Dünyanın en eski ve prestijli uluslararası çağdaş sanat ve mimarlık sergisi Venedik Bienali, açılışına günler kala bir krizle gündemde.
Perşembe (30 Nisan) yayımlanan kısa açıklamada Bienal yönetimi, Koyo Kouoh küratörlüğünde 9 Mayıs–22 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenecek 61. Uluslararası Sanat Sergisi “In Minor Keys”in Uluslararası Jürisi’nin istifalarının kendilerine ulaştığını duyurdu.
Bienal tarafından yapılan açıklamada, başkan Solange Farkas ile birlikte Zoe Butt, Elvira Dyangani Ose, Marta Kuzma ve Giovanna Zapperi’den oluşan jürinin görevlerinden ayrıldığı bildirildi. Ancak yapılan açıklamada jüri üyelerinin ayrılma kararlarının gerekçelerine yer verilmedi.
"Sanat insan haklarına duyarsız kalamaz"
Jürinin istifa kararının gerekçesi bu yılki etkinliğe İsrail ve Rusya’nın katılımı. Jüri üyeleri, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından insanlığa karşı suç işlemekle suçlanan ülkelerin ulusal pavyonlarını ödül değerlendirmesine almayacaklarını ilan etti.
Jüri üyeleri yaptıkları duyurlarda hiçbir ülkenin adını anmadı, ancak Uluslararası Ceza Mahkemesi, İsrail’in Gazze’deki eylemleri nedeniyle savaş suçları suçlamasıyla Başbakan Benjamin Netanyahu ve eski savunma bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkardı.
Jüri üyeleri de sanatın dünyadaki acil durumlara ve insan haklarına karşı duyarsız kalamayacağını savundu. Bienal yönetimi başlangıçta jürinin özerkliğine saygı duyduğunu belirtse de artan baskılar ve diplomatik gerginlikler sonucunda jüri heyeti 30 Nisan 2026 itibarıyla görevinden tamamen çekildi. İstifaların geldiği tarih de ilgi çekiciydi. Zira istifalar, Kültür Bakanlığı yetkililerinin Rusya Pavyonu’nun yeniden açılmasına ilişkin bilgi toplamak üzere çarşamba günü Bienal’i ziyaret etmesinin ardından geldi. İtalya hükümeti, Rusya’nın uluslararası sergiye katılmasına izin verilmesine karşı çıkıyordu.
Bienalde zorunlu format değişikliği
Jürinin istifası üzerine bienal organizatörleri ödül törenini ve formatını değiştirme kararı aldı. Bu yıl uzman bir jüri heyeti bulunmadığı için geleneksel Altın Aslan ödülleri verilmeyecek. Bunun yerine, kazananları sergiyi gezen halkın oyları belirleyecek. Ödülün adı bu yıla mahsus "Ziyaretçi Aslanı" (Visitors’ Lions) olarak değiştirildi. Normalde mayıs ayındaki açılış haftasında düzenlenen ödül töreni, bienalin kapanış günü olan 22 Kasım tarihine ertelendi.
Bienal yönetimi yaptığı resmi açıklamada, bu değişikliğin gerekçesi olarak hem jürinin istifasını hem de mevcut uluslararası jeopolitik durumun ‘istisnai doğasını’ gösterdi. 2026 Venedik Bienali, böylece tarihinde ilk kez ana ödüllerini profesyonel bir jüri yerine doğrudan izleyici oylarıyla dağıtmış olacak.
Kaynaklar: The Artnews Paper, Artam.
