandoğan (Anadolu) Meydanı: Meydan ve buraya açılan tüm cadde/sokaklar.
•GMK Bulvarı: Gazi Mustafa Kemal Bulvarı’nın belirli bölümleri.
•Kazım Karabekir Caddesi: Trafik akışı kısıtlanacak.
İzmir’de trafiğe kapatılacak yollar
İzmir’de sahil şeridi ve merkezi meydanlarda trafik kısıtlamaları uygulanacak.
•Gündoğdu Meydanı: Çevresindeki tüm yollar.
•Kordon Hattı: Araç trafiğine kapalı olacak.
•Cumhuriyet Meydanı: Meydan ve bağlantı yolları.
Uluslararası Af Örgütü’nden “Taksim protestolara açılsın” kampanyası
Öte yandan Uluslararası Af Örgütü, 1 Mayıs öncesinde Türkiye yetkililerine Taksim’in yeniden barışçıl protestolara açılması çağrısında bulunduğu bir kampanya başlattı. Kampanya kapsamında İçişleri Bakanlığı’na hitaben yazılmış ve “Taksim’de barışçıl toplanma ve gösteri yürüyüşlerine yönelik yasaklara son verilmesini, kolluk kuvvetlerinin barışçıl protestolara müdahale etmemesini ve bu hakkın kullanılmasının güvence altına alınmasını talep ediyorum” denilen bir dilekçe de imzaya açıldı.
Uluslararası Af Örgütü’nden yapılan açıklamada, barışçıl toplanmanın temel bir hak olduğu hatırlatılarak, “Devletin yükümlülüğü bu hakkı engellemek değil, güvence altına almaktır. Türkiye, taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmeleri gereği barışçıl toplanma hakkını korumakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, gereksiz müdahalelerden kaçınmayı, katılımcıların güvenliğini sağlamayı ve protestoların barışçıl biçimde gerçekleşmesini kolaylaştırmayı içerir” denildi.
Türkiye’de protestoların, “önceden belirlenen alanlar” gerekçesiyle kent merkezlerinden uzaklaştırıldığına dikkat çekilen açıklamada, özetle şu ifadelere yer verildi: “Bu durum, protesto hakkının özüne aykırı biçimde görünürlüğü sınırlıyor. Taksim ise bu yaklaşımın en sembolik örneklerinden biri. Bugün 1 Mayıs kutlamaları, 8 Mart Feminist Gece Yürüyüşü ve Onur Yürüyüşleri gibi yıllarca barışçıl şekilde gerçekleşen pek çok toplanma tamamen yasaklanmış durumda; Cumartesi Anneleri/İnsanları’nın Galatasaray Meydanı’ndaki eylemleri ise yalnızca 10 kişinin katılımıyla sınırlandırılıyor. Yasak kararları çoğu zaman son anda alınıyor. Ulaşımın durdurulmasıyla yalnızca protestocuların değil, bölgede bulunan herkesin hareket özgürlüğü de kısıtlanıyor. Barışçıl gösterilere yönelik müdahalelerde biber gazı, tazyikli su ve plastik mermiler gibi araçlar kullanılıyor; katılımcılar gözaltına alınıyor ve yargı süreçleriyle karşı karşıya bırakılıyor.
“Hukuka aykırı olarak barışçıl protesto hakkı kısıtlanyor”
Taksim’in protestolara kapatılması süreci, 2013 yılında 1 Mayıs’ın engellenmesiyle başladı ve Gezi Parkı protestoları sonrası derinleşti. Ardından yalnızca Taksim değil, alternatif alanlar da zamanla yasak kapsamına alındı. Aralık 2023’te Anayasa Mahkemesi (AYM), 2014 ve 2015 yıllarında Taksim Meydanı’ndaki 1 Mayıs kutlamaları sırasında DİSK’in barışçıl toplanma özgürlüğü hakkının, yasaklar ve kolluk görevlilerinin protestocuları zorla dağıtması sonucunda ihlâl edildiğine hükmetti.
2013’te Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) de, 2008 yılında Taksim Meydanı’ndaki 1 Mayıs protestosuna yönelik kısıtlamalarla ilgili olarak “devletin barışçıl toplanma hakkını ihlâl ettiğine” karar verdi.
AYM ve AİHM kararlarına saygı gösterilmeli
Af Örgütü, konuya ilişkin şunları paylaştı: “Türkiye yetkilileri, on yılı aşkın süredir insanların barışçıl toplanma hakkını hukuka aykırı olarak kısıtlıyor ve meydanda gerçekleştirilen barışçıl protestoları suç sayıyor. Protesto hakkı, diğer tüm hakların korunması için hayati bir araçtır. Taleplerin görünür olması, hesap verebilirliğin ve adalet arayışının temelidir. Bu hakkın kısıtlanması, ihlâllerin artmasına ve görünmez hale gelmesine yol açabilir.
Yetkililer, Anayasa Mahkemesi’nin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bağlayıcı kararlarına saygı göstermeli. Kolluk görevlileri de dahil Türkiye yetkilileri, barışçıl toplanmaların yapılabilmesini sağlama görevlerini yerine getirdiklerinden emin olmalı. Ayrıca katılımcıların haklarından yararlanmalarını korumak üzere gerekli tüm adımları atmalılar.”
